نقشه بلندمدت ج ا ایران: جنگ علیه اقتصاد جهانی

ولی نصر*

دو هفته پس از آغاز جنگ، استراتژی ایران روشن‌تر شده است. ایران در مرحله نخست تلاش کرد حملات آمریکا و اسرائیل را تحمل کند و همزمان با پهپادها و موشک‌ها به شهرهای اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا حمله کند تا ذخایر موشک‌های رهگیر آنها کاهش یابد و موشک‌های بزرگ‌تر و مرگبارتر برای مرحله دوم جنگ حفظ شوند.

در کنار این رویکرد، ایران یک استراتژی موازی و مؤثرتر را دنبال کرده است: جنگ علیه اقتصاد جهانی.**

در این چارچوب، موشک‌ها و پهپادهای ایرانی نفتکش‌ها در خلیج فارس را هدف قرار دادند و عبور و مرور از تنگه هرمز را محدود کردند؛ اقدامی که عملاً به بسته شدن آن و افزایش قیمت نفت منجر شد. 

ایرانیان می‌دانند که شاید بسیاری از آمریکایی‌ها به بمب‌ها و موشک‌ها توجه نکنند، اما قیمت بنزین و تورم چیزی نیست که نادیده گرفته شود. به نظر می‌رسد حق با آنها بوده است.

حملات ایران تنها به عرضه انرژی محدود نمانده و صنایع حیاتی دیگر در منطقه، از شرکت‌های فناوری تا خطوط هوایی، را نیز تحت تأثیر قرار داده است. اختلال در کشتیرانی از تنگه هرمز، حمل‌ونقل کانتینری و جابه‌جایی محصولات صنعتی مانند پتروشیمی‌ها و کودهای کشاورزی را نیز مختل کرده است.

در این جنگ، جغرافیا نقشی هم‌سنگ فناوری دارد. ایران بر ساحل شمالی خلیج فارس تسلط دارد و بر میادین انرژی ساحل جنوبی و مسیرهای عبوری سایه انداخته است.

حضور متحدان یمنی ایران در ورودی دریای سرخ و مسیر کانال سوئز نیز امکان فشار بر اقتصاد جهانی از دو سوی شبه‌جزیره عربستان را فراهم کرده است. 

کسانی که امروز در ایران در قدرت هستند، کهنه‌سربازان جنگ‌های نامتقارن در عراق و سوریه‌اند. آنها اکنون همان استراتژی را برای مقابله با آمریکا در میدان نبرد اقتصاد جهانی به کار می‌برند.

پهپادها، موشک‌های کوتاه‌برد و مین‌ها می‌توانند با اختلال در زنجیره‌های تأمین جهانی و افزایش قیمت نفت، اثری گسترده‌تر از جنگ‌های گذشته ایجاد کنند.

ایران معتقد است می‌تواند این نوع جنگ را برای مدت طولانی ادامه دهد و اعلام کرده تا زمانی که واشنگتن هزینه اقتصادی جهانی جنگ را درک نکند، آتش‌بس را نخواهد پذیرفت.

بازگشت اعتماد به خلیج فارس تنها در صورت دستیابی به یک آتش‌بس پایدار میان آمریکا و ایران ممکن است.

ایران پذیرش آتش‌بس را مشروط به تضمین‌های بین‌المللی، احتمالاً با نقش روسیه و چین، لغو تحریم‌ها و توافق سیاسی کرده و این جنگ را تلاشی برای تغییر بنیادین شرایط یا پایان یافتن آن می‌داند.

*استاد دانشگاه جانز‌ هاپکینز و  نویسنده کتاب «استراتژی بزرگ ایران» /او فرزند سیدحسین نصر است.

**منبع: پایش آمریکا

استقبال مسئولان پاکستانی از رئیس جمهور در بدو ورود به اسلام‌آباد

بیشتر بخوانید:

آثار مخرب حمله به ایران بر اقتصاد جهانی

وزیر دفاع: توان موشکی ایران با جنگ و مذاکره نابود نمی‌شود

سپاه: در موج هفدهم حملات موشکی، مراکز نظامی، صنایع دفاعی و پایگاه های نواتیم و هاتزریم را هدف قرار دادیم

تماشاخانه

تهران زیر بمباران ، مزایده مشکوک در مازندران ؛ شائبه سوءاستفاده از شرایط جنگی در واگذاری ۱۵ ساله باغ میراث جهانی عباس‌آباد

محمدحسین خوش‌وقت: رهبر پیشین با مذاکره و حتی رابطه با آمریکا مخالف نبود / برخی مسئولان امنیتی به دستور رهبر پیشین از همه مناصب عزل شدند

فیلم های دیگر