عصر ایران ــ این دومین باری است که ایران و اسرائیل و حالا ایران، اسرائیل و آمریکا با هم درگیر جنگ هستند. ایران از یک شگرد ویژه و یک تاکتیک عملیاتی منحصربهفرد در این دفاع و حمله متقابل استفاده میکند. کارشناسان نظامی نامی برای آن انتخاب کردهاند: «عملیات موزاییکی».
این عملیات موزاییکی که ظاهراً یک تاکتیک منحصربهفرد ایرانی است، در ادبیات نظامی ایران به معنای دفاع پراکنده، چندلایه، غیرمتمرکز و نقطهای است. این نوع عملیات از مفهوم اصلی موزاییک تبعیت میکند؛ یعنی قطعاتی که جداگانه کنار هم قرار میگیرند اما در مجموع یک تصویر منسجم میسازند. در این شیوه فرماندهی و عملیات متمرکز نیست، بهگونهای که نابودی یک مرکز فرماندهی کل سیستم را از کار نمیاندازد.
هر منطقه یا استان یگانهای کوچک یا حتی گروههای مستقلی دارد که میتوانند بهصورت مستقل عمل کنند. در این روش، دفاع در هر نقطهای ممکن است و نیروها در سراسر کشور یا منطقه پراکندهاند. هدف اصلی از انجام چنین عملیاتی، پیچیده و فرسایشی کردن عملیات دشمن است.
برای اجرای این رویکرد تمهیداتی از پیش اندیشیده شده است. تشکیل سپاههای استانی بهجای لشکرهای بزرگ و متمرکز بخشی از همین ساختار موزاییکی است. استفاده گسترده از بسیج نیروهای محلی و یگانهای کوچک نیز به این نوع عملیات کمک میکند. همچنین ترکیب جنگهای نامتقارن با ابزارهای متنوع مانند موشکها، مینها، شناورهای تندرو، پهپادها و پدافندهای لایهای، این الگو را تقویت میکند.
معمولاً جنگهای موزاییکی باعث افزایش هزینه حمله برای دشمن میشوند و به همین دلیل میتوانند او را از ادامه جنگ منصرف کنند. به دفاع یا حمله متقابل با این الگو، «دفاع افقی و پراکنده» هم گفته میشود؛ نوعی عملیات که فلج کردن و متوقف ساختن آن بسیار دشوار است.