مردی برای تمام فصول/ بچه ایران

عصر ایران ؛ علی نجومی ــ  چند روز پیش که به عادت دوست داشتنی ام سری به خیابان انقلاب زدم تا گشتی بزنم و اگر چشمم را گرفت کتابی بخرم چشمم به نسخه دست دومی از کتاب باغ افتاد.

 مجموعه داستانی نوشته پرویز دوایی عزیز. تردید نکنید که کتاب را خریدم و خدا را شکر گفتم که هنوز این عادت خیابان انقلاب گردی از سرم نیافتاده است.

باید بگویم آشنایی من با پرویز خان به بهاریه هایی بر می گردد که برای شماره های ویژه نوروز مجله فیلم می نوشت. بهار را با خواندن یادداشت هایش آغاز کردن، حس دیگری داشت. 

خیابان ها، درخت ها، محله ها و آدم هایش تو را به خود می خواندند. انگاری که سال ها است آن ها را می شناسی و فقط چند صباحی بوده که از یاد برده بودی شان...

دوایی را قدیمی ها بهتر می شناسند که نقد فیلم برای چند نسل مدیون او و نوشته هایش است. زبان انگلیسی می دانست و خوش ذوق و باسواد بود و سینما برایش مثل اکسیژن از اوجب واجبات.

اما امروز می خواهم به جنبه داستان نویسی پرویز خان در کتاب باغ بپردازم که حیف و صد حیف از لاغر بودن کتاب و تمام شدن چند ساعته اش.

کتاب را اول بار انتشارات زمینه در سال ۱۳۶۰ منتشر کرد که کریم و گلی امامی گردانندگانش بودند و کتابفروشی شان با همین نام در محله مقصود بیک تجریش برای سال ها پاتوق اهل ادب و فرهنگ بود. دوایی کتابش را هم به کریم و گلی امامی تقدیم کرده است.

داستان ها را از قرار معلوم دوایی بین سال های ۱۳۵۴ تا ۱۳۶۰ نوشته است. در این جا خلاصه ۳ داستان را آورده ام:

داستان باغ

روایت جزئی نگر دوایی از محله شان و خیابان های خاکی و جوی های پر از خزه و انبوه درختان چنار، زبان گنجشک و اقاقیا از همان ابتدای داستان فضا سازی را به نحو احسن انجام می دهد و کم کم می فهمیم همه این ها بهانه است تا پرویز خان در مورد «زیبا» صحبت کند.

 پرویز خان در این داستان کودکی است دبستانی هم چون خود زیبا. شرح پر لای کتاب که گویا به خواب رفته است و نباید بیدارش کرد غوغای دوایی با انگاره خاطره یک عشق دوران کودکی است که همیشه رویایش را می بیند.

داستان فرشته سابق 

قهرمان این داستان زنی است به نام فرخنده خانم یا همان مامان پیشی ها از بس که عاشق گربه ها بود این فرخنده خانم چند تایی گربه هم در خانه داشت.

خانه فرخنده خانم مأوای کودکان محل است تا در آن قصه های تکراری اما همیشه شیرین فرخنده خانم را بشنوند و غذا دادن به مرغ ها و گربه ها را از او یاد بگیرند. فرخنده خانم قصه دقیقا همان مادربزرگ خوب قصه ها است که محال است سر روی پایش نگذاری و رویاهای بچگی تو را با خود نبرد. اما حیف و صد حیف از غم فراق و...

داستان سه پر سیمرغ 

به نظرم بهترین قصه این مجموعه داستان است. دوایی با مهارتی مثال زدنی قصه را از مراسم عزاداری امام حسین(ع) شروع می کند و آن را به ذهن شیفته پرواز کودک داستان می زند. 

تلاش انسانی و معصومانه این کودک برای پرواز دادن یک پر به آسمان و جایی دور از هیاهو و قیل و قال شهری بد جوری مرا به یاد شاهکار فناناپذیر جلال آل احمد یعنی داستان گل دسته ها و فلک انداخت. امان از این آسمان و میل به پرواز دادن رویا و خیال.

موخره

پرویز خان دوایی متولد ۱۳۱۴ و بچه خیابان ایران از محله های قدیمی تهران و در واقع بچه محل مسعود کیمیایی است. او در سال ۱۳۵۳ یادداشتی با عنوان « خداحافظ رفقا» در محله سپید و سیاه نوشت و برای همیشه از ایران رفت و در شهر پراگ در جمهوری چک رحل اقامت افکند.

در همه این سال ها سینما دوستان هر وقت برای جشنواره فیلم کارلووی واری به جمهوری چک رفتند سری به پرویز خان زدند و یاد قدیم ها کردند. به راستی که او بخشی جدا نشدنی از حافظه سینما و ادبیات دوستان ایرانی است.

تکذیب ادعای ترور قالیباف و عراقچی توسط دفتر نتانیاهو

بیشتر بخوانید:

آخرین اخبار از فیلم جدید مسعود کیمیایی

7 چیزی که هرگز نباید در سینما به آنها دست بزنید!

فرش قرمز جشنواره فیلم «دریای سرخ» عربستان سعودی (+عکس)

4 فیلم ایرانی در جشنواره بین‌المللی «ملبورن»

تماشاخانه

۱۰ مراسم بزرگ تشییع و وداع در جهان / نام ایران سه بار دیده می‌شود

فیرزوه یا «پیروزه ایرانی»، داستان سنگی که از بیش از ۵ هزار سال قبل تا امروز نماد سعادت و خوشبختی است

فیلم های دیگر