موشک ۳۵۸ نخستین موشک پرسه‌زن جهان

موشک ۳۵۸ نخستین موشک پدافندی پهپاد پایه در جهان محسوب می‌شود، پدافند پهپاد پایه یک مفهوم جدید پدافندی است که در آن برای شکار اهداف از تلفیقی از قابلیت‌های پهپادها و موشک‌ها استفاده شده است.

موشک ۳۵۸ نخستین موشک پدافندی پهپاد پایه در جهان محسوب می‌شود. پدافند پهپاد پایه یک مفهوم جدید پدافندی است که در آن برای شکار اهداف از تلفیقی از قابلیت‌های پهپادها و موشک‌ها استفاده شده است. ایران نخستین‌بار ارائه دهنده این نوع سامانه‌ها به صورت کاربردی و در میدان نبرد است. بر اساس شواهد موجود، این سیستم برای نخستین بار توسط متحد منطقه‌ای ایران، یعنی ارتش یمن (جنبش انصارالله) به صورت میدانی مورد استفاده قرار گرفت.

طراحی موشک ۳۵۸:

به گزارش ایمنا، موشک ۳۵۸ دارای یک بدنه استوانه‌ای شکل به قطر ۱۵۰ میلی‌متر است و طولی معادل ۲.۷ متر دارد و در دماغه خود از یک جست‌وجوگر تصویرساز فروسرخ (IIR) برای یافتن و قفل روی اهداف بهره می‌برد، پس از دوربین حسگر (فیوز) مجاورتی لیزری ۳۶۰ درجه قرار گرفته است و پس از حسگرهای مجاورتی، سرجنگی ترکش‌شونده ۱۰ کیلوگرمی با شعاع تأثیرگذاری ۳۰ متری قرار دارد.

در قسمت جلویی موشک و پس از سرجنگی، چهار باله (کانارد) متحرک قرار دارد که برای هدایت موشک استفاده می‌شود و حول یک محور مرکزی می‌چرخد. این چهار باله از نظر ظاهری و کارکرد به باله های موشک R-27 شباهت دارند، باله‌هایی باریک و تیز که هر چه به سمت نوک می‌رود پهن‌تر می‌شود. این باله ها آنقدر بزرگ هستند که می‌توانند بخشی از نیروی برآ (LIFT) مورد نیاز را هم تأمین کنند.

در کنار باله‌های هدایتگر (کانارد) بزرگ، چهار باله بسیار کوچک مثلثی قرار دارد که برای تثبیت جریان هوا در چرخش‌های بسیار سریع که تعادل را به هم میزند تعبیه شده‌اند، در بخش میانی موشک، تجهیزات هدایت اینرسی و رایانه موشک قرار دارد، همچنین با توجه به قرارگیری آنتن در بخش میانی موشک، تجهیزات ارتباطی نیز در همین بخش قرار دارد، در بخش میانی و به سمت انتهای موشک، چهار بال ثابت بزرگ وجود دارد که وظیفه تولید نیروی برآ (LIFT) برعهده همین بال‌ها است.

مخزن سوخت موشک نیز در همین بخش قرار دارد، در بخش انتهایی موشک، چهار باله تثبیتگر ثابت کوچک و موتور مینی جت موشک قرار دارد. برای موتور چهار ورودی هوا به‌صورت تو رفتگی روی بدنه تعبیه شده است، این موشک به‌صورت مستقل توان برخاست ندارد، در نتیجه در قسمت زیرین این موشک یک بوستر راکتی نصب می‌شود و برای پرتاب اولیه به این موشک کمک می‌کند، بررسی محموله‌های کشف شده در سال ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲ توسط ایالات متحده و انگلستان نشان می‌دهد که موتور مورد استفاده در پهپاد ۳۵۸ از نوع تیتان (Titan) متعلق به شرکت هلندی AMT است. بررسی زنجیره‌های تأمین نشان داد که این موتور به‌صورت غیرمستقیم از شرکت سازنده توسط شرکتی در هنگ کنگ تهیه شده است.

موشک ۳۵۸ نخستین موشک پرسه‌زن جهان

موتور تیتان دارای قطر ۱۴۷ میلی‌متر، طول ۳۸۵ میلی‌متر، وزن ۳۶۴۵ گرم بدون استارتر و با استارتر وزن ۵۲۱۱ گرم است، این موتور از تراست ۳۹۲ نیوتون برابر با ۸۸.۱۲ پوندنیرو و مصرف سوخت ۴۳.۳ گرم بر کیلونیوتن در ثانیه برخوردار است.

برد پرسه‌زنی موشک ۳۵۸ تا ۱۰۰ کیلومتر است و سقف پروازی آن معادل ۸۵۰۰ متر است، سرعت این موشک نیز ۷۰۰ کیلومتر بر ساعت است. وزن کلی موشک نیز ۵۸ کیلوگرم است، شواهدی بر پایه امکان بازیابی این موشک پس از شلیک در دسترس نیست؛ به همین دلیل استفاده از این موشک به‌صورت پرسه‌زن، تنها در مکان‌هایی با احتمال بالای حضور پرنده‌های دشمن انجام می‌شود، در سایر موارد، موشک ۳۵۸ در حالت آماده به پرتاب حفظ می‌شود و یافتن هدف توسط دوربین‌های نظارتی و رادارها انجام می‌شود.

این پهپاد را می‌توان از لانچرهای ساده همچون پهپادهای انتحاری شلیک کرد، همچنین برای پنهان‌کاری بیشتر، لانچرهای کامیونی نیز برای این موشک توسعه داده شده است، بر اساس اطلاعاتی که به‌صورت رسمی توسط ارتش یمن در مورد موشک صقر -۱ اعلام شده است، مشخصات این موشک در همه مولفه‌ها دقیقاً مشابه موشک ۳۵۸ ایرانی است، اما مشخصات صقر -۲ مشابه موشک ۳۵۹ ایرانی است که در ادامه مقاله به آن خواهیم پرداخت.

بر اساس اطلاعاتی که ارتش یمن از موشک صقر -۲ اعلام کرده است، این موشک بردی معادل ۱۵۰ کیلومتر دارد که ۵۰ کیلومتر از صقر -۱ (موشک ۳۵۸) بیشتر است. ارتفاع پروازی این موشک هم از ۲۸۰۰۰ پا (۸۵۰۰ متر) در صقر -۱ به ۳۵۰۰۰ پا (۱۰۶۰۰ متر) افزایش پید کرده است. با این وجود تصاویری که در آخرین رژه ارتش یمن به‌مناسبت انقلاب بیست‌ویکم سپتامبر از موشک صقر -۲ منتشر شده است در واقع همان موشک صقر -۱ (موشک ۳۵۸) با پیکربندی بدون بالچه مثلثی کوچک و باله کوچک انتهایی است که در تست و رونمایی موشک ۳۵۸ در رزمایش اقتدار ۱۴۰۳ ایران مشاهده کردیم.

اینفوگرافیکی از موشک صقر -۲ منتشر شده است که در آن طول این موشک ۶ متر عنوان شده است. با این وجود با بررسی تصاویر منتشر شده از موشک صقر -۲ در رژه ارتش یمن، می‌توان دریافت که موشک صقر -۲ به نمایش در آمده در این رژه، طولی حدود ۳ متر و مشابه صقر -۱ دارد، بنابراین به احتمال زیاد به دلایل مسائل امنیتی، ارتش یمن تاکنون تصویر واقعی موشک صقر -۲ را منتشر نکرده است یا در خوش بینانه‌ترین حالت در این نسخه از یک موتور قوی‌تری استفاده شده است.

مشخصات موشک ۳۵۸:
نوع: موشک پدافندی پهپاد پایه
تولیدکننده: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
کشور سازنده: ایران
ورود به خدمت: ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۹
طول: ۲.۷ متر
قطر: ۱۵۰ میلی‌متر
فاصله دو سر بال: تقریباً ۱ متر
وزن موشک: ۵۸ کیلوگرم
وزن سرجنگی: ۱۰ کیلوگرم ترکش شونده شدیدالانفجار
شعاع تأثیر سرجنگی: ۳۰ متر
بیشترین سرعت: ۷۰۰ کیلومتر در ساعت
برد پرسه زنی: ۱۰۰ کیلومتر
ارتفاع پروازی: ۸۵۰۰ متر (۲۸۰۰۰ پا)