تجارت ایران و ترکیه؛ فاصله میان همسایگی و شراکت واقعی

نگاهی به تجارت ایران و ترکیه نشان می‌دهد که در نگاه اول، ارقام چند میلیارد دلاری ممکن است نشانه‌ای از روابط اقتصادی مستحکم باشد؛ اما تحلیل دقیق‌تر تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد.

در سال ۲۰۲۳ حجم تجارت دوجانبه ایران و ترکیه حدود ۳.۲ میلیارد دلار بوده است، در حالی که کل تجارت خارجی ترکیه به حدود ۶۱۷ میلیارد دلار رسیده است. سهم ایران از این تجارت کمتر از نیم درصد است؛ رقمی که برای یک همسایه بزرگ، بیشتر نماد حضور است تا شراکت واقعی. این عقب‌ماندگی تنها در اعداد منعکس نمی‌شود؛ رتبه ایران از بیست‌وششم در سال ۲۰۲۰ به بیست‌وهفتم در سال ۲۰۲۳ سقوط کرده و کشورهایی مانند قزاقستان و یونان جای ایران را گرفته‌اند.

سهم ترکیه از تجارت خارجی ایران ۱۴ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است

به گزارش اکو ایران، از سوی دیگر، از منظر ایران، ترکیه به شریک مهم‌تری تبدیل شده است؛ سهم ترکیه از تجارت خارجی ایران از حدود ۱۰ درصد در سال ۱۴۰۰ به نزدیک ۱۴ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. این تغییر نه به دلیل افزایش صادرات ایران، بلکه به دلیل محدودیت در انتخاب شریک تجاری است.

تراز تجاری نیز تغییر کرده و از مازاد ۷۹۰ میلیون دلاری در سال ۱۴۰۰ به کسری ۱.۷ میلیارد دلاری در سال ۱۴۰۴ رسیده است؛ واردات از ترکیه افزایش یافته و صادرات ایران عقب مانده است.

کیفیت تجارت نیز نگران‌کننده است؛ هر تن کالای صادرشده از ایران ۳۸۰ تا ۵۰۰ دلار ارزش دارد، در حالی که هر تن کالای وارداتی از ترکیه ۱,۲۶۰ تا ۱,۷۱۰ دلار است. این تفاوت نشان‌دهنده وابستگی ایران به صادرات مواد پایه و ضعف زنجیره ارزش است. تا زمانی که ترکیب صادرات ایران تغییر نکند و رابطه اقتصادی فراتر از فروش مواد خام نرود، این وضعیت ادامه خواهد داشت و تجارت ایران با ترکیه به نفع ایران نخواهد بود.

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر

چراغ مطالعه های فوق العاده زیبا با الهام از تاریخ ، هنر و ادبیات ایرانی (تصویری)

خبر بعد نظرات کاربران خبر قبل