حکایت گوگل، انحراف ذهنی و کاربران ایرانی!

یکی از کاربران محترم «طلبه‌بلاگ» در نقد خبر «طلبه بلاگ» که روز گذشته در مورد فیلترینگ گوگل به نقل از صداقت نیوز منتشر شد، مطلبی را ارسال نموده که به شرح زیر است:

همین یک سال پیش بود که خبرگزاری فارس‌نیوز طی خبری کشف خبرنگار سرویس مجازی خود را اعلام کرد که: "سیاست‌گذاران گوگل قصد دارند ذهن کاربران ایرانی را به انحراف بکشند."(!)

صبح امروز، ابتدا پیامکی روی موبایلم دریافت کردم که مضمون آن دعوت به تحریم گوگل از طرف سایتی به اسم «صداقت‌نیوز» بود. بعد از ظهر نیز پس از مراجعه به طلبه‌بلاگ، خبر منقول از این سایت را راجع به گوگل و لزوم (!) فیلترینگ آن خواندم.

ذکر چند نکته را حضور خوانندگان محترم لازم می‌دانم:

یک؛ اجمالا عرض کنم که طرز کار سیستم پیشنهاد کلیدواژه (Suggesting) بدین صورت است که به هنگام تایپ اولین حرف در نوار جستجوی گوگل، این سایت لیستی از کلیدواژه‌هایی با همان حرف آغازین که بیشترین جستجو را داشته‌اند (Most Searched) و حتی با ذکر تعداد جستجوی انجام شده تا آن هنگام، ذیل نوار جستجو فهرست می‌کند. این سرویس تقریبا برای همه‌ی زبان‌های پشتیبانی‌شده در گوگل، فعال است.

دو؛ در خبر فوق، صحبت از «تحقیقات صورت گرفته توسط جمعی از پژوهشگران» به‌ میان آمده است، حال آن‌که مسئله‌ی «کلیدواژه‌های پیشنهادی گوگل برای جستجو» که القضا در زبان فارسی همراه با بعضی کلمات رکیک و غیراخلاقی است، امر بدیع و نوظهوری نیست و کاربران قدیمی اینترنت از مدت‌ها پیش با آن سر و کار داشته‌اند.

سه؛ اما این‌که فرموده‌اند: "کلمات پیشنهادی گوگل به کاربران ایرانی، دارای بار منفی، مسائل جنسی، انحرافات اخلاقی، سياه‌نمايی اوضاع جامعه و... است." بایستی حضور حضرات متذکر شوم که در کنار همه‌ی قضاوت‌ها و تحلیل‌ها و نتیجه‌گیری‌ها، اندکی احتمال بدهید که این‌جای کار دیگر تقصیر به گردن گوگل نباشد، بلکه این نوع بازخورد گوگل به هنگام جستجو، نشان از سطح تعهد اخلاقی و نوع دغدغه‌ی کاربران ایرانی دارد! به نظر مخاطب محترم، کدام برداشت صحیح‌تر است؟ "گوگل ذهن کاربران ایرانی را منحرف می‌کند" یا این‌که "پیش از همه‌چیز، کاربران ایرانی ذهنیت پایگاه‌های داده‌ی گوگل را منحرف کرده‌اند!"؟

سه و نیم!؛ ضمن آن‌که راهنمایی‌های گوگل به هیچ‌وجه چنان‌که در این دو خبر نمایانده شده است، به‌طور مطلق غیر اخلاقی نیست. همین الان که امتحان کردم، در میان ده پیشنهاد اول مربوط به حرف «ک»، سایت «روزنامه‌ی کیهان» و «کتاب اول» هم موجود است. هم‌چنین سایت گروه سایبری سپاه به نام «گرداب» پیشنهاد سوم گوگل برای حرف «گ» است!

چهار؛ حال فرض کنیم که مطمئن شدیم استراتژی رسمی گوگل بر این است که به هنگام جستجو، کاربران ایرانی را منحرف کند و "از این طریق به اهداف خود دست پیدا کند"(!)، آیا فیلترینگ گوگل گره‌گشای این معضل است؟

آخر این‌که؛ آقای «فارس‌نیوز»، آقای «صداقت‌نیوز»، آقای «فیلترینگ»! همه‌ی دغدغه‌های شما محترم است، اما آیا امروزه روز برای یک کاربر وب، اینترنت بدون «گوگل» و خدماتش قابل تصور است؟!