فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۲۵۲۰۰
تاریخ انتشار: ۱۶:۳۹ - ۲۹-۰۹-۱۴۰۴
کد ۱۱۲۵۲۰۰
انتشار: ۱۶:۳۹ - ۲۹-۰۹-۱۴۰۴

بریکس برای ایران، بیشتر ژست سیاسی است تا سود اقتصادی

بریکس برای ایران، بیشتر ژست سیاسی است تا سود اقتصادی
تهران به تدریج در می‌یابد که عضویت در گروه چندجانبه بریکس، آن‌چنان که تبلیغ می‌شد، آشِ دهان‌سوزی نیست.

 زمانی که ایران در ژانویه گذشته به بریکس پیوست، دولت آن را سندی بر موفقیت جمهوری اسلامی در عبور از یکی از طولانی‌ترین کارزارهای انزوای جهانی دانست. برای تهران، بریکس بیش از آنکه راه نجات باشد، ابزاری برای کسب اعتبار است.

بانک توسعه بریکس: همکاری محدود و دور از تحریم‌ها

به گزارش روزنامه هم‌میهن، «بانک توسعه جدید» (بانکِ بریکس) از وام‌دهی به اعضای تحت تحریم اجتناب می‌کند و پکن مراقب است که باعث انتقام‌جویی ایالات متحده نشود. حتی در مواردی که تفاهم‌نامه‌ها وعده همکاری می‌دهند، قوانین مدیریت ریسک در نهادهای بریکس، ایران را از قراردادها و خطوط اعتباری واقعی دور نگه می‌دارد. یک تحلیل نشان داد که ارزش بریکس برای ایران کمتر در پول و بیشتر در «پوشش سیاسی» نهفته است.

ارزش بریکس برای ایران: مشروعیت سیاسی بیش از اهرم مالی

این بلوک به ایران مشروعیت می‌دهد، نه اهرم فشار. با این حال، تهران از هر نشست برای پیشبرد اهداف فنی کوچک استفاده می‌کند؛ اهدافی مانند فروش نفت با یوآن یا درهم، مسیرهای ترانزیتی جدید از طریق کریدور شمال-جنوب و شبکه تجاری که هند، ایران و روسیه را از طریق خلیج فارس و دریای خزر به هم متصل می‌کند. این را می‌توان انطباق با شرایط تحت فشار دانست، اما در عین حال یادآور وزن ناچیز ایران در این گروه چندجانبه است. بریکس از چندجانبه‌گرایی سخن می‌گوید، اما قطب‌ها با هم برابر نیستند. چین با تجارت خود سلطه دارد و روسیه به دنبال فضای تنفس استراتژیک است.

عدم توازن ساختاری در تجارت نفت؛ چین سلطه دارد

پکن اکنون بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران (حدود 1/4 میلیون بشکه در روز تا اواسط سال ۲۰۲۵) را خریداری می‌کند؛ نفتی که عمدتاً با تخفیف، از طریق واسطه‌ها و با ارزهای غیردلاری فروخته می‌شود. این تخفیف که اکنون بیش از ۶ دلار در هر بشکه نسبت به نفت برنت است. این عدم تعادل ساختاری است: بشکه‌های نفت ایران تقریباً تمام صادرات تهران را تشکیل می‌دهند، اما تنها حدود ۱۳ درصد از واردات چین را شامل می‌شوند.

بریکس؛ موسیقی متن سیاسی دلارزدایی ایران

ایران به طور فزاینده‌ای بریکس را به عنوان یک پروژه «دلارزدایی» تبلیغ می‌کند تا وابستگی خود را بازتعریف کند، اما در واقعیت، این یک موسیقی متنِ سیاسی است، نه مالی. تهران مدام پروژه‌های جدید بریکس را تبلیغ می‌کند؛ یک منطقه آزاد تجاری در اینجا، یک اتصال حمل‌ونقلی در آنجا. اما همه می‌دانند چه چیزی مانع آن‌هاست: تحریم‌های ایالات متحده. نهادهای بریکس، از جمله نهادهای چینی، همچنان پول را از طریق بیمه‌گران و اتاق‌های پایاپای مبتنی بر دلار جابه‌جا می‌کنند.

تحریم‌ها همچنان سناریو را می‌نویسند. هر شریک خارجی بزرگی ریسک از دست دادن سیستم پایاپای دلاری یا بیمه را در صورت زیاده‌روی می‌پذیرد. پالایشگاه‌های چینی و هندی این را می‌دانند؛ آن‌ها ممکن است روی کاغذ با واشنگتن مخالفت کنند، اما نفتکش‌ها، بیمه‌گران و کارگزاران آن‌ها همچنان در دنیای دلاری فعالیت می‌کنند. بریکس می‌تواند تا ابد درباره «دلارزدایی» بحث کند، اما سیم‌کشی تجارت جهانی تغییر نکرده است.  وابستگی، با خود پیش‌بینی‌پذیری می‌آورد.

وابستگی به چند خریدار شرقی درآمد محدود ایجاد می‌کند

ایران با گره زدن صادرات خود به چند خریدار شرقی، تقاضای ثابتی را تضمین می‌کند، اما این درآمدها تنها می‌تواند هزینه واردات را تأمین کند و نه نوسازی اقتصاد را. برای اقتصادی در بندِ تحریم، حتی این هم مانند اکسیژن است. اما ثبات به معنای همبستگی نیست. در نشست امسال ریودوژانیرو، بریکس «حملات یک‌جانبه» به ایران در حملات هوایی ژوئن به تأسیسات هسته‌ای را محکوم کرد، اما از نام بردن از اسرائیل خودداری کرد.

حمایت نمادین بریکس؛ همدلی سیاسی بدون تضمین امنیت

این حرکت صرفاً همدلی بود، نه تأمین امنیت؛ سندی بر اینکه اتحاد سیاسی این بلوک جایی به پایان می‌رسد که منافع اعضا با غرب آغاز می‌شود. در داخل ایران، استقلال به «مقاومت» و «تاب‌آوری» تغییر شکل داده است. رسانه‌ها بریکس را «محرک اصلی اراده جمعی بین‌المللی برای ساختن جهانی عادلانه‌تر» به تصویر می‌کشند. همان زبان اخلاقی که زمانی برای غیرمتعهدها به کار می‌رفت، اکنون برای توجیه شراکت با همتایان اقتدارگرا استفاده می‌شود.

ایران دیگر رهبر «جنوب جهانی» نیست؛ بلکه صرفاً در میان آن‌ها نشسته است. در نهایت، بریکس بیش از آنکه یک نقطه عطف باشد، مانند یک آینه عمل می‌کند؛ آینه‌ای که نشان‌دهنده کشوری است که خود را با محدودیت‌ها تطبیق می‌دهد، نه اینکه بر آن‌ها غلبه کند.  ایران به دلیل تحریم‌ها و حکمرانی داخلی خود، از این قافله عقب مانده است.

استقلال ایدئولوژیک به وابستگی استراتژیک تبدیل شده است. بریکس به تهران «دیده شدن» می‌دهد اما قدرت کنترلِ ناچیزی به او می‌سپارد؛ صندلی در میز مذاکره، بدون حق انتخاب منوی غذا. تبدیل این صندلی به یک اهرم فشار، نیازمند شفافیت، دیپلماسی معتبر و چشم‌انداز اقتصادی روشن‌تری است.

برچسب ها: بریکس ، تحریم ، چین ، روسیه ، نفت
ارسال به دوستان
captcha
لغو ۴۵ درصد پروازهای فرودگاه‌های عربستان از ۸ اکتبر یحیی گل‌محمدی سرمربی تیم امید ایران شد؛ قرارداد سه‌ساله با دستمزد ۸ میلیاردی مراسم توپ طلا در لندن؛ تیری آنری و کیت اسکات مجریان امسال شدند محسن رضایی در دیدار با لاوروف: همکاری‌های راهبردی ایران و روسیه توسعه خواهد یافت عاصم منیر فردا سه شنبه به تهران می‌آید امید عالیشاه خواستار ورود بنیاد شهید به پرونده خداداد عزیزی شد احضار سفیر آلمان به وزارت امور خارجه ایران رهبر یک فرقه مذهبی در کنیا به قتل ۱۹۰ کودک و یک بزرگسال محکوم شد احضار رئیس دوره‌ای اتحادیه اروپا به وزارت امور خارجه ایران دستگیری مأمور قلابی بهزیستی و کمیته امداد در سمنان پیام نیازمند به رکورد ۱۰۰ کلین‌شیت لیگ برتر رسید؛ شب ویژه دروازه‌بان پرسپولیس تیراندازی مرگبار در شبستر؛ یک نفر کشته و یک نفر مجروح شد قتل مرد ۷۰ ساله با آبمیوه مسموم در آزادراه ساوه فاش شد کریستین امانپور پس از ۴۳ سال همکاری، از سی‌ان‌ان جدا می‌شود پرداخت خسارت خودروهای آسیب‌دیده در جنگ تا یک هفته آینده
نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه انتخابات میان دوره ای کنگره آمریکا؟