تاریخ:
خلاصه بازی انگلیس ۲ - کنگو ۱ 
درس شصت
یادداشتی از عبدالرضا داوری
خوانشی هگلی از بازگشت لاریجانی
این خوانش به ما کمک میکند فراتر از دستهبندیهای سنتی نظر کنیم و از امکانناپذیری اصلاح به امکان آشتی از دل تضاد بیندیشیم
عصر ایران- عبدالرضا داوری فعال سیاسی دربارۀ بازگشت علی لاریجانی به عرصۀ رسمی قدرت در جایگاه دبیر شورای عالی امنیت ملی این یادداشت را در اختیار عصر ایران گذاشته است:
در فضای سیاست ایران، بازگشت چهرهها هیچگاه صرفاً یک رخداد شخصی یا انتخابی تکنیکی نبوده است؛ بلکه اغلب ریشه در سازوکارهای عمیقتری دارد که تاریخ را به حرکت درمیآورند. در این میان، بازگشت دکتر علی لاریجانی به عرصه عالی امنیتی کشور، فرصتی فراهم میکند برای خوانشی فلسفی از این رویداد، بهویژه در چارچوب دیالکتیک هگلی و مفهوم کلیدی Aufhebung (آوفهبونگ).
در فلسفه هگل، «آوفهبونگ» واژهای پیچیده و چندلایه است که همزمان سه معنا دارد: نفی، حفظ و ارتقاء.
در نگاه هگل، تاریخ از مسیر تضادها و تنشها عبور میکند و از دل برخورد میان «تز» و «آنتیتز»، مرحلهی بالاتری به نام «سنتز» زاده میشود؛ مرحلهای که هم دو قطب پیشین را در خود حفظ میکند، هم آنها را نفی میکند و هم به سطحی تازه و بالاتر ارتقاء میبخشد.
بر این اساس، میتوان بازگشت علی لاریجانی را نه صرفاً ادامهی یک مسیر پیشین، و نه چرخشی قهقرایی به عقب تلقی کرد؛ بلکه باید آن را مصداقی از آوفهبونگ هگلی دانست. لاریجانی نه تکرار احمدینژاد و جلیلی و رییسی است و نه تجدید حیات اصلاحطلبی دوم خردادی؛ او ترکیبی است از سنت قدرت و مدرنیتهی سیاست، از حکمرانی امنیتمحور و عقلانیت بوروکراتیک، از تجربهی قدرت و نقد ساختار.
بازگشت او در چنین بستری، نماد تلاش نظام برای خروج از بنبست دوگانهی اصولگراییِ غیرپاسخگو و اصلاحطلبیِ بیقدرت است؛ تلاشی برای ساختن یک «سنتز» جدید که بتواند کارآمدی را از دل رکود، و ثبات را از دل بحران بیرون بکشد.
اگر به سیر تحول قدرت در جمهوری اسلامی بنگریم، خواهیم دید که تجربهی سه دههی گذشته چیزی جز تکرار مجموعهای از تضادها نبوده است: تضاد میان کارآمدی و ایدئولوژی، میان اصلاح و انسداد، میان تکنوکراسی و انقلابیگری. در این دیالکتیک، بازگشت لاریجانی میتواند لحظهای «فرارونده» باشد؛ لحظهای که نه از دل انکار گذشته، بلکه از طریق حفظ و ارتقاء عناصر آن، افق جدیدی را ممکن میسازد.
لاریجانی در عین نزدیکی به بدنهی سنتی نظام، صدای نخبگان توسعهخواه است. در عین حفظ مشروعیت امنیتی، حامل پیام عقلانیت و عملگرایی است. در عین وفاداری به اصل ساختار، منتقد تندروی و انزواست. این موقعیتِ بینابینی، نه ضعف که مزیت لاریجانی است؛ زیرا تنها کسی که در مرز تضادها ایستاده، میتواند آنها را به وحدت برساند.
تجربهی سیاستورزی لاریجانی نشان میدهد که او توانسته میان عقلانیت حکومتی و ضرورتهای مدرن مدیریت کشور، توازن برقرار کند. او فرزند ساختار است، اما ساختاری که نیازمند نوسازی درونیست. بنابراین، بازگشت او را باید در پرتو همین دیالکتیک تضاد و فراروی تحلیل کرد.
آیا او میتواند «سنتز» مورد نیاز برای مرحلهی جدید تاریخ جمهوری اسلامی باشد؟ پاسخ هنوز در دل آینده پنهان است، اما آنچه مسلم است اینکه بدون فهم ماهیت تضادها و بدون تئوریزهکردن این بازگشت در قالب مفاهیم فلسفی، تحلیل سطحی از موقعیت کنونی راه به جایی نخواهد برد.
از این منظر، خوانش هگلی از بازگشت لاریجانی، به ما کمک میکند تا فراتر از دستهبندیهای سنتی، به عمق تحولات ساختاری در نظام قدرت ایران نظر کنیم و از امکانناپذیری اصلاح، به امکان آشتی از دل تضاد بیندیشیم.
لینک کوتاه: کپی لینک
مراسم رسمی ادای احترام مقامات خارجی به رهبر شهید جمعه برگزار میشود کشف بیش از ۳ تن شیشه در مسیر ترانزیت به اروپا قالیباف: در گفتوگوهای سوئیس آزادسازی اموال تسریع و تعلیق تحریمها انجام شد جزئیات تعطیلی واحدهای قضایی سراسر کشور اعلام شد عربستان و پاکستان یادداشت تفاهم امنیتی امضا کردند مفقود شدن نیروی آمریکایی در جریان فرود اضطراری بالگرد در دریای عرب سفیر آمریکا برای اجاره زمین فلسطینی جهت احداث سفارت در قدس، تنها یک دلار پرداخت پایان حسرت ۴۰ ساله مکزیک در دیدارهای حذفی جام جهانی انتشار تصویر متهم به قتل در کهنک پیشوا برای شناسایی وزیر ارشاد: مرز ما وطنفروشی و وطندوستی است نخستوزیر لبنان: بهدنبال تعیین جدول زمانی برای خروج اسرائیل از لبنان هستیم حادثه سقوط نخل در سیستان و بلوچستان با ۲ فوتی ۱۰ اثر زیبا و ماندگار از «تورج شعبانخانی» (همین الان بشنوید) (+صدا) هنوزم چشمهای تو؛ تورج شعبانخانی (+صدا) تفاوت ساختار عضلانی انسان با حیوانات؛ چرا ما قوی ترین نیستیم؟ (+اینفوگرافیک)