تاریخ طبیعی دهلران شگفت‌انگیز و نادر است/ چشمه‌های قیر و شهر باستانی «منس»(+عکس)

به گزارش ایسنا، حبیب‌الله محمودیان در معرفی شهرستان دهلران گفت: دهلران در جنوب شرقی استان ایلام و در فاصله ۲۲۸ کیلومتری ایلام و در قسمت جنوب شرقی این استان واقع شده است، از شمال با شهرستان آبدانان، از شرق با شهرستان اندیمشک در استان خوزستان، از جنوب با خوزستان و بخشی از کشور عراق و از غرب با نواحی شرقی کشور عراق محدود است و ۶ هزار و ۸۱۶ کیلومتر مربع مساحت دارد.

وی خاطرنشان کرد: مرکز این شهرستان، شهر دهلران است که در دامنه جنوب و جنوب‌غربی دینارکوه قرار دارد. این شهرستان دارای چهار بخش سراب میمه، زرّین‌آباد، مرکزی و موسیان و هشت دهستان است مناطق شهری این شهرستان عبارتند از دهلران، موسیان، میمه و پهله. این شهرستان، از قدیم به دهلُران معروف بوده است، بقایایی آثار تاریخی و باستانی و مجموعه اشیای باستانی کشف‌ شده‌، نشانگر قدمت‌ این‌ منطقه‌ در دوران مختلف تاریخی است.

غار خفاش

 محمودیان در خصوص این اثر تاریخ طبیعی دهلران توضیح داد: این غار در سه کیلومتری شمال شرقی شهر دهلران در دامنه ارتفاعات مشرف بر درّه و چشمه آب گرم معروف دهلران واقع شده است و ۲۵۵ متر طول، ۳۰ متر عرض و ۵۰ متر ارتفاع دارد. به علت وجود میلیون‌ها خفاش در آن به غار خفاش معروف شده و خفاش‌های موجود در آن با خفاش‌های موجود در غارهای دیگر از جمله غار درّه دراز ایوان تفاوت دارد زیرا این خفاش‌ها دم‌دار هستند. غار خفاش دهلران دارای استالاکتیت‌ها و استالاکمیت‌های فراوانی است که نشانگر تحولات دوران زمین شناختی است.

چشمه آب‌گرم

این باستان‌شناس پیش از تاریخ تشریح کرد: چشمه‌های آبگرم دهلران از جمله پدیده‌های تاریخ طبیعی دهلران است که در بخش شمال شرقی این شهر و در دامنه ارتفاعات سیاه‌کوه نزدیک به غار خفاش دیگر جاذبه طبیعی واقع شده و به‌دلیل اهمیت آن در ردیف آثار طبیعی ملی سازمان حفظ محیط زیست کشور به ثبت رسیده است.

وی ادامه داد: این چشمه‌ها همانند دیگر چشمه‌های معدنی دارای خواص آب درمانی بوده و اثر ضد قارچ دارد، بررسی‌های علمی نشان می‌دهد که چشمه‌های آب‌گرم دهلران از نوع فسیلی بوده که بر اثر فعل و انفعلات زمین‌شناسی و منابع انرژی موجود در این منطقه تشکیل شده است.

محمودیان افزود: چشمه‌های آب گرم دهلران که منشأ اصلی جوشش آنها ریشه در زیرزمین دارد،‌ از نادرترین جلوه‌های طبیعی استان و کشور است و آب گرم با خواص گوگردی را برای مداوا و درمان بیماری‌ها به گردشگران هدیه می‌کند. چشمه‌های آب گرم دهلران با دمای حدود ۵۰ درجه سانتی‌گراد، مکانی بهداشتی و دارای استخرهای لجن‌مالی بوده که از اهمیت درمانی فراوانی برخوردار است.

چشمه قیر

این باستان‌شناس گفت: چشمه‌های قیر دهلران از پدیده‌های طبیعی ایران در این منطقه از کشور است که در شمال شرقی دهلران و در دامنه سیاه‌کوه واقع شده است.

وی بیان کرد: چشمه‌های قیر همراه با آب از زمین می‌جوشد و در سرچشمه حوضچه طبیعی سیاه ‌رنگی تشکیل داده و در مسیری کوتاه جریان دارد. این اثر طبیعی در فهرست آثار تاریخ طبیعی کشور به ثبت رسیده است. در دوران گذشته از قیر طبیعی منطقه برای قیراندود کردن پشت‌بام‌ها استفاده است. دکتر سعادتی از این چشمه به نام عین‌القیر ذکر کرده است.

محمودیان اظهار کرد: در منابع تاریخی به شهری به نام «منس» در منطقه اشاره شده که پشت‌بام خانه‌های این شهر با قیراندود شده است. آثار برجای مانده از شهرهای تاریخی در منطقه دهلران و موسیان، از جمله تپه‌های پیش از تاریخ موسیان به‌دلیل نزدیکی با چشمه قیر ممکن است احتمالاً بقایای همان شهر منس باستان بوده باشد.

غار هویر بیشه‌دراز

این استاد باستان‌شناسی افزود: این غار طبیعی در لایه‌های زیر روستای بیشه‌دراز دهلران واقع شده و تا شهر دهلران ۳۰ کیلومتر فاصله دارد. جریان فرسایش آب در طول زمان این غار را در لایه‌های گچی منطقه ایجاد کرده است، غار هویر از جاذبه‌های طبیعی دهلران است.