مارها چگونه پاهای خود را از دست دادند؟

پژوهش روی فسیل ها و مارهای امروزی نشان می دهد اجداد مارها احتمالا برای سازگاری با زندگی و شکار در تونل ها و حفره های زیرزمینی، به تدریج پاهای خود را از دست دادند؛ فرضیه ای که امروزه یکی از معتبرترین توضیح ها برای تکامل این خزندگان به شمار می رود.

عصرایران- اینکه مارها چگونه پاهای خود را از دست دادند، یکی از پرسش های قدیمی زیست شناسی تکاملی است. سال ها دانشمندان درباره این موضوع اختلاف نظر داشتند و برخی معتقد بودند اجداد مارها در محیط های دریایی زندگی می کردند، در حالی که گروهی دیگر منشا آن ها را در خشکی می دانستند.

یکی از مهم ترین پژوهش ها در این زمینه با بررسی فسیل خزنده ای به نام Dinilysia patagonica انجام شد؛ گونه ای که حدود 90 میلیون سال پیش زندگی می کرد و از نزدیک ترین خویشاوندان شناخته شده مارهای امروزی به شمار می رود.

پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری سی تی اسکن، ساختار گوش داخلی این فسیل را با مارها و مارمولک های امروزی مقایسه کردند. نتایج نشان داد گوش داخلی این جانور شباهت زیادی به جانورانی دارد که بیشتر عمر خود را در حفره های زیرزمینی سپری می کنند.

دانشمندان معتقدند این ویژگی نشان می دهد اجداد مارها احتمالا برای حرکت آسان تر در تونل ها و فضاهای تنگ، به تدریج اندام های حرکتی خود را از دست داده اند. حذف پاها باعث می شد بدن آن ها باریک تر و انعطاف پذیرتر شود و بتوانند راحت تر در زیر زمین حرکت و شکار کنند.

این یافته همچنین فرضیه قدیمی تکامل مارها در محیط های دریایی را با چالش روبرو کرد. هرچند برخی مارهای اولیه در آب زندگی می کردند، اما شواهد فسیلی و بررسی های جدید نشان می دهند که زندگی زیرزمینی نقش مهم تری در شکل گیری ویژگی های امروزی مارها داشته است.

امروزه نیز برخی گونه های مار بیشتر زندگی خود را در زیر خاک یا داخل تونل ها سپری می کنند و بسیاری از ویژگی های بدنی آن ها با این شیوه زندگی سازگار شده است.

با وجود پیشرفت های چشمگیر در دیرینه شناسی، دانشمندان همچنان در حال کشف جزئیات بیشتری از مسیر تکامل مارها هستند. با این حال، پژوهش روی فسیل Dinilysia patagonica یکی از مهم ترین شواهدی است که نشان می دهد از بین رفتن پاها، بخشی از فرآیند سازگاری این خزندگان با زندگی در محیط های زیرزمینی بوده است.

مارها چگونه پاهای خود را از دست دادند؟