نام این زن تاریخ‌ساز بر روی یک سیارک نشست

 سوفیا واسیلیونا کووالفسکایا در ۳ ژانویه ۱۸۵۰ [۱۳ دی ۱۲۲۸] در مسکو و در یک خانواده اشرافی به دنیا آمد. او ریاضی‌دان، نویسنده و روزنامه‌نگار روس بود و نخستین زنی بود که به عنوان عضوِ مکاتبه‌ای آکادمی علوم سن‌پترزبورگ (۱۸۸۹) انتخاب شد.

پدر سوفیا، واسیلی واسیلیویچ کورْوین‑کروکوفسکی، سپهبد توپخانه و رئیس زرادخانه بود. مادرش، الیزابت شوبرت، پیانیستی بااستعداد بود و به چهار زبان اروپایی صحبت می‌کرد.

به گزارش خبرآنلاین، سوفیا کووالفسکایا تحصیلات اولیه خود را در خانه گذراند. او که استعداد زیادی در علوم دقیق نشان داده بود، در سال ۱۸۶۶ به مطالعه فیزیک پرداخت و نزد آموزگار مشهور، آ. ن. استرانولیوبسکی، درس‌های ریاضیات عالی گرفت. موفقیت‌های او در ریاضیات باعث شد سوفیا به مسکو برود. با وجود مخالفت‌های پدرش، در سال ۱۸۶۹ سوفیا واسیلیونا وارد مدرسه عالی فنی مسکو شد (دانشگاه فنی مسکو به نام نیکلای باومن در دوران معاصر).

در سال ۱۸۶۸، سوفیا واسیلیونا برای این‌که بتواند برای ادامه تحصیل به خارج از کشور برود، به ‌طور صوری با ولادیمیر اونوفریویچ کووالفسکی ــ دیرینه‌شناس و داروینیست، بنیان‌گذار دیرینه‌شناسی تکاملی و دکتر فلسفه ــ ازدواج کرد. در سال ۱۸۶۹ این زوج به هایدلبرگ رفتند.

کووالفسکایا چند سال در دانشگاه هایدلبرگ در سخنرانی‌های ریاضی شرکت کرد و سپس در برلین نزد ریاضی‌دان مشهور کارل وایرشتراس به تحصیل پرداخت.

در سال ۱۸۷۴ سوفیا واسیلیونا از رساله خود با عنوان «درباره نظریه معادلات دیفرانسیل» دفاع کرد و درجه دکترا دریافت نمود. موفقیت او بسیار بزرگ بود و خانواده کووالفسکی تصمیم گرفتند به میهن خود، روسیه، بازگردند.

س. و. کووالفسکایا امیدوار بود در دانشگاه سن‌پترزبورگ شغلی به‌ عنوان استاد به دست آورد، اما به او پیشنهاد شد که در یک دبیرستان دخترانه به تدریس ریاضی بپردازد.

از آن‌جا که امکان فعالیت علمی برایش فراهم نشد، تلاش کرد خود را در ادبیات و روزنامه‌نگاری نیز بیازماید. در سال ۱۸۷۶ با روزنامه «زمان نو» متعلق به آ. س. سوورین همکاری کرد و به‌ عنوان ناظر علمی و منتقد تئاتر مطلب می‌نوشت.

پس از چند سال، ازدواج صوری سوفیا واسیلیونا و ولادیمیر اونوفریویچ به یک زندگی خانوادگی واقعی تبدیل شد. زندگی مشترک آن‌ها دشوار بود و دوره‌هایی از بی‌پولی کامل و بیکاری را تجربه کردند. با این حال در خانواده آن‌ها احترام متقابل و توجه به یکدیگر حاکم بود. در سال ۱۸۷۸ دخترشان، سوفیا ولادیمیروفنا کووالفسکایا، به دنیا آمد.

س. و. کووالفسکایا برای پژوهشگران و پزشکان سخنرانی‌هایی ارائه می‌داد. در سال ۱۸۷۸ او در ششمین کنگره دانشمندان علوم طبیعی در سن‌پترزبورگ گزارشی ارائه کرد. در سال ۱۸۸۰ کووالفسکایا به عضویت انجمن ریاضی روسیه انتخاب شد (او به عنوان «پریوات‌دوچنت» یا استاد مدعو فعالیت می‌کرد).

در سال ۱۸۸۲ استاد کرسی ریاضیات در مدرسه عالی فنی مسکو شد. بعدها پس از انتخاب او به عضویت شورای عالی، به سن‌پترزبورگ نقل مکان کرد و در آن‌جا استاد مؤسسه فنی (تکنولوژیک) سن‌پترزبورگ شد.

در سال ۱۸۸۳ سوفیا واسیلیونا دچار تراژدی بزرگی شد: شرکت کووالفسکی ورشکست شد و او دست به خودکشی زد. کووالفسکایا که با دختر پنج‌ساله‌اش بدون پول مانده بود، به برلین رفت و نزد کارل وایرشتراس اقامت کرد.

با حمایت او، در نوامبر ۱۸۸۳ کووالفسکایا دعوتی از ریاضی‌دان سوئدی م. گ. میتاگ‑لفلر دریافت کرد تا به عنوان استاد مدعو در دانشگاه استکهلم مشغول به کار شود. او خیلی زود شایستگی خود را نشان داد و از سال ۱۸۸۴ به مقام استاد رسمی ارتقا یافت. در ابتدا به زبان آلمانی تدریس می‌کرد و یک سال بعد توانست به زبان سوئدی نیز سخنرانی کند.

در دانشگاه استکهلم، س. و. کووالفسکایا با موفقیت فراوان دوازده دوره درسی در شاخه‌های مختلف ریاضیات ارائه کرد. در سال ۱۸۸۸ او مقاله‌ای با عنوان «مسئله چرخش جسم سخت حول یک نقطه ثابت» نوشت که برای آن جایزه آکادمی علوم پاریس را دریافت کرد و برای پژوهش‌های ادامه همین موضوع نیز برنده جایزه آکادمی علوم سوئد شد.

در ۷ نوامبر ۱۸۸۹ [۱۶ آبان ۱۲۶۸]، س. و. کووالفسکایا نخستین زنی شد که به عنوان عضو مکاتبه‌ای در بخش فیزیک و ریاضی آکادمی علوم سن‌پترزبورگ انتخاب شد.

او علاوه بر فعالیت‌های آموزشی، با مجله علمی Acta Mathematica نیز همکاری داشت.

کووالفسکایا همچنین به عنوان نویسنده نیز فعالیت می‌کرد. نمایشنامه «نبرد برای خوشبختی» (۱۸۸۷) که همراه با نویسنده سوئدی آ. ش. لفلر‑ادگرن نوشت و رمان «نیهیلیست» (۱۸۹۱) به زبان‌های روسی و سوئدی منتشر شدند. با این حال مشهورترین اثر او رمان «خاطرات کودکی» (۱۸۹۰) است. در آثار ادبی او ذهن زنده و عمیق سوفیا واسیلیونا و گستردگی علایقش به‌خوبی آشکار می‌شود.

در آوریل ۱۸۹۰، سوفیا واسیلیونا با امید این‌که به جای ریاضی‌دان درگذشته بونیاکوفسکی به عضویت آکادمی علوم انتخاب شود، به روسیه آمد؛ اما حتی اجازه حضور در جلسه شورای علمی را نیز به او ندادند. دانشمندان مرد این موضوع را چنین توجیه کردند که رسم نیست جلسات علمی با حضور زنان برگزار شود. درنتیجه کووالفسکایا تصمیم گرفت به استکهلم بازگردد.

در سال ۱۸۹۱، در مسیر بازگشت از برلین به استکهلم، او به‌شدت سرما خورد و به ذات‌الریه مبتلا شد. سرانجام در ۲۹ ژانویه [۹ بهمن ۱۲۶۹]، در سن چهل و یک سالگی و در اوج دوران خلاقیت علمی، س. و. کووالفسکایا درگذشت. او در استکهلم و در گورستان شمالی به خاک سپرده شد.

امروزه جامعه علمی جهان سهم و دستاوردهای کووالفسکایا را به‌درستی ارزیابی کرده است. در سال ۱۹۹۲ آکادمی علوم روسیه جایزه‌ای به نام س. و. کووالفسکایا بنیان نهاد که هر سال به ریاضی‌دانان اهدا می‌شود. همچنین خیابان‌ها و مراکز آموزشی در روسیه و کشورهای دیگر به نام او نام‌گذاری شده‌اند. نام او بر یک دهانه ماه و یک سیارک نیز گذاشته شده است.

منبع: www.prlib.ru (پورتال رسمی کتابخانه ریاست‌جمهوری روسیه)

افزایش خطر برق‌گرفتگی هنگام سرویس کولر در تابستان

بیشتر بخوانید:

ماجرای شهری که در تعیین طول روز و شب نقش داشت

تماشاخانه

تهران زیر بمباران ، مزایده مشکوک در مازندران ؛ شائبه سوءاستفاده از شرایط جنگی در واگذاری ۱۵ ساله باغ میراث جهانی عباس‌آباد

محمدحسین خوش‌وقت: رهبر پیشین با مذاکره و حتی رابطه با آمریکا مخالف نبود / برخی مسئولان امنیتی به دستور رهبر پیشین از همه مناصب عزل شدند

فیلم های دیگر