تاریخ:
لحظاتی از حضور زنده‌یاد کوروش زارعی در برنامه محفل 
درس صد و پانزده
کشف تخم‌های اژد‌های سنگ‌شده در قزاقستان زمین‌شناسان را گیج کرده است (+عکس)
توپ‌های سنگی مرموز در Mangystau قزاقستان با شکل کروی و منشأ عجیب، افسانه‌ها و راز‌های باستانی را با واقعیت‌های زمین‌شناسی پیوند می‌زنند
در اعماق دشت‌های ساکت و خشک منطقه Mangystau در غرب قزاقستان، صحنه‌ای خارق‌العاده و غیرمنتظره نظر هر بیننده‌ای را جلب می‌کند: صد‌ها سنگ عظیم و کروی، که مانند نخودفرنگی بر بستر زمین پاشیده شده‌اند. این منطقه که با نام دره توپ‌ها (Torysh Valley) شناخته می‌شود، یکی از پدیده‌های زمین‌شناسی نادر و در عین حال مرموز جهان را در دل خود جای داده است.
شگفتی زمین‌شناسی یا نشانه‌ای از دنیای ناشناخته؟
به گزارش عصر ایران به نقل از راز بقا؛ توپ‌های سنگی Mangystau، در نگاه نخست، چیزی فراتر از تصور به نظر می‌رسند. ابعاد این کره‌ها بسیار متغیر است؛ از سنگ‌هایی به اندازه توپ بسکتبال گرفته تا تخته‌سنگ‌هایی غول‌پیکر با قطر چندین متر. برخی از آنها کاملاً گرد هستند و برخی دیگر حالتی شکسته یا نیمه‌تمام دارند.
از منظر علمی، این اشکال به‌عنوان کُنکریشن (Concretion) شناخته می‌شوند؛ ساختار‌هایی که در طول میلیون‌ها سال و تحت فشار و فرایند‌های شیمیایی در لایه‌های رسوبی زمین شکل گرفته‌اند. این پدیده در سایر نقاط دنیا نیز مشاهده شده است؛ مانند سنگ‌های کروی Moeraki در نیوزیلند یا توپ‌های سنگی داکوتا در ایالات متحده.
منشأ علمی توپ‌های Mangystau
زمین‌شناسان بر این باورند که منشأ این توپ‌ها به دوران ژوراسیک یا کرتاسه بازمی‌گردد. طی فرایند‌های رسوب‌گذاری، مواد معدنی مانند کربنات کلسیم یا سیلیس اطراف هسته‌ای سخت تجمع پیدا کرده و به‌تدریج رشد کرده‌اند. با گذشت زمان، لایه‌های نرم‌تر اطراف فرسایش یافته و این توپ‌های سنگی نمایان شده‌اند.
شکل کروی آنها ناشی از رشد یکنواخت مواد معدنی از مرکز به اطراف است. در مواردی که شرایط محیطی کاملاً یکنواخت بوده، شکل نهایی تقریباً یک کره کامل شده است.
افسانه‌هایی که از دل تاریخ برمی‌خیزند
هرچند علم پاسخ‌هایی برای منشأ این توپ‌ها دارد، اما در فرهنگ مردم محلی، روایت‌های متفاوت و گاه جادویی‌تری وجود دارد:
سنگ‌هایی که از آسمان آمدند: برخی معتقدند این توپ‌ها بقایای یک نبرد کیهانی هستند، جایی که نیرو‌های آسمانی، موجودات شیطانی را با شهاب‌سنگ‌ها مجازات کرده‌اند.
تخم‌های اژدها: در برخی افسانه‌ها، این کره‌ها تخم اژدهایان یا موجودات غول‌آسایی هستند که در دل زمین باقی مانده‌اند.
طلسم سنگ شدن: عده‌ای نیز باور دارند این سنگ‌ها مردمان یا ارتشی هستند که توسط جادوی قدرتمندی به سنگ تبدیل شده‌اند.
چرا Mangystau را باید دید؟
دره Torysh فقط یک پدیده زمین‌شناسی نیست؛ بلکه تجربه‌ای از طبیعت، تاریخ، افسانه و شگفتی است. این منطقه هنوز آن‌طور که باید در گردشگری بین‌المللی شناخته نشده، و همین مسئله آن را به مقصدی منحصر‌به‌فرد برای طبیعت‌گردان، عکاسان و علاقه‌مندان به رمز و راز‌های زمین تبدیل کرده است.
توپ‌های غول‌پیکر Mangystau نمادی از پیوند میان علم و افسانه هستند. هرچند زمین‌شناسی توضیحاتی برای منشأ این سنگ‌های خارق‌العاده ارائه داده، اما هنوز هم نگاه به آنها انسان را به دنیایی خیالی و افسانه‌ای می‌برد. سفری به این منطقه نه‌تنها سفر به دل طبیعتی بکر، بلکه سفری به قلب تاریخ و تخیل بشر است.
لینک کوتاه: کپی لینک
ابهام در جنجال اخراج یاسر آسانی؛ دلیل واقعی توقف کرنر استقلال چه بود؟ وزیر خارجه آمریکا: با ادامه وضع فعلی چرا باید ترامپ به ایران حمله کند!/ اوضاع اقتصادی ایران غم انگیز است/ ایران باید غرامت بپردازد نه آمریکا/ خواسته های ایران کاملا غیرمنطقی است ادعای روبیو: در حال حاضر نیازی به انجام عملیات نظامی گسترده علیه ایران نیست نگاهی بر ارجاع‌های فیلم «داستان‌های موازی» فرهادی به سینمای کیشلوفسکی مصدومیت شدید ستاره لس‌آنجلس اف‌سی؛ پارگی ریه و شکستگی چند دنده (+عکس) هگست: از تک‌تک عملیات‌ها حمایت می‌کنم؛ اگر لازم باشد فردا هم همین کار را انجام خواهم داد مستند «فراموش‌شده»؛ نماینده ایران در اجلاس اقلیمی کاپ می‌شود اضافه شدن یک جایزه جدید به جشن خانه سینما ایران از سال ۱۴۲۲ وارد مرحله پیشی جمعیت سالمندان از جوانان می‌شود ادعای النهار: ترامپ هشدار داده در صورت حمایت گروه‌های مسلح عراق از ایران، مواضع و رهبرانشان هدف قرار می گیرند سجیل؛ موشک بالستیک دو مرحله‌ای ایران با قابلیت حمل سرجنگی ۷۰۰ کیلوگرمی فعالیت حدود ۸۰ هزار طلبه در مدارس کشور واکنش وزارت خارجه به اتهامات فرانسه: غیرمسئولانه و سخیف است دیفیوزر فعال و جزئیاتی از جدیدترین مرسدس بنز جهان رئیس ستادکل نیرو‌های مسلح: شگفتانه‌های ما در جنگ آینده، دشمنان را غافلگیر خواهد کرد/ قطعا اسرائیل را نابود خواهیم کرد