جنگ آمریکا با ایران، بازار جهانی انرژی را با یک شوک بزرگ روبهرو کرده و باعث نگرانی جدی شرکتهای بزرگ نفت و گاز شده است. فعالان این صنعت میگویند ابعاد این بحران آنقدر گسترده است که در سالهای اخیر نمونهای شبیه به آن دیده نشده است.
به گزارش عصر ایران به نقل از پولیتیکو، در نشست مهم انرژی جهان موسوم به «سِراویک» در آمریکا، مقامهای دولت دونالد ترامپ از شرکتهای نفتی خواستند تولید خود را افزایش دهند تا کمبود نفت و گاز جبران شود. اما برخلاف بحران اوکراین در سال ۲۰۲۲ که کشورهای مختلف هماهنگ عمل کردند، اینبار آمریکا حمایت چندانی از متحدانش نگرفته و همین موضوع باعث سردرگمی شرکتها شده است.
یکی از مدیران ارشد شرکت نفتی BP گفته: «این همان سناریوی ترسناکی است که همیشه دربارهاش حرف میزدیم، اما فکر نمیکردیم واقعاً اتفاق بیفتد.»
این بحران فقط اقتصادی نیست و به سیاست داخلی آمریکا هم کشیده شده است. طبق یک نظرسنجی، محبوبیت ترامپ به ۳۶ درصد کاهش یافته؛ دلیل اصلی هم نارضایتی مردم از جنگ و بالا رفتن قیمت بنزین عنوان شده است. این وضعیت میتواند به ضرر جمهوریخواهان در انتخابات پیشرو تمام شود.
یکی از مهمترین اتفاقات این جنگ، ناامن شدن تنگه هرمز است؛ مسیری که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. به گفته کارشناسان، ایران این مسیر و همچنین تأسیسات نفتی و گازی در منطقه خلیج فارس را هدف قرار داده و همین موضوع باعث اختلال شدید در عرضه انرژی شده است.
یک تحلیلگر باسابقه بازار انرژی میگوید: «این بدترین بحرانی است که تا حالا دیدهام.»
با وجود افزایش قیمت نفت، شرکتهای بزرگ چندان خوشحال نیستند. بسیاری از آنها به دلیل ناامنی منطقه با مشکل مواجه شدهاند و حتی برخی مدیران شرکتهای بزرگ در نشست اخیر حضور پیدا نکردند تا بحران را مدیریت کنند.
در پشت صحنه هم نگرانیها بیشتر است. برخی مدیران میگویند تصمیمهای ناگهانی دولت آمریکا و پیامهای متناقض، بازار را بیثبات کرده و قیمت نفت در مدت کوتاهی نوسان شدیدی داشته است.
دولت آمریکا از شرکتها خواسته تولید را بالا ببرند، اما کارشناسان میگویند این کار به این سادگی نیست. پروژههای نفت و گاز معمولاً چند سال زمان میبرند و نمیتوان به سرعت تولید را افزایش داد.
آمریکا روی کشورهایی مثل ونزوئلا و همچنین مناطق داخلی خودش حساب کرده، اما شرکتها میگویند سرمایهگذاری در این کشورها نیاز به ثبات سیاسی و تضمینهای اقتصادی دارد و فعلاً شرایط آماده نیست.
کارشناسان پیشبینی میکنند حتی اگر جنگ تمام شود، قیمت سوخت به این زودیها پایین نمیآید. شرکتها احتمالاً برای جلوگیری از بحرانهای بعدی، ذخایر بیشتری نگه میدارند و کشورها هم به دنبال تولید انرژی در داخل خود خواهند رفت.