تاریخ:
کشندهترین سرطان ایران چیست؟ 
درس چهل و پنجم
روایتهایی در جبهههای موازی؛ جنگ رسانه در قلب بحران
چارچوببندی (Framing): رسانهها واقعیت را بازسازی میکنند. واژههایی مانند «پاسخ مشروع» در برابر «حمله موشکی» یا انتخاب تصاویر خاص (پایگاه نظامی یا مدرسه تخریبشده) چارچوب ادراک مخاطب را شکل میدهند.
سعید کیائی نوشت: در جنگها، واقعیت فقط در میدان نبرد شکل نمیگیرد. از ژوئن ۲۰۲۵، با تشدید تنش ایران و اسرائیل، رسانهها به صحنهای موازی از درگیری بدل شدهاند: جنگ روایتها. نبردی که با تیتر، تصویر و اولویت خبری پیش میرود.
رسانهها کنشگرند، نه فقط تریبون
در پوشش یک هفتهی گذشته، رسانههای ایرانی مانند ایرنا و فارس، تیترهایی چون «پاسخ دقیق ایران به حملات اسرائیل» را برجسته کردهاند. چارچوب «دفاع مشروع» و «اقتدار ملی» در تصاویر و روایتها موج میزند. در مقابل، رسانههای اسرائیلی مانند جروزالمپست با تیترهایی مانند «ایران بیمارستانها را هدف گرفت»، تلاش میکنند چارچوب «اسرائیل قربانی» را تقویت کنند.
رسانههای بینالمللی نیز، با ظاهر بیطرفانه، اما با اولویتدهی معنادار عمل میکنند. مثلاً BBC تیتر میزند: «تشدید تنش ایران و اسرائیل؛ نگرانی غرب»، یا الجزیره از «پاسخ محور مقاومت» سخن میگوید.
نظریههایی که روایت را میسازند
چارچوببندی (Framing): رسانهها واقعیت را بازسازی میکنند. واژههایی مانند «پاسخ مشروع» در برابر «حمله موشکی» یا انتخاب تصاویر خاص (پایگاه نظامی یا مدرسه تخریبشده) چارچوب ادراک مخاطب را شکل میدهند.
دستور کارگذاری (Agenda-Setting): رسانهها به ما نمیگویند چگونه فکر کنیم، بلکه درباره چه چیزی فکر کنیم. تمرکز رسانههای غربی بر «تلفات اسرائیلی» و تمرکز رسانههای ایرانی بر «مشروعیت پاسخ نظامی» نمونهای از این جهتدهی است.
انتخاب گزینشی (Selective Exposure): کاربران شبکههای اجتماعی اغلب محتوایی را دنبال میکنند که با باورشان همراستا باشد. بررسی هشتگهایی مثل #IsraelUnderAttack و #IranStrikesBack در X نشان میدهد دو جامعه، در دو دنیای رسانهای جداگانه زندگی میکنند.
روایتها ماندگارتر از واقعیتها
در پایان، پرسش ساده اما مهمی باقی میماند: آیا حقیقت را میدانیم یا فقط روایتی از آن را میشنویم؟
رسانهها، آگاهانه یا ناآگاهانه، افکار عمومی را قطبیتر میکنند. در این جنگ روایتها، تنها راه دفاع، سواد رسانهای است.
آیا رسانهها میتوانند تنشزدایی کنند؟ شاید… اگر روایت را برای درک متقابل بسازند، نه صرفاً برای پیروزی در جبههی خودی.
منابع: ایرنا، فارس، جروزالمپست، یدیعوت آحرونوت، BBC، الجزیره، X، نظریههای مککوئیل
لینک کوتاه: کپی لینک
نرخ سود بینبانکی در یکقدمی 24 درصد رئیس امآی۶ : 500 هزار روس در جنگ اوکراین کشته شدند رئیس جمهوری سابق یمن درگذشت رئیس فدرال رزرو شیکاگو: تورم انرژی پایدارتر از حد انتظار شد آمریکا تهیه کرد: فهرست جدید اهداف نظامی در ایران قیمت طلا در کف دو ماهه قرار گرفت بازگشت سردار آزمون به تیم ملی ؟ استاندار گلستان پیگیر است توهین به دانشوران از سیطره مغول تا صدا و سیما تهدید تندروهای آمریکا علیه دولت های عربی: دوران وسط بازی گذشته، یا با ما و اسرائیل هستید یا با ایران! پیام قدردانی قالیباف از محسنی اژهای: از این گردنه سخت هم عبور خواهیم کرد فرماندار گرگان: فیلم آتشزدن تصویر ظریف مال دو ماه قبل است/ به عوامل تذکر داده شد ناسا: برنامه ایجاد پایگاه دائمی فضانوردان در ماه دارم میرم سفر / آیینی به یاد پرویز خرسند با سخن رانی چهره های فرهنگی در تهران پیام قالیباف به فرمانده قرارگاه خاتمالانبیا: این روزها ایران نیاز به همکاری بیشتر و تعامل ویژه دارد/ یکپارچگی باید در سطوح عالی کشور مشاهده شود نماز خواندن رونالدو کنار بازیکنان النصر