فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۰۹۶۹۳۰
تاریخ انتشار: ۰۹:۴۸ - ۰۲-۰۷-۱۴۰۴
کد ۱۰۹۶۹۳۰
انتشار: ۰۹:۴۸ - ۰۲-۰۷-۱۴۰۴

شاهراه نجات پایتخت از آلودگی از «مترو و بی آر تی» می‌گذرد

شاهراه نجات پایتخت از آلودگی از «مترو و بی آر تی» می‌گذرد
آلودگی هوای پایتخت، «غول خاموشی» است که سالانه هزاران نفر را به مرگ زودرس می‌کشاند. پژوهشی تازه در مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران راه‌حل‌های عملی برای کاهش آلودگی هوا پیشنهاد داده است. 

پژوهش تازه مرکز مطالعات تهران نشان می‌دهد توسعه مترو و اتوبوس تندرو می‌تواند سالانه از هزاران مرگ زودرس جلوگیری کند، اما اتوبوس‌های معمولی نسبت به مترو و بی‌آرتی کم‌اثرتر هستند. 

راه نجات هوای تهران

به گزارش شرق، آلودگی هوای پایتخت، «غول خاموشی» است که سالانه هزاران نفر را به مرگ زودرس می‌کشاند. پژوهشی تازه در مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران راه‌حل‌های عملی برای کاهش آلودگی هوا پیشنهاد داده است. 

در این گزارش هزینه و فایده توسعه سه سیستم حمل‌ونقل عمومی مترو، اتوبوس تندرو (BRT) و اتوبوس معمولی مقایسه شده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در حمل‌ونقل عمومی نه‌فقط یک ضرورت زیست‌محیطی، بلکه یک معامله اقتصادی سودآور برای کل جامعه است. 

براساس داده‌های سازمان بهداشت جهانی، آلودگی هوا سالانه حدود هفت میلیون نفر را در جهان می‌کشد. در تهران، منابع متحرک شامل خودروها و موتورسیکلت‌ها، ۸۳ درصد از آلاینده‌های گازی و ۶۰ درصد از ذرات معلق را تولید می‌کنند. ذرات معلق ریز (PM2.5) به‌ویژه مرگبارند؛ هر تن از آن‌ها معادل شش‌هزار و ۵۰۰ دلار خسارت اقتصادی براساس برابری قدرت خرید سال ۲۰۲۳ دارد. 

مترو؛ پرهزینه اما پربازده

احداث هر کیلومتر خط مترو در تهران براساس قیمت‌های سال ۱۴۰۲ بین دوهزارو ۵۰۰ تا دوهزارو ۷۰۰ میلیارد تومان هزینه دارد. این رقم شامل حفر تونل مکانیزه، احداث ایستگاه‌ها، خرید ناوگان و تأمین توان برق است.

به‌رغم این هزینه سرسام‌آور، این پژوهش نشان می‌دهد مترو بیشترین تأثیر را در کاهش مصرف سوخت و آلودگی دارد؛ تنها با احداث یک خط مترو، مصرف بنزین سالانه در محدوده مورد مطالعه تا چهارهزارو ۲۶۰ لیتر کاهش یافته و انتشار مونوکسیدکربن (CO) و هیدروکربن‌ها (HC) به ترتیب ۴۸۴ و ۱۰۹ کیلوگرم کمتر می‌شود. 

BRT؛ گزینه‌ای سریع‌تر و ارزان‌تر

اگرچه مترو پربازده‌ترین سیستم حمل‌ونقل است، اما بی‌آرتی از نظر نسبت سود به هزینه، مقرون‌به‌صرفه‌تر از هر گزینه دیگری ارزیابی شده است. هزینه احداث هر کیلومتر بی‌آرتی در جهان حدود ۱.۳ میلیون دلار است، درحالی‌که مترو برای همان طول مسیر ۴۳.۴ میلیون دلار می‌طلبد.

در تهران نیز یک خط بی‌آرتی می‌تواند سالانه مصرف بنزین را دوهزارو ۴۷۱ لیتر کاهش دهد و میزان CO و HC را به نصف کاهش ناشی از مترو برساند. البته این سیستم به دلیل استفاده از گازوئیل در ناوگان، مصرف این سوخت را حدود ۶۶۵ لیتر افزایش می‌دهد. 

اتوبوس‌های معمولی؛ کم‌اثر در تغییر الگوی سفر

در نقطه مقابل، اتوبوس‌های معمولی که بدون خط ویژه در ترافیک حرکت می‌کنند، نقش معناداری در کاهش آلودگی هوا ندارند. پژوهشگران تأکید می‌کنند که این ناوگان اگرچه هزینه راه‌اندازی پایین‌تری دارد –‌عمدتا محدود به خرید اتوبوس‌های جدید– اما تأثیری بر کاهش استفاده از خودروی شخصی و تغییر رفتار سفر شهروندان ندارد. 

در پژوهش، رفتار سفر شهروندان تهرانی شبیه‌سازی شده است. با استفاده از «مدل چهارمرحله‌ای حمل‌ونقل» و روش «ترجیحات بیان‌شده»، محققان نشان دادند که مترو می‌تواند تقاضای حمل‌ونقل شخصی را تقریبا دو برابر بیشتر از بی‌آرتی کاهش دهد. در مقابل، حذف حتی یک خط مترو یا بی‌آرتی به‌سرعت موجب افزایش بار ترافیک، مصرف سوخت و آلودگی خواهد شد. 

پژوهش مرکز مطالعات تهران نتیجه می‌گیرد مترو گران‌ترین اما کارآمدترین ابزار کاهش آلودگی هواست، بی‌آرتی سریع‌ترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین گزینه مکمل است. اتوبوس‌های معمولی، به تنهایی دردی از بحران آلودگی دوا نمی‌کنند. 

تهران در میانه بحرانی زیست‌محیطی قرار دارد که راه‌حل‌هایش نه‌فقط فنی، بلکه اقتصادی هم هستند. هرچند مترو همچنان شاهراه نجات پایتخت از هوای آلوده است، اما توسعه سریع‌تر بی‌آرتی می‌تواند فشار کوتاه‌مدت را کاهش دهد.

ارسال به دوستان
«جبار قهوه‌چی و اسماعیل قهوه‌چی» در کوه‌های پلور؛ 137 سال قبل (عکس) با این روتین صبحگاهی خطر دیابت و بیماری قلبی را کم کنید آغاز بازگشایی اپ‌استور، گوگل‌پلی و سایر فروشگاه‌های نرم‌افزاری مراسم ختم خواهر سیدمحمد خاتمی در یزد برگزار شد سفر قالیباف به قطر درباره امول بلوکه‌شده موفقیت‌آمیز بود رکورد گرمای هوا در آستانه شکسته‌شدن ترامپ عمان را هم تهدید به حمله کرد رسانه عبری: ترامپ پیش‌نویس تفاهم با ایران را به نتانیاهو و رهبران منطقه ارائه کرد ادعای کاخ سفید: گزارش رسانه‌های ایران درباره «یادداشت تفاهم» نادرست است نخست‌وزیر نروژ: زیر چتر هسته‌ای فرانسه قرار می‌گیریم گردان‌های القسام: ترور فرماندهان عزم رزمندگان را تضعیف نخواهد کرد سفیر ایران در سئول: ایران در حادثه برای کشتی مرتبط با کره‌ جنوبی هیچ دخالتی نداشته رنگ خودرو چگونه بر دمای آن تاثیر می گذارد؟ شگفتی های اعماق اقیانوس؛ پستانداران دریایی تا چه عمقی می توانند شنا کنند؟ / سلطان رکورد نفوذ در عمق کدام است؟ (+اینفوگرافیک) شهردار نیویورک با لباس آرسنال در نماز عید قربان (+عکس)