ریزپرنده، پهپاد؛ هواگرد..../ نوواژه‌ها در رسانه‌ها و بر زبان مردم

در یک گفت و گوی عادی و طی چند دقیقه نوواژه ها رد و بدل شدند: پهپاد (پرندۀ هدایت پذیر از دور)، ریز پرنده، هواگرد و خود پدافند هم اگرچه تازه نیست ولی از ساخته‌های فرهنگستان است

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- دوست نازنینی که نامش را هم نمی‌دانم همان اولین روز یورش ارتش اسراییل به خاک میهن پیام داد: «واحدی در اختیار دارم که هنوز مفروش نیست ولی اگر بیایید مفروش می‌کنم.»

وقتی از او جدای سپاس به خاطر لطفی که مبذول کرده بود (و جز او از همکاران مقیم شهرهای مختلف هم دریافت شد) به سبب استفاده از واژۀ "مفروش" به جای "مبله" هم تشکر کردم و پاسخ را به فرزندم نشان دادم گفت: بابا! در این هیر و ویری هم دست برنمی‌داری؟! گفتم اتفاقا در هیر و ویری بهترین پناهگاه فرهنگ است. تو هم به جای استفاده از نقطۀ اتصال (هات اسپات) گوشی من از فرصت قطع اینترنت استفاده کن و کتاب بخوان! و البته به جای این دو گزینه وقت خود را با فیلیمو پر می‌کند.

صبح جمعه وقتی این شایعه درگرفت که یوسف‌آباد هدف قرار گرفته و بعد مشخص شد گیشا بوده است در فروشگاهی بودم و شاهد گفت‌و‌گوی چند نفر. یکی گفت با موشک زدند و دیگری گفت: نه! موشک نبود. پهپاد بود. سومی اما تأکید کرد پهپاد نبوده. به اینها می‌گویند ریزپرنده و تازه واردی هم آن وسط واژۀ "هواگرد" را به کار برد و من هم گفتم شاید به خاطر همین صدای پدافند را قبل از آن نشنیدیم.

در فضای تلخ و دلهره دقایقی شیرین بود که طی چند دقیقه نوواژه‌ها رد و بدل شدند: پهپاد (پرندۀ هدایت پذیر از دور)، ریز پرنده، هواگرد یا خود پدافند هم اگرچه تازه نیست ولی از ساخته‌های فرهنگستان است؛ واژه هایی که تازه ساخته شده‌اند و شهروندان عادی تحت تأثیر رسانه‌ها به کار می‌برند و تازه یادم رفت بگویم یکی هم وارد شد و پرسید: کالابرگ آمده یا نه و کالابرگ به جای کوپن را هم می‌توان اضافه کرد.

در هر دوره‌ای برخی واژه ها جا باز می‌کنند و بر زبان مردم جاری می‌شوند مثل کلمۀ "خالی بندی" که هم زمان با انقلاب 57 رواج یافت وقتی تفنگ بدون فشنگ را بعضی نشانه می رفتند و اصطلاحا می‌گفتند خالی بسته است! یا واژۀ «موجی» در جنگ که قبل از آن به این معنی به کار نمی‌رفت.

صحبت از واژه ها و اصطلاحات شد. جا دارد گفته شود هوشیاری دیگر در جنگ جاری اخیر این است که در نظر دارند اسراییلی‌ها هم برخی تعابیر یا اسامی دین یهود را به کار می‌برند که بعضا با اسلام مشترک است: کلماتی چون داوود و هارون در این شمار است و ممکن است برای مخاطب این ذهنیت را ایجاد کند که مربوط به ایران است ولی آنان هم به دنبال آنان‌اند که از طرفیت های دینی‌شان بهره ببرند و خود را قوم برگزیده معرفی کنند و همنی سبب شده وجه ملی در طرف ما بچربد.

این اشارات برای تغییر حال و هوا کافی بود. برای پدافندمان آرزوی موفقیت کنیم تا پهپادها و ریزپرنده‌ها و هواگردهای دشمن مجال هیچ حرکتی نداشته باشند.

مهرداد خدیر (آثار دیگر این نویسنده)

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر

دستور نخست‌وزیر عراق برای بستن گذرگاه‌ مرزی شعیب با ایران

خبر بعد نظرات کاربران خبر قبل