تاریخ:
ساروی مقتدارنه به مدال برنز رسید 
درس صد و نه
بحران پنهان در سدها؛: نیمی از مخازن آب جهان تا ۲۰۶۰ عملاً از کار می‌افتند
گل‌ولای، شن و رسوباتی که سال‌ها پشت سدها جمع می‌شوند، اکنون به یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای منابع آب جهان تبدیل شده‌اند.
بیش از نیمی از مخازن آب شیرین جهان ممکن است تا سال ۲۰۶۰ به دلیل انباشت رسوبات به مرحله‌ای برسند که دیگر نتوانند وظیفه اصلی خود، یعنی ذخیره‌سازی مؤثر آب، را انجام دهند.
به گزارش زومیت، رسوب‌گذاری یکی از مشکلات شناخته‌شده سدها است. هنگامی که سدی بر روی رودخانه ساخته می‌شود، جریان طبیعی سیلت، شن، ماسه و ریگ به سمت پایین‌دست متوقف می‌شود. این مواد به تدریج در پشت سد جمع می‌شوند و فضای موجود برای ذخیره آب را کاهش می‌دهند. افزون بر این، تجمع رسوبات می‌تواند ایمنی سازه‌های سد را نیز تحت تأثیر قرار دهد و پیامدهای زیست‌محیطی گسترده‌ای برای اکوسیستم‌های پایین‌دست به همراه داشته باشد.
گروهی از پژوهشگران به سرپرستی کای لیو از آکادمی علوم چین در شهر نانجینگ، تصویری جامع از ابعاد این مشکل در مقیاس جهانی ارائه کرده‌اند. آنها با ترکیب تصاویر ماهواره‌ای، داده‌های رسوب‌گذاری و الگوریتم‌های یادگیری ماشین، ظرفیت بیش از ۵۵۰ هزار مخزن آب در سراسر جهان را مورد بررسی قرار دادند.
هر سال بیش از ۳۶ کیلومتر مکعب از ظرفیت ذخیره آب جهان یعنی حجمی معادل ظرفیت مخزن سد سه‌دره. بر اثر رسوب‌گذاری از بین می‌رود
نتایج نشان می‌دهد هر سال بیش از ۳۶ کیلومتر مکعب از ظرفیت ذخیره آب جهان به دلیل تجمع رسوبات از بین می‌رود. این مقدار تقریباً معادل کل ظرفیت مخزن سد عظیم سه‌دره چین است.
به گزارش نیوساینتیست، پژوهشگران برای ارزیابی وضعیت مخازن از مفهومی به نام «مرگ عملکردی» استفاده کرده‌اند. بر اساس تعریف آنها، مخزن زمانی از نظر عملکردی مرده محسوب می‌شود که بیش از نیمی از حجم آن با رسوبات پر شده باشد. در چنین شرایطی، مخزن هنوز وجود دارد اما توانایی آن برای ذخیره و مدیریت آب به شدت کاهش یافته است.
بررسی‌ها نشان می‌دهد برخی کشورها بیشتر در معرض این تهدید قرار دارند. بر اساس پیش‌بینی‌های پژوهشگران، تا سال ۲۰۶۰ نزدیک به ۸۵ درصد مخازن استرالیا و حدود ۷۵ درصد مخازن اسپانیا از عمر عملکردی خود عبور خواهند کرد.
خطر در مناطق خشک شدیدتر است. پژوهشگران برآورد می‌کنند که تا سال ۲۰۶۰ حدود سه‌چهارم مخازن واقع در نواحی خشک به وضعیت مرگ عملکردی برسند، در حالی که این نسبت در مناطق مرطوب حدود ۵۰ درصد خواهد بود.
پژوهشگران رسوب‌گذاری را تهدیدی خاموش برای زیرساخت‌های آبی جهان می‌دانند که به‌تدریج ظرفیت سدها را کاهش می‌دهد
در برخی کشورها شرایط از این نیز بحرانی‌تر است. برای مثال، بیش از ۹۹ درصد سدهای نامیبیا در معرض خطر از دست دادن کارایی قرار دارند. همچنین در سواحل غربی استرالیا، حدود ۹۶ درصد مخازن ممکن است با این مشکل روبه‌رو شوند.
به گفته پژوهشگران، جهان در هر دهه بیش از ۷ درصد از ظرفیت ذخیره آب شیرین خود را از دست می‌دهد. ادامه این روند می‌تواند تأمین آب بیش از دو میلیارد نفر را با مشکل مواجه کند.
پیامدهای این مسئله تنها به مصرف آب شرب محدود نمی‌شود. پژوهشگران هشدار می‌دهند که بیش از یک‌چهارم زمین‌های آبیاری‌شده جهان نیز ممکن است تحت تأثیر کاهش ظرفیت مخازن قرار گیرند؛ موضوعی که می‌تواند امنیت غذایی بسیاری از مناطق را تهدید کند.
گروه تحقیقاتی برای کاهش سرعت رسوب‌گذاری مجموعه‌ای از اقدامات مدیریتی و مهندسی را پیشنهاد کرده است. از جمله این راهکارها می‌توان به جنگل‌کاری در مناطق بالادست حوضه‌های آبریز، تثبیت خاک و کنترل فرسایش اشاره کرد؛ اقداماتی که می‌توانند میزان ورود رسوبات به مخازن را کاهش دهند.
با این حال، این اقدامات به تنهایی کافی نخواهند بود. در بسیاری از موارد، استفاده از روش‌های مهندسی مانند لایروبی مخازن و احداث تونل‌های عبور یا انحراف رسوبات نیز ضروری خواهد بود. برآوردها نشان می‌دهد هزینه اجرای چنین برنامه‌هایی در سطح جهانی می‌تواند به حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برسد.
ایان رایت، پژوهشگر دانشگاه وسترن سیدنی استرالیا نتایج تحقیق را «بسیار نگران‌کننده» توصیف می‌کند و می‌گوید تغییرات اقلیمی احتمالاً روند رسوب‌گذاری را تشدید خواهد کرد. افزایش شدت بارندگی در بسیاری از مناطق جهان می‌تواند فرسایش خاک را بیشتر کند و در نتیجه حجم رسوب واردشده به مخازن را افزایش دهد.
رایت همچنین یادآور می‌شود که این مشکل در زمانی رخ می‌دهد که بسیاری از کشورهای جهان برای تأمین نیازهای جمعیتی رو به رشد خود، بیش از هر زمان دیگری به منابع ذخیره آب وابسته هستند. او برای توصیف این پدیده از تشبیهی قابل توجه استفاده می‌کند: «رسوب‌گذاری مانند سرطانی است که به‌آرامی ظرفیت مخازن را کاهش می‌دهد.»
پژوهش در ژورنال Nature Sustainability منتشر شده است.
لینک کوتاه: کپی لینک
بازداشت چهار متهم پرونده ضرب‌وشتم مرد سالمند در گلشهر کرج مصدومیت دانش‌آموز در رودبار با پرتاب صندلی؛ مدیر و معاون مدرسه توبیخ شدند پیام رهبر انقلاب به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی آپارات با چهار پنل تخصصی به مدیا اکسپو می‌آید؛ تمرکز بر آینده تولید محتوا قیمت بنزین در آمریکا از میانگین دوره بایدن پیشی گرفت چگونه خطر ابتلا و انتقال بیماری را کاهش دهیم؟ ماجرای حریق در خیابان آیت تهران چه بود؟ جزئیات یک شایعه توپ طلای ۲۰۲۶؛ آیا لیونل مسی می‌تواند برای نهمین بار برنده شود؟ کمیته تحقیق سازمان ملل: اسرائیل در نوار غزه غیرنظامیان را عمدا هدف قرار می‌دهد اعلام نتایج کاردانی ۱۴۰۵؛ راهنمای ثبت‌نام پذیرفته‌شدگان دانشگاه ملی مهارت قهرمانی زودهنگام ایران در کشتی فرنگی جهان با ۳ طلا و ۲ برنز ترکیب تراکتور مقابل العین اعلام شد؛ غیبت چهار بازیکن کلیدی قالیباف: درآمد حاصل از صرفه‌جویی گاز مستقیماً به خود مردم پرداخت می‌شود افزایش ۵۵ درصدی قیمت نان‌های صنعتی؛ نرخ جدید ابلاغ شد محمدهادی ساروی با شکست حریف سوئدی، برنز کشتی فرنگی جهان را به دست آورد