آمادگی درست قبل از آزمایش خون، کلید دریافت نتایج دقیق است. به طور کلی برای بسیاری از آزمایشهای خونی (مانند قند ناشتا، چکاپ چربی و پانل متابولیک) ناشتایی حداقل ۸–۱۲ ساعت توصیه میشود. بنابراین اگر قرار است آزمایش صبح زود انجام شود، آخرین وعده غذایی را باید تا حدود ساعت ۲۰–۲۲ شب پیش از آن میل کرد. متخصصان تأکید میکنند شام شب قبل از آزمایش باید سبک، کم چرب و کم قند باشد. غذای سنگین و دیرهنگام، مانند فستفود، غذاهای سرخشده یا خوراکهای چرب میتواند به صورت موقت سطح لیپیدها و قند خون را بالا ببرد و باعث نتایج نادرست شود. به همین دلیل توصیه میشود از مصرف غذاهای چرب و سنگین مانند گوشت قرمز چرب، کلهپاچه، جگر، فستفود یا شیرینیجات شب قبل از آزمایش اجتناب شود.

برای شام شب قبل از آزمایش، وعدهای سبک و مقوی انتخاب کنید. بهعنوان مثال، نان و پنیر کمچرب، سوپ سبزیجات (بدون خامه)، مرغ یا ماهی آبپز و سالاد سبز با کمی روغن زیتون و لیموترش جزو انتخابهای مناسب هستند. این غذاهای سبک بهراحتی هضم میشوند و تأثیر منفی بر نتایج آزمایش ندارند. از طرف دیگر، جدول زیر توصیههای کلی دربارهی غذاها و نوشیدنیهای مجاز و ممنوع در شب قبل از آزمایش خون را نشان میدهد:

|
دستهبندی |
مجاز |
پرهیز (دلیل) |
|
شام سبک |
نان و پنیر کمچرب، سوپ سبزیجات، مرغ/ماهی آبپز، سالاد سبز (بدون سس پرچرب) |
گوشت قرمز پرچرب، کلهپاچه، جگر، غذاهای سرخشده، فستفود، شیرینیجات، نوشابههای گازدار (این غذاهای سنگین و چرب میتوانند سطح لیپیدها و قند خون را افزایش دهند) |
|
نوشیدنیها |
آب کافی، چای کمرنگ (بدون شکر) |
نوشابه گازدار، آبمیوههای صنعتی، شیر پرچرب، قهوه غلیظ (نوشیدنیهای حاوی کافئین یا شکر میتوانند نتایج آزمایش را بهطور موقت تغییر دهند) |
|
دارو و مکمل |
داروهای تجویزی طبق نظر پزشک |
مکملهای آهن، ویتامین (بهویژه D و B12)، هورمونها، برخی داروهای خاص مثل کورتیکواستروئیدها و ضدبارداریها (بعضی داروها و مکملها ممکن است سطح مواد خونی را تغییر دهند) |
ضمن رعایت موارد جدول فوق، نوشیدن آب به مقدار کافی بسیار مهم است؛ آب باعث هیدراته ماندن بدن میشود و خونگیری را آسانتر میکند. مصرف سایر مایعات مانند چای یا قهوه غلیظ و نیز نوشیدنیهای شیرین (نوشابه، آبمیوه صنعتی) باید خودداری شود. همچنین، اگر برای آزمایش خون هنوز باید ناشتا باشید، از نوشیدن هرگونه مایعی غیر از آب پس از زمان مقرر خودداری کنید.

علاوه بر رعایت رژیم غذایی، چند توصیهی دیگر نیز به دستیابی به نتایج دقیق کمک میکند. از مصرف الکل حداقل ۲۴ ساعت قبل از آزمایش خودداری کنید؛ الکل میتواند سطح قند خون و آنزیمهای کبدی را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین از مصرف زیاد چای یا قهوه پررنگ بپرهیزید، زیرا کافئین تأثیری بر نتایج کلی آزمایش ندارد ولی باعث کمآبی میشود. افراد سیگاری باید مصرف دخانیات را از شب قبل قطع کنند؛ نیکوتین میتواند برخی فاکتورهای خونی مانند هورمونها و کلسترول را تغییر دهد.
در صورتی که آزمایش شما نیاز به ناشتا بودن دارد، مطمئن شوید که چند ساعت پس از شام چیزی نخوردهاید. برای مثال، اگر وقت آزمایش صبح ساعت ۸ است، معمولاً تا ساعت ۲۰–۲۲ شب قبل از آن نباید چیزی خورد. اما اگر پزشک به شما اطلاع داده است که نیازی به ناشتا بودن کامل ندارید، یک شام سبک کمچرب و کمقند، به همراه آب فراوان، بهترین انتخاب است. در ضمن، ورزش سنگین و فعالیت بدنی شدید در شب قبل از آزمایش باید محدود شود؛ فعالیت شدید میتواند آنزیمهای عضلانی و بعضی آنالیتها را افزایش دهد. اطمینان حاصل کنید شب قبل از آزمایش خواب کافی داشته باشید تا در وضعیت بدنی بهتری قرار داشته باشید.
در نظر داشته باشید که هر گونه دارو یا مکمل مصرفی را پیش از آزمایش به اطلاع پزشک یا پرسنل آزمایشگاه برسانید. برخی داروها (مثل استروئیدها، بعضی آنتیبیوتیکها و ضد افسردگیها) یا مکملها (آهن، ویتامینها) میتوانند مقادیر مواد خون را بهطور موقتی تغییر دهند؛ پزشک تشخیص میدهد که آیا باید مصرف آنها را قبل از آزمایش قطع کنید یا نه.
میتوانید برای انجام آزمایشات خود به یکی از آزمایشگاه فوق تخصصی سعادت آباد مراجعه نمایید .
از آنجایی که مطالب حوزه پزشکی از حساسیت بالایی برخوردار هستند، همواره تلاش میکنیم مطالبی منتشر کنیم که درست و قابلاعتماد باشد. محتوای این مقاله برگرفته از مقالات معتبرترین سایتها و مجلات اینترنتی جهانی در حوزه سلامت است و توسط پزشکان متخصص بررسی و اعتبارسنجی میشود؛ اما با وجود این، مطالب منتشر شده هرگز جایگزین نظرات و توصیههای تخصصی پزشکان نیست و مخاطبان هرگز نباید از این مطالب بهعنوان جایگزین توصیه پزشکان استفاده کنند و در صورت بروز مشکل باید در اولین فرصت به اورژانس یا مراکز درمانی مراجعه کنند.