تاریخ:
خلاصه بازی اینتر - ناپولی 
درس هشتاد و هشت
جاده میان گذر دریاچه ارومیه چه نقشی در خشک کردن آن داشت؟
احداث پل میان گذر دریاچه ارومیه به سال ۱۳۵۸ و اولین سال پس از انقلاب برمیگردد. خاکریز اولیه تا سال ۱۳۶۷ به طول ۱۱ کیلومتر از طرف ارومیه و ۳ کیلومتر از طرف تبریز در وسط دریاچه خاکریزی شد و حدود ۲ کیلومتر وسط این دو، خاکریزی نشد.
این جاده با تقسیم فیزیکی دریاچه به دو زیرحوضه مجزا، هیدرولوژی آن را اساساً تغییر داد و تابآوری طبیعی آن را از بین برد. این تقسیم فیزیکی، اثرات سایر عوامل استرسزای مهمتر—در درجه اول استخراج بیشازحد آب برای کشاورزی و سدسازی رودخانههای تغذیهکننده—را تشدید کرد. نتیجه، فروپاشی نامتناسب و سریع حوضه جنوبی بود که به نوبه خود کل سیستم را با سرعت بیشتری بیثبات کرد.
به گزارش خبرآنلاین، احداث پل میانگذر دریاچه ارومیه به سال ۱۳۵۸ و اولین سال پس از انقلاب برمیگردد. خاکریز اولیه تا سال ۱۳۶۷ به طول ۱۱ کیلومتر از طرف ارومیه و ۳ کیلومتر از طرف تبریز در وسط دریاچه خاکریزی شد و حدود ۲ کیلومتر وسط این دو، خاکریزی نشد. در سال ۱۳۷۹ با انجام مطالعات کارشناسی (؟) و تصویب آن و صدور مجوز مربوطه، مجدداً اجرای این پروژه کلید خورد. مشخص نیست که چگونه ملاحظات محیطزیستی در همین سال ۱۳۷۹ نادیده گرفته شد؟ ساخت پل میانگذر دریاچه ارومیه در سال ۸۱ آغاز و سال ۸۷ یک باند از این پروژه بهصورت رفتوبرگشت با حضور محمود احمدینژاد، رئیسجمهور وقت، افتتاح شد.
گذرگاه شهید کلانتری، به طول ۱۵ کیلومتر با ۱٫۲ تا ۱٫۵ کیلومتر پل، بهعنوان یک کریدور حملونقل اصلی ساخته شد که استانهای آذربایجان شرقی و غربی را به هم متصل کند. وجود فیزیکی آن عملاً دریاچه را به دو توده آبی مجزا و نیمه ایزوله تقسیم کرد. این تقسیمبندی یک تغییر اساسی در هیدرولوژی دریاچه ایجاد کرد. مانع فیزیکی گذرگاه، اختلاط طبیعی و گردش آب و نمک بین دو زیرحوضه را بهشدت محدود کرد. این اختلال منجر به سه پیامد اصلی و پایدار شد:
۱. عدم تعادل قابلتوجه شوری ایجاد شد. بخش جنوبی دریاچه محل ریختن اکثر شاخههای اصلی آب شیرین است. آب نمک آن با گذشت زمان شورتر شد. در مقابل، بخش شمالی که بارندگی کمتری دریافت میکند و تبخیر کمی بیشتری را تجربه میکند، بهطور فزایندهای بیشازحد شور شد و برای دریافت هرگونه آب از جنوب، به تبادل محدود از طریق گذرگاه متکی بود. این امر باعث ایجاد یک گرادیان شوری قابلتوجه در سراسر دریاچه شد، بهطوریکه شوری بخش شمالی تا سال ۱۳۸۲ به بیش از ۲۸۰ قسمت در هزار (ppt) رسید، در حالیکه بخش جنوبی ۲۵۰ ppt بود. شوری ppt بر حسب قسمت در هزار، واحدی برای بیان غلظت نمکهای محلول در آب است، که معمولاً مقدار گرم نمک در هر کیلوگرم آب دریاست. بهعنوان مثال، شوری متوسط اقیانوس ۳۵ ppt است؛ یعنی در هر ۱ کیلوگرم آب دریا، ۳۵ گرم نمک وجود دارد.
۲. جریان محدود منجر به اختلاف ارتفاع سطح ثابت بین دو بخش شمالی و جنوبی دریاچه شد، بهطوریکه بخش جنوبی سطحی تا حدود یک متر بالاتر از بخش شمالی را حفظ کرد. این اختلاف ارتفاع، همراه با گرادیان شوری، جریانی دوجهته را از طریق دهانههای گذرگاه به حرکت درآورد: آب کمچگالتر و شورتر از جنوب با ارتفاع بالاتر به شمال جریان مییافت، در حالیکه آب شورتر و چگالتر از شمال به جنوب در ژرفای بیشتر جریان یافت.
۳. بازوی جنوبی دریاچه دچار لایهبندی چگالی شد؛ وضعیتی که در آن لایهای از آب نمک چگالتر در پایین قرار دارد و از لایه بالایی آب کمچگالتر و شورتر جدا میشود. این لایهبندی، گردش و اختلاط داخلی را بیشتر مختل کرد، شورابهها را به دام انداخت و به تشکیل بیشتر گازهای گلخانهای مانند متان (CH₄) و دیاکسید کربن (CO₂) در رسوبات انجامید.
در تلاش برای کاهش این عواقب ناخواسته، مطالعات، راهحلهای مهندسیشدهای مانند اضافه کردن یک شکاف دوم به گذرگاه را پیشنهاد کردهاند. تحقیقات با استفاده از مدلهای دینامیک سیالات نشان داده که پیکربندی گذرگاه به شکل دو دهانه، تبادل آب و نمک را بهطور قابلتوجهی بهبود میبخشد و نرخ جریان را از جنوب به شمال ۱۸۵ درصد و از شمال به جنوب ۱۷۶ درصد در مقایسه با حالت یک شکاف افزایش میدهد. البته چنین دهانههایی فقط اثرات محلی دارند و نمیتوانند رژیمهای کلی هیدرودینامیکی و شوری دریاچه را اصلاح کنند. حتی برخی از محققان اظهار داشتهاند که حتی حذف کل گذرگاه برای معکوس کردن آسیب هیدرودینامیکی کافی نخواهد بود.
تقسیم فیزیکی دریاچه ارومیه توسط گذرگاه، بهخودیخود باعث خشک شدن دریاچه نشد. در عوض، این امر اساساً سیستم دریاچه را تغییر داد و آن را بهطور نامتناسبی در برابر سایر عوامل استرسزای مهمتر آسیبپذیر کرد. پیش از تکمیل این گذرگاه در سال ۱۳۸۷، کاهش جریان ورودی رودخانه منجر به کاهش نسبتاً یکنواخت سطح آب در کل دریاچه شد، و الگوهای گردش طبیعی برای حفظ تعادل پایدار شوری با احداث این گذرگاه بههم خورد.
هنگامیکه کاهش دبی رودخانه و مصرف آب کشاورزی تشدید شد، حوضه جنوبی که قبلاً با گذرگاه محدود شده بود، دیگر نمیتوانست از حجم حوضه شمالی برای جبران کسری عظیم آب خود استفاده کند. این پویایی منجر به فروپاشی شتابان و نامتناسب نیمه جنوبی دریاچه شد، که سالها قبل از بخش شمالی به یک دشت نمکی تبدیل شد. این زنجیره وقایع نشان میدهد که گذرگاه بهعنوان یک تقویتکننده حیاتی عمل کرده و فاجعه تمامعیار را تسریع کرده است.
لینک کوتاه: کپی لینک
زمان انتشار کارت آزمون کاردانی به کارشناسی ناپیوسته دولت تلگرام را برای اطلاع رسانی به رسمیت شناخت فراخوان جشنواره سراسری داستان کوتاه «خانه» منتشر شد اندیشکدههای دلتنگ شورای عالی فضای مجازی یا کاسههای داغتر از آش؟! پشتپرده مهاجرت «شیرازیها» به شرق آفریقا رصد تولد یک دنبالهدار در فاصله ۵ میلیارد کیلومتری زمین امروز با سعدی: کاش آن بهخشمرفتهٔ ما آشتیکنان بازآمدی اگر میگرن دارید، این خوراکیها سردردتان را تشدید میکنند لندروور؛ چاقوی سوئیسی دنیای خودرو چگونه ساخته شد؟ (+تصاویر) هواپیمایی که رویای شوروی بود و ساخته شد (+تصاویر) حمله حسین شریعتمداری به سخنگوی دولت تصویر تماشایی از «ساحل بوشهر» در دوران ناصرالدین شاه تصاویر جدید هابل از زحل، ساختار ۱۰ ضلعی اسرارآمیزی را در قطب جنوب آن نشان میدهند یکسوم مردان در دهه ۳۰ زندگی خود نشانههای بیماری خاموش قلبی را دارند عادتی که با ۵ سرطان شایع و پیری بیولوژیک مرتبط است