تاریخ:
حضور دختران جان فدا در چهارراه ولیعصر تهران 
درس بیست و سوم
طمع به جزیرهای کوچک؛ با کاری بسیار بزرگ / چرا خارک مهم است؟
در این جزیره مخازن ذخیرهسازی عظیمی وجود دارد که ظرفیت بعضی از آنها تا حدود ۳۴ میلیون بشکه است و اسکلههای خارک میتوانند همزمان حدود ۱۰ سوپرتانکر را بارگیری کنند.
عصر ایران _ ظاهرا خیلی کوچک است اما کار بزرگی انجام میدهد. شاید برای همین است که ۶۸۴ بار مورد حمله قرار گرفت، حملات هوایی سنگینی روی آن انجام شد و ۲۸۸۰ روز مقاومت کرد؛ بیش از ۴۰ سال قبل و تقریبا به تعداد روزهای جنگ ایران و عراق، تا سقوط نکند و قلب تپنده اقتصادی ایران از کار نایستد. در واقع جزیره خارک که یکی از مهمترین جزایر خلیج فارس محسوب میشود، طعم مقاومت طولانی را چشیده و حمله آمریکا به آن اولین بار نیست و اتفاقی آشناست.
گزارشها از دوران جنگ ایران و عراق میگوید که عراقیها برای از کار انداختن فعالیتهای نفتی در جزیره خارک حتی تا ۵۰ بار در روز هم به این جزیره حمله میکردند؛ نه اینکه همه حملاتشان موفق بوده باشد، اما تلاش میکردند آن را از پا دربیاورند. علیرغم تعداد بالای حملات، صادرات نفت از خارک هیچوقت متوقف نشد و عراق نتوانست قلب اقتصاد ایران را فلج کند و این فقط به همت تعمیرات سریع و پدافند قوی بود که مانع از کار افتادن این شریان حیاتی میشد.
جزیره خارک یکی از کوچکترین جزایر ایران است که در شمال خلیج فارس واقع شده، حدود ۲۰ کیلومتر مربع مساحت دارد با طول تقریبی ۸ کیلومتر و عرض ۴ کیلومتر. جزیرهای بسیار کوچک، اما به دلیل موقعیت جغرافیایی، ساختار نفتی و ویژگیهای زمینشناسی، یکی از حیاتیترین نقاط اقتصادی و استراتژیک ایران محسوب میشود. این جزیره حدود ۳۸ کیلومتر تا بندر گناوه در استان بوشهر فاصله دارد و موقعیت توپوگرافی و ریختشناسی آن باعث شده آبهای ساحلی عمق بسیار زیادی داشته باشند؛ به همین دلیل خارک تنها جزیرهای است که نفتکشهای غولپیکر میتوانند در کنار آن پهلو بگیرند، چیزی که در بسیاری از سواحل دیگر ایران بهسختی ممکن است.
گفته میشود حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران از جزیره خارک انجام میشود و حتی نفت استخراجشده از میدانهای بزرگ نفتی ایران مثل اهواز، مارون، گچساران، ابوذر، فروزان و درود هم از طریق خطوط لوله زیرزمینی و زیردریایی به خارک منتقل میشود. در این جزیره مخازن ذخیرهسازی عظیمی وجود دارد که ظرفیت بعضی از آنها تا حدود ۳۴ میلیون بشکه است و اسکلههای خارک میتوانند همزمان حدود ۱۰ سوپرتانکر را بارگیری کنند؛ یعنی ظرفیتی روزانه در حد چند میلیون بشکه. به همین دلیل خارک شاهرگ اقتصادی یا قلب تپنده صنعتی ایران شناخته میشود.
از طرف دیگر، موقعیت خارک در خلیج فارس یک نقطه راهبردی است و هر اختلالی در تأسیسات آن میتواند بازارهای جهانی نفت را هم تحت تأثیر قرار دهد؛ یعنی اگر فعالیت نفتی خارک متوقف شود، بازار جهانی نفت دچار اختلال شدید خواهد شد.
اما اهمیت جزیره خارک فقط به امروز خلاصه نمیشود. این جزیره از دوران باستان اهمیت داشته، چون یکی از معدود جزایر خلیج فارس بوده که آب شیرین طبیعی داشته و به همین دلیل موقعیت تجاری ویژهای پیدا کرده بود و مسیر کشتیها به هند و شرق آسیا از نزدیکی آن عبور میکرد.
خارک در دوران باستان نامهای متعددی داشته؛ مورخان یونانی مثل استرابون آن را «ایکاریا» یا «ایکاره» مینامیدند و در منابع دیگر نام «آراکیا» هم برای آن آمده است و یکی از قدیمیترین نامهای خارک محسوب میشود. سکونت در خارک حداقل به ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد، یعنی دوران ایلامیان، برمیگردد و آثار باستانشناسی نشان میدهد که از دوره ایلامی و هخامنشی در این جزیره سکونت وجود داشته است.
یک کتیبه هخامنشی بسیار مهم در سال ۱۳۸۶ در این جزیره کشف شد که به خط میخی باستانی روی آن نوشته شده بود و در آن به نوعی نام دریای پارس آمده بود و سند مهمی درباره نام خلیج فارس به شمار میرود؛ هرچند در سال ۱۳۸۷ این کتیبه بهصورت عمدی توسط افراد ناشناس مخدوش و آسیبدیده شد.
در یک دوره تاریخی، بهویژه در قرن سوم و چهارم میلادی، حضور مسیحیان در جزیره افزایش پیدا میکند و بناهایی مثل صومعه، کلیسا، محل زندگی راهبان و حتی کتابخانه در آن تأسیس میشود. اما در دوره ساسانی، جزیره دوباره اهمیت پیدا میکند و بهعنوان یکی از پایگاههای دریایی مورد استفاده قرار میگیرد.
در عصر اسلامی، از دوره عباسیان تا مغولها، خارک بهعنوان یک ایستگاه تجاری مهم و محل تأمین آب و آذوقه و همچنین راهنمایی برای کشتیهای بادبانی استفاده میشد. آنقدر برای دریانوردان اهمیت داشت که اعراب به آن «امالربانین» به معنی مادر ناخدایان میگفتند.
از قرن ۱۶ تا ۱۹ میلادی، پرتغالیها و هلندیها در این جزیره حضور داشتند. پرتغالیها برای نخستین بار در قرن ۱۶ آن را تصرف کردند و بعدها هلندیها در قرن ۱۸ با توافق محلی وارد جزیره شدند و یک پایانه تجاری و قلعه مستحکم، معروف به قلعه هلندیها، در آن ساختند. هلندیها نزدیک به ۱۰۰ سال حضور تجاری در خارک داشتند، اما در نهایت در سال ۱۷۶۶ پس از درگیریهای سنگین اخراج شدند.
انگلیسیها هم دوبار، از جمله در سال ۱۸۳۷ برای فشار بر ایران در مسئله هرات، جزیره را اشغال کردند که بعداً طبق عهدنامه پاریس در سال ۱۸۵۷ به ایران بازگردانده شد.
در دوران پهلوی، خارک ابتدا بیشتر بهعنوان تبعیدگاه سیاسی استفاده میشد و اعضای حزب توده ایران را به آنجا میفرستادند، اما با رونق صنعت نفت در دهه ۱۹۶۰ میلادی، این جزیره به قلب صادرات نفت ایران تبدیل شد.
از نظر محیطزیستی، خارک دارای یک اکوسیستم مرجانی نسبتاً قوی، غنی و در عین حال بسیار آسیبپذیر است. در آبهای اطراف آن گفته میشود حدود ۵۰۰ گونه ماهی زندگی میکنند و انواع لاکپشتهای دریایی، از جمله لاکپشتهای عقابی و سبز، در آن دیده میشوند.
در خشکی هم آهوهای خارک بسیار مشهورند؛ بهدلیل نبود شکارچیان طبیعی مثل پلنگ، گرگ یا سگهای وحشی، جمعیت آنها افزایش یافته است، هرچند در گذشته در حال انقراض بودند اما حالا جمعیتشان رو به افزایش است. علاوه بر آن، انواع بزهای وحشی، پرندگان دریایی، حتی عقاب دریایی و بسیاری از پرندگان دیگر در این جزیره زندگی میکنند.
همه اینها در کنار هم خارک را به یک جزیره بسیار مهم تبدیل میکند؛ یکی از مهمترین جزایر خلیج فارس. جزیرهای که چندی پیش آمریکاییها به آن حمله کردند و به گفته خودشان بخشی از تأسیسات نظامی آن را هدف قرار دادند. حالا زمزمههای زیادی هم شنیده میشود که شاید آمریکا درصدد گرفتن جزیره و پیادهکردن نیروی نظامی در آن باشد؛ شایعات و حدس و گمانهایی که حتی اگر به واقعیت بپیوندد، از نظر بسیاری از تئوریسینهای جنگ یک حماقت بزرگ است و بیشک چنین اقدامی میتواند تلفات بسیار زیادی برای متجاوزان بههمراه داشته باشد.
چرا که خارک به لحاظ استراتژیک از سوی ساحل ایران بهشدت تحت پوشش و مراقبت است و موقعیت آن بهگونهای است که از نقاط مختلف میتوان از آن دفاع کرد. حمله به خارک میتواند برای دشمن به یک فاجعه بزرگ انسانی تبدیل شود. هرچند نباید این را هم فراموش کرد که این جزیره ۲۸۸۰ روز مقاومت را پشت سر گذاشته و با جنگ و ایستادگی کاملاً آشناست.
ویدئوهای دیدنی دیگر در کانال های آپارات و یوتیوب عصر ایران 👇👇👇 کانال 1 aparat.com/asriran کانال 2 youtube.com/@asriran_official/videos
لینک کوتاه: کپی لینک
خبرنگار بی بی سی: آتش بس لبنان حاصل فشار ایران بود حضور دختران جان فدا در چهارراه ولیعصر تهران خشم کشیش و سیاستمدار آمریکایی از ترامپ؛ او یک دیوانه است، مردم آمریکا جنگ نمیخواهند! انیمیشن لگویی پربازدید جدید ایرانی با صحنه هایی از رهبر شهید انقلاب ترامپ: تازه فهمیدم محاصره ایران، بهتر از حمله نظامی است جدیدترین صحبت های ملوانان بازمانده ناوشکن دنا بعد از بازگشت به ایران رهبر شهید صدایِ تمامِ دوبلورهایِ قدیمی را میشناختند ترامپ کشته شدن مشکوک ١١ دانشمند هستهای آمریکایی را تایید کرد حمله رژیم صهیونیستی به مدرسه ای در جنوب لبنان استوری پرویز پرستویی برای دانش آموزان شهید میناب نماینده جمهوری خواه: ترامپ «تقریباً ظهور دوم» مسیح است! روایت فتاح از تثبیت مرزها پس از جنگ و اجرای قطعنامه ۵۹۸ / سر ۵۰ متر بالای کوه یک ماه بحث کردیم حالوهوای میدان ولیعصر پس از انتخاب محسن چاوشی بهعنوان چهره سال هنر انقلاب واکنش وزیر جنگ آمریکا به یک ویدیوی ایرانی ترامپ به پاپ هم دروغ بست: او بیانیه داد که ایران میتواند سلاح هستهای داشته باشد!