اين سيارات خلاف جهت ستارگان مي‌چرخند

ستاره‌شناسان يـك‌گـــروه از‌ســـيـارات غيرمعمولي را در دوردست پيدا كرده‌اند. يافتن اين دسته از سيارات در اعماق فضا، موجب شده برخي از ستاره شناسان در توجيه اين شرايط نظراتي مطرح كنند و حتي برخي از ستاره‌شناسان را به تفكر دوباره درباره نحوه شكل‌گيري سيارات واداشته است. يكي از اين نظرات به تازگي در اجلاس ستاره‌شناسان در گلاسكوي اسكاتلند مطرح شده است.

سياراتي كه درباره آنها صحبت شد به اين خاطر غيرطبيعي هستند كه به شكل برعكس حول ستارگانشان مي‌چرخند يا حركت مي‌كنند. در منظومه شمسي ما، همه هشت سياره اصلي- پلوتون ديگر به عنوان سياره اصلي شناخته نمي‌شود- در يك جهت دور خورشيد مي‌گردند.

دانشمندان عقيده دارند كه همه سيارات منظومه شمسي از باقي مانده‌هاي يك ديسك عظيم كه ميلياردها سال قبل به آهستگي به دور خورشيد حركت مي‌كرده، تشكيل شده‌اند. اين ديسك بيشتر از گاز و گرد و غبار تشكيل شده بود. همان طور كه خرده‌هاي ديسك حركت مي‌كردند، سيارات تشكيل شده كه شامل زمين ما هم مي‌شود، در همان جهت آنها مي‌گشتند و حالا هم به همين رويه ادامه مي‌دهند.

به اين ترتيب مسير همه سيارات در يك صفحه است منتها اين نظريه درباره منظومه شمسي كاربرد دارد، اما ستاره‌شناسان نمي‌دانند كه آيا سيستم‌هاي سياره‌اي اطراف ساير ستارگان هم به همين ترتيب عمل مي‌كنند يا نه. تابســتان سال گذشـــته ستاره‌شناسان شش سياره را پيدا كردند كه برخلاف مسير ساير سيارات، به دور ستاره‌هاي ميزبانشان حركت مي‌كنند. اين يافته براي برخي از دانشمندان به اين معنا بود كه لازم است درباره اين كه سيارات چگونه تشكيل مي‌شوند دوباره فكر كنند. همه اين شش سياره مانند سياره مشتري هستند. آنها به بزرگي سياره مشتري و يا بزرگ تر از آن هستند و از آن جا كه نزديك به ستاره‌هاي ميزبانشان مي‌گردند بشدت داغ هستند.

اين شش سياره تنها سياراتي نيستند كه اين وضعيت را دارند. اخيراً تعدادي سياره ديگر نيز كشف شده‌اند كه رو به جلو در اطراف ستاره‌هاي ميزبانشان مي‌گردند اما صفحات مداري‌شان در زواياي متفاوتي شيب پيدا كرده و كج شده است.

در اجلاس اخير ستاره‌شناسان در گلاسكوي اسكاتلند، دانشمندي به نام اندرو كولير كامرون توضيحي براي اين سيارات كه مسير اشتباهي را مي‌پيمايند ارائه كرد. به عقيده كامرون احتمالاً يك شيء خيلي بزرگ‌تر، شايد ستاره‌اي ديگر و يا يك سياره غول آسا، با اين سيارات همراه شده است. جاذبه نيرويي است كه با جرم مي‌آيد. بطوري كه سيارات يا ستاره‌هايي با جرم بيشتر جاذبه بيشتري دارند و بنابراين كشش قوي‌تري روي اشياي ديگر دارند. اشياي بزرگ نيروي جاذبه‌ قوي‌اي دارند و اين نيروي قوي ممكن است مسير سياراتي كه به دور ستاره‌هايشان حركت مي‌كنند را تحت تأثير قرار داده باشد. اين تأثير كه سازوكار كزايي Kozai ناميده مي‌شود، مي‌تواند توضيح دهد كه چگونه يك سياره به بزرگي مشتري، به شكل برعكس در اطراف ستاره‌اش مي‌چرخد.

همچنين مي‌تواند توضيح دهد كه چگونه سيارات ديگر در مدارهاي مورب حركت مي‌كنند.

البته دانشمندان ديگر مي‌گويند خيلي زود است بگوييم كه سازوكار كذايي مسئول رفتار اين سيارات است و هنوز نمي‌توان احتمالات ديگر را ناديده گرفت.