غول پیکرترین پروانه های تاریخ؛ داستان توپولف تو-114 / یک بمب افکن در لباس غیرنظامی! (+تصاویر)

توپولف تو-114 مسافربری هواپیمایی با موتورهای نظامی بمب افکن تو-95 و قدرتمندترین پروانه های مخالف گرد تاریخ بود.

عصر ایران؛ مجله تصویری سلاح - توپولف تو-114 یک هواپیمای غیرنظامی معمولی نبود. این پرنده غول پیکر در واقع نسخه مسافربری و توسعه یافته از بمب افکن راهبردی معروف توپولف تو-95 بر (Tu-95 Bear) بود. در دوران جنگ سرد، طراحان شوروی برای ساخت یک هواپیمای مسافربری دوربرد که بتواند رهبران کشور را بدون توقف از مسکو به نیویورک یا توکیو ببرد، از بدنه و زیرساخت مهندسی این بمب افکن مخوف استفاده کردند.

هواپیمای توپولف تو-114

موتور کوزنتسوف ان کی-12؛ نیروگاه پرنده شوروی

قلب تپنده تو-114، چهار موتور توربوپراپ فوق العاده قدرتمند کوزنتسوف ان کی-12 (Kuznetsov NK-12) بود که مستقیما از نسخه نظامی به ارث رسیده بودند. این موتورها تا به امروز به عنوان قدرتمندترین موتورهای توربوپراپ ساخته شده در تاریخ هوانوردی شناخته می شوند. هر یک از این موتورها توانایی تولید قدرتی معادل حدود 15 هزار اسب بخار را داشتند.

این قدرت ویرانگر به تو-114 اجازه می داد به سرعت کروز حدود 870 کیلومتر بر ساعت دست پیدا کند؛ سرعتی شگفت آور برای یک هواپیمای پروانه ای که حتی با بسیاری از هواپیماهای جت مسافربری آن زمان رقابت می کرد.

موتور هواپیمای توپولف تو-114

پروانه های هم محور مخالف گرد

جذاب ترین بخش مهندسی این هواپیما سیستم پروانه های آن است. هر موتور کوزنتسوف دو ردیف پروانه چهارپره غول پیکر با قطر 5.6 متر را به حرکت درمی آورد که در جهت مخالف یکدیگر می چرخیدند.

این فناوری پیشرفته دلایل فنی مهمی داشت:

خنثی کردن گشتاور: چرخش متضاد پروانه ها اثر گشتاور چرخشی موتور را خنثی می کرد و پایداری هواپیما را به شدت افزایش می داد.

بازدهی آیرودینامیکی حداکثری: پروانه دوم، جریان هوای آشفته رها شده از پروانه اول را به انرژی حرکتی مستقیم تبدیل می کرد و بازدهی موتور را بالا می برد.

البته این شاهکار مهندسی یک نقطه ضعف بزرگ هم داشت؛ حرکت پروانه ها با سرعتی نزدیک به سرعت صوت، تو-114 را به یکی از پرصداترین هواپیماهای مسافربری تاریخ تبدیل کرده بود، به طوری که صدای آن حتی در داخل کابین مدرن و مجللش هم به وضوح شنیده می شد.

هواپیمای توپولف تو-114