بررسی اثرات احتمالی امواج تلفن همراه بر سلامت اسپرم

در سال‌های اخیر، همزمان با تغییر سبک زندگی و افزایش استفاده از ابزارهای ارتباطی به ویژه تلفن‌های همراه، محققان به بررسی پیامدهای احتمالی این تغییرات بر سلامت باروری مردان پرداخته‌اند؛ موضوعی که ابعاد مختلفی دارد.

به گزارش ایسنا، ناباروری به‌عنوان ناتوانی در باردار شدن پس از یک سال رابطه جنسی بدون استفاده از روش‌های پیشگیری تعریف می‌شود و بر اساس شواهد علمی، در حدود نیمی از موارد، عامل ناباروری به مردان مربوط است. این موضوع نشان می‌دهد که سلامت باروری مردان نقش تعیین‌کننده‌ای در تشکیل خانواده و پایداری جمعیت دارد.

 در سال‌های اخیر، کاهش تدریجی توان باروری مردان به پدیده‌ای قابل توجه تبدیل شده است؛ کاهشی که به‌طور آهسته و در طول زمان رخ می‌دهد و گاه تا مراحل پیشرفته، نشانه آشکاری ندارد. عوامل متعددی از جمله شرایط محیطی، شیمیایی، استرس، گرما و انواع پرتوها می‌توانند بر کیفیت اسپرم اثر بگذارند و این فرآیند پیچیده را مختل کنند.

از سوی دیگر، توسعه سریع فناوری و تغییرات سبک زندگی باعث شده انسان‌ها به‌طور آگاهانه یا ناآگاهانه در معرض انواع مختلفی از تشعشعات قرار گیرند. امواج الکترومغناطیسی که از منابع گوناگون ساطع می‌شوند، به یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های بهداشتی تبدیل شده‌اند. تلفن‌های همراه، به‌عنوان یکی از پرکاربردترین ابزارهای ارتباطی، برای انتقال داده، مکالمه، استفاده از شبکه‌های اجتماعی و پخش محتوا، امواجی با فرکانس رادیویی منتشر می‌کنند.

 برخی مطالعات آزمایشگاهی و انسانی نشان داده‌اند که این امواج می‌توانند بر عملکرد سلول‌های بدن اثر بگذارند. از آنجا که بیضه‌ها و سلول‌های اسپرم نسبت به عوامل محیطی حساس هستند، بررسی مداوم نقش این تشعشعات در سلامت باروری مردان به ضرورتی علمی تبدیل شده است.

در همین زمینه، نسیم بیگی بروجنی، پژوهشگر مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی در دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی لرستان، تحقیقی را در زمینه بررسی اثرات بالقوه امواج تلفن همراه بر باروری مردان انجام داده است. این پژوهش که با تمرکز بر بیماری‌زایی احتمالی این امواج و پیامدهای آن بر تولیدمثل مردان صورت گرفته، تلاش کرده است نتایج مطالعات پیشین را کنار هم قرار دهد و تصویری روشن‌تر از وضعیت موجود ارائه کند.

روش انجام این پژوهش به‌صورت یک مطالعه مروری روایتی بوده است. در این نوع مطالعه، به‌جای انجام آزمایش جدید، نتایج تحقیقات پیشین به‌طور منظم بررسی و تحلیل می‌شوند. برای این منظور، مقالات علمی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ از پایگاه‌های معتبر علمی مانند PubMed و Google Scholar جست‌وجو و انتخاب شده‌ و سپس یافته‌های آن‌ها به‌صورت توصیفی مورد جمع‌بندی قرار گرفتند تا دیدگاهی کلی درباره مکانیسم‌های احتمالی اثر امواج تلفن همراه بر باروری مردان ارائه شود.

یافته‌های این مرور علمی نشان می‌دهند که درباره چگونگی تأثیر امواج تلفن همراه بر تولیدمثل مردان، دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. با این حال، بسیاری از مطالعات به مکانیسم‌هایی اشاره می‌کنند که در آن‌ها امواج می‌توانند از طریق آسیب به ساختار DNA اسپرم یا افزایش رادیکال‌های آزاد اکسیژن، موجب ایجاد استرس اکسیداتیو شوند.

 استرس اکسیداتیو به وضعیتی گفته می‌شود که در آن تعادل میان تولید مواد مضر و توان دفاعی بدن به هم می‌خورد و به سلول‌ها آسیب می‌رسد. این فرایند می‌تواند کیفیت اسپرم را کاهش دهد و تغییراتی در بافت بیضه ایجاد کند.

بر این اساس با وجود انجام مطالعات متعدد در این زمینه، هنوز برای درک دقیق تغییرات ساختاری و بافتی مرتبط با ناباروری مردان، به تحقیقات بیشتری نیاز است. به‌ویژه مطالعات بالینی که مستقیماً وضعیت مردان را بررسی می‌کنند، می‌توانند به روشن‌تر شدن مسیرهای آسیب و میزان واقعی خطر کمک کنند.

با این وجود اطلاعات ارائه‌شده این مطالعه نشان می‌دهند که امواج تلفن همراه به‌طور بالقوه می‌توانند بر تعداد، تحرک و شکل ظاهری اسپرم اثر منفی بگذارند. شواهد حاکی از آن هستند که قرار گرفتن طولانی‌مدت و مکرر در معرض این امواج، به‌ویژه زمانی که تلفن همراه در نزدیکی اندام‌های تناسلی قرار دارد، با کاهش تعداد اسپرم و کاهش توان حرکتی آن همراه است. تحرک اسپرم یکی از عوامل کلیدی در باروری محسوب می‌شود و کاهش آن می‌تواند شانس باروری را کم کند.

همچنین برخی مطالعات به تغییرات هورمونی، از جمله کاهش سطح تستوسترون، و اختلال در فرآیند اسپرم‌سازی اشاره کرده‌اند. اگرچه در برخی موارد تغییرات ظاهری اسپرم چندان بارز نبوده، اما مجموعه این اثرات در درازمدت می‌تواند کیفیت مایع منی را کاهش دهد. در عین حال، اشاره شده است که با پیشرفت فناوری و کاهش توان خروجی تلفن‌های همراه جدید، شدت این اثرات ممکن است کمتر شده باشد. با این حال، پژوهشگران بر ضرورت ارائه راهکارهایی برای کاهش مواجهه غیرضروری و انجام تحقیقات دقیق‌تر برای حفاظت از سلامت باروری مردان تأکید دارند.

قابل ذکر است این نتایج علمی در فصلنامه «یافته» منتشر شده‌اند؛ نشریه‌ای علمی‌پژوهشی که وابسته به دانشگاه علوم پزشکی لرستان است و به انتشار نتایج پژوهش‌های حوزه علوم پزشکی و سلامت می‌پردازد.

آکسیوس: ایران و آمریکا به تفاهم‌نامه‌ای یک‌صفحه‌ای برای پایان جنگ نزدیک شده‌اند

بیشتر بخوانید:

آیا امواج تلفن همراه سرطان مغز می‌آورد؟

کشف قدرت ناشناخته ای از امواج تلفن همراه

تماشاخانه

«نبرد آوسترلیتز» حیله بزرگ ناپلئون که یک سپاه را روی دریاچه غرق کرد

ایران من ؛ از دل تاریخی کهن تا حال ایران امروز ما

فیلم های دیگر