بزرگان صنعت هوانوردی؛ ۸ سازنده اصلی هواپیمای مسافربری و آمار تحویل‌ها (+عکس)

برآورد تعداد هواپیماهای مسافربری که یک شرکت تولید کرده، پیچیده و دشوار است. صنعت هواپیماسازی دائماً درگیر ادغام‌ها و تغییرات محیطی است (برای مثال خرید CSeries توسط ایرباس). برای مثال، کمپانی داگلاس و سپس مک‌دانل داگلاس یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان هواپیما بود، اما در سال ۱۹۹۷ با بوئینگ ادغام شد و اکنون بوئینگ تولیدات رقیب سابق خود را نیز بر عهده دارد.

به گزارش روزیاتو، ایرباس جوان‌تر از بوئینگ بوده، اما این شرکت هم از هیچ شکل نگرفته و نتیجه چندین ادغام است. در این فهرست ممکن است هواپیماها دو بار شمرده شوند، زیرا هم اعداد ادعایی بوئینگ (با احتساب تولیدات مک‌دانل داگلاس) و هم مک‌دانل داگلاس قبل از ادغام لحاظ شده است. در ادامه با شرکت‌هایی که بیشترین تعداد هواپیماهای مسافربری را تولید کرده‌اند، آشنا می‌شویم.

Fokker

حدود ۵۷۰ فروند هواپیمای مسافربری

شرکت مشهور هلندی فوکر، حدود ۵۷۰ جت مسافربری تولید کرده است. این هواپیماها شامل Fokker F28 Fellowship با ۲۴۱ فروند ساخته شده، Fokker 70 با ۴۷ فروند و Fokker 100 با حدود ۲۸۰ فروند است. فوکر در سال ۱۹۹۶ ورشکسته و از کسب‌وکار خارج شد.

دیگر تولیدکنندگان هواپیما که در این فهرست جا نگرفته‌اند، شامل Convair (با حدود ۴۱۳ جت تولید شده) و لاکهید (با ۲۵۰ جت تحویل شده) هستند. این هواپیماهای مسافربری شامل Convair 880، Convair 990 Coronado و L-1011 TriStar می‌شوند.

یکی دیگر از رقبا برای رتبه هشتم، کمپانی ایلیوشین است. ایلیوشین یکی از تولیدکنندگان اصلی هواپیماهای مسافربری در دوران اتحاد جماهیر شوروی بود. این شرکت حدود ۲۹۲ فروند Il-62، ۱۰۶ فروند Il-86 و ۳۴ فروند Il-96 تولید کرد که جمعاً حدود ۴۳۲ هواپیمای مسافربری می‌شود.

Ilyushin همچنین Il-76 را به عنوان هواپیمای باربری استراتژیک تولید می‌کرد (بیش از ۱,۰۰۰ فروند)، اما این هواپیما عمدتاً نظامی بوده و نسخه مسافری Il-76PS در محاسبه لحاظ نشده است. در حال حاضر، با تشدید تحریم‌های روسیه، ایلیوشین تلاش می‌کند نسخه توربوپراپ Il-114 را دوباره به تولید بازگرداند، اما به عنوان یک هواپیمای توربوپراپ منطقه‌ای، در این فهرست جای نمی‌گیرد.

 در آمریکا، لاکهید هواپیمای غول پیکر C-5 Galaxy را برای نیروی هوایی آمریکا توسعه داد و قصد داشت آن را به یک هواپیمای مسافری تبدیل کند، اما هرگز موفق نشد و توسط Boeing 747 از رقابت خارج شد.

British Aerospace / de Havilland / Hawker Siddeley

حدود ۸۰۵ فروند هواپیمای مسافربری

British Aerospace (BAe و پیشینیان آن، de Havilland، Hawker Siddeley و BAC، چند هواپیمای مسافربری شاخص تولید کردند. خط تولید این شرکت یکی از پیچیده‌ترین خطوط تولید هواپیماهای جت در جهان است. امروزه بریتانیا دیگر هواپیمای مسافربری کامل تولید نمی‌کند، اما یکی از بزرگ‌ترین صنایع هوافضای جهان را دارد و دی‌ان‌ای بریتانیایی در بسیاری از هواپیماهای مسافربری و نظامی غربی دیده می‌شود.

به طور کلی تخمین زده می‌شود که این خط تولید حدود ۸۰۵ جت مسافربری ساخته باشد. این شامل ۱۱۴ فروند de Havilland Comet (اولین هواپیمای مسافربری جت جهان)، ۱۲۷ فروند Hawker Siddeley Trident، حدود ۳۸۷ فروند BAe / Avro RJ و ۲۴۴ فروند British Aircraft Corporation (BAC) One-Eleven است. ۵۴ فروند دیگر نیز تحت مجوز در رومانی ساخته شد که در صورت اضافه شدن، مجموع به ۸۶۲ فروند می‌رسد.

هواپیمای Hawker Siddeley Trident رقیب Boeing 727 بود، در حالی که BAe / Avro RJ یکی از موفق‌ترین جت‌های مسافربری بریتانیایی به شمار می‌رود. امروزه BAE Systems جانشین British Aerospace، یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های هوافضا و دفاعی جهان است، اما هواپیمای مسافربری تولید نمی‌کند.

Bombardier

حدود ۱,۹۵۰ فروند هواپیمای مسافربری

Bombardier یک نمونه عبرت‌آموز برای تولیدکنندگان هواپیما در زمینه توسعه جت‌های جدید است. توسعه یک جت جدید بسیار پرهزینه و پرریسک است. Bombardier جت منطقه‌ای CSeries را توسعه داد، اما هزینه‌های آن شرکت را به مشکل انداخت، به طوری که مجبور شد آن را به ایرباس بفروشد که اکنون به عنوان A220 شناخته می‌شود.

بمباردیه سپس به‌طور کامل از صنعت هواپیماهای مسافربری خارج شد و تمرکز خود را روی جت‌های تجاری (Business Jets) گذاشت. با این حال، این شرکت به لطف خانواده CRJ، که حدود ۱,۹۴۵ فروند از آن تحویل داده شد، رتبه ششم این فهرست را کسب کرده است. همچنین پنج فروند CSeries ساخت این کمپانی به مشتریان تحویل داده شد و بقیه حدود ۴۵۵ فروند توسط ایرباس تحت نام A220 تولید شد.

برنامه CRJ در سال ۲۰۲۰ توسط Mitsubishi Heavy Industries خریداری شد. بمباردیه به تکمیل سفارش‌های باقی‌مانده برای صاحبان جدید ادامه داد، اما اکنون این هواپیما دیگر تولید نمی‌شود. همچنین بمباردیه خانواده توربوپراپ Q Series را به De Havilland Canada فروخت.

Tupolev

حدود ۲,۳۵۰ فروند هواپیمای مسافربری

توپولف بزرگ‌ترین تولیدکننده هواپیماهای مسافربری در اتحاد جماهیر شوروی بود. با تحریم‌های غرب علیه روسیه، توپولف دوباره تولید Tu-204/214 قدیمی خود را از سر گرفته است. ممکن است این شرکت در سال ۲۰۲۵ تنها یک فروند هواپیمای مسافربری به مشتریان تحویل دهد، هرچند احتمال دارد تحویل این هواپیما (Tu-204/214) به ۲۰۲۶ موکول شود.

توپولف همچنین به دلیل تولید هواپیمای شکست‌خورده مافوق صوت Tu-144 معروف است. در طول تاریخ، این شرکت حدود ۱,۰۰۰ فروند Tu-154، حدود ۸۵۰ فروند Tu-134، ۲۰۰ فروند Tu-104، ۱۶۴ فروند Tu-124، حدود ۹۰ فروند Tu-204/214 و ۱۶ فروند Tu-144 تولید کرده است. با حذف هواپیماهای توربوپراپ، مجموع تولید این کمپانی به حدود ۲,۳۵۰ فروند می‌رسد.

امروزه توپولف بخشی از United Aircraft Corporation روسیه است که شامل Ilyushin، Irkut، Mikoyan، Sukhoi، Tupolev و Yakovlev می‌شود. پس از پایان جنگ سرد و باز شدن بازار روسیه، تقاضای بین‌المللی برای هواپیماهای مسافربری توپولف کاهش یافت، زیرا ایرلاین‌ها به سمت هواپیماهای برتر بوئینگ و ایرباس رفتند.

Embraer

حدود ۳,۱۰۰ فروند هواپیمای مسافربری

Embraer برزیل در بازار جت‌های منطقه‌ای (Regional Jet) در جهان پیشتاز است. این شرکت بیش از ۱,۸۰۰ فروند از خانواده E-Jets E1 و E2 تحویل داده و مجموعاً ۱,۸۷۱ تحویل تا زمان نوشتن این مقاله ثبت کرده است. همچنین خانواده ERJ Embraer حدود ۱,۲۴۰ تحویل شده دارد که تولید آن تا سال ۲۰۲۰ به پایان رسید.

در مجموع، حدود ۳,۱۰۰ از این دو خانواده هواپیماهای مسافربری جت منطقه‌ای به مشتریان تحویل داده شده است. خانواده E-Jet تنها جت مسافربری است که هنوز توسط امبرائر تولید می‌شود و شامل مدل‌های E170، E175، E190، E195، E190-E2 و E195-E2 است.

امبرائر تاکنون ۲,۳۲۸ سفارش قطعی برای این خانواده دریافت کرده و ۴۳۷ فروند در لیست سفارشات باقی‌مانده است. سفارشات باقی‌مانده شامل ۲۰۸ فروند E175، حدود ۳۹ فروند E190-E2 و ۱۹۰ فروند E195-E2 است. نزدیک‌ترین رقیب این خانواده، خانواده Airbus A220 (قبلاً Bombardier CSeries) است.

Douglas / McDonnell Douglas

حدود ۳,۵۰۰ فروند هواپیمای مسافربری

داگلاس در سال ۱۹۶۷ با مک‌دانل و سپس در سال ۱۹۹۷ با بوئینگ ادغام شد. هواپیماهای این شرکت شامل DC-8، DC-9، DC-10، MD-80، MD-90 و MD-11 بود، اگرچه Boeing 717 در این فهرست نیست، زیرا تحت برند بوئینگ تولید شد. خانواده DC-9 محبوب‌ترین نوع جت تولیدی شرکت بود که بیش از ۲,۴۰۰ فروند از آن تحویل داده شد.

خانواده DC-9 شامل MD-80، MD-90 و Boeing 717 است. بوئینگ تولید هواپیماهای مک‌دانل داگلاس را در آمار خود لحاظ می‌کند که مجموعاً به ۳,۴۸۵ فروند می‌رسد. پس از ادغام در ۱۹۹۷، بوئینگ تولید هواپیماهای مک‌دانل داگلاس را متوقف کرد، زیرا نگران رقابت با خط تولید خود بود، به جز در مورد MD-95 (که مدتی بعد به ۷۱۷ تغییر نام داد).

مک‌دانل داگلاس زمانی یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان هواپیماهای مسافربری بود و یکی از رقبای اصلی بوئینگ محسوب می‌شد. امروزه هواپیماهای این شرکت عمدتاً به عنوان باربر (Freighter) در حال پرواز هستند و بیش از پیش از سرویس مسافری خارج شده‌اند. Boeing 717 همچنان توسط خطوط هوایی Delta و Hawaiian در مسیرهای مسافری برنامه‌ریزی شده استفاده می‌شود.

Airbus

حدود ۱۶,۵۰۰ فروند هواپیمای مسافربری

ایرباس با وجود اینکه از نظر مجموع تحویل‌ها پشت سر بوئینگ است، اکنون بزرگ‌ترین تولیدکننده هواپیمای مسافربری جهان به شمار رفته و حدود ۵۵ درصد از سهم بازار این صنعت را در اختیار دارد، در حالی که سهم بوئینگ حدود ۴۰ درصد است. موفقیت ایرباس تا حدی به دلیل موفقیت خانواده A320 است که به تازگی از ۷۳۷ پیشی گرفته است، اگرچه ۷۳۷ حدود ۲۰ سال زودتر تولید شد.

بیشترین هواپیماهای تحویلی ایرباس خانواده A320 با حدود ۱۲,۰۰۰ فروند است. پس از آن، خانواده A330 با حدود ۱,۶۵۰ فروند، خانواده A300/A310 با ۸۱۶ فروند و A350 با بیش از ۶۸۲ فروند قرار دارند. ایرباس همچنین تعداد کمتری از نسخه‌های A380، A340 و A220 تحویل مشتریان داده است.

Boeing

حدود ۲۵,۷۵۰ فروند هواپیمای مسافربری

تعداد جت‌های مسافربری تحویلی بوئینگ بیش از هر شرکت دیگری است و جای تعجب ندارد. بوئینگ قدیمی‌ترین تولیدکننده هواپیما است که تقریباً به شکل پیوسته فعالیت کرده است. طبق آمار خود بوئینگ، مجموعاً حدود ۲۵,۰۰۰ جت مسافربری تولید این شرکت تولید شده که نیمی از آن‌ها متعلق به خانواده Boeing 737 (حدود ۱۲,۰۰۰ فروند) است.

سایر هواپیماهای رایج این شرکت شامل حدود ۱,۰۰۰ فروند Boeing 707، حدود ۱,۸۰۰ فروند Boeing 727، حدود ۱,۰۵۰ فروند Boeing 757، حدود ۱,۳۰۰ فروند Boeing 767، حدود ۱,۸۰۰ فروند Boeing 777 و ۱,۲۰۰ فروند Boeing 787 است. مجموع هواپیماهای تحویلی این شرکت از سال ۱۹۵۸ تاکنون ۲۵,۷۴۴ فروند است.

این آمار شامل هواپیماهای تولیدی مک‌دانل داگلاس نیز می‌شود، یعنی DC-8، DC-9، DC-10، MD-11، MD-80 و MD-90 با مجموع ۳,۴۸۵ فروند. اگر هواپیماهای مک‌دانل داگلاس لحاظ نشود، بوئینگ تحت برند خود حدود ۲۲,۲۵۹ هواپیما تحویل مشتریان داده است، شامل Boeing 717 (MD-95) که پس از ادغام توسط بوئینگ تولید شد.

عراقچی: وقتی ترامپ با زبان زور از صلح صحبت می‌کند در حقیقت از قانون جنگل صحبت می‌کند

بیشتر بخوانید:

۵ تا از بهترین پهپادهای نظامی جهان در سال ۲۰۲۵ (+عکس)

تماشاخانه

دو دقیقه رویارویی دو اسطوره بازیگری تاریخ سینما در کافه (تماشا کنید)

دو دقیقه رویارویی دو اسطوره بازیگری تاریخ سینما در کافه (تماشا کنید)

فیلم های دیگر