تاریخ:
نقش موثر گلاب در داشتن خواب با کیفیت 
درس هشتاد و نه
اندیشکدههای دلتنگ شورای عالی فضای مجازی یا کاسههای داغتر از آش؟!
آقایان اندیشکده! با فیلترینگ و قطع اینترنت موافقاید یا نه؟ اگر آری این ژستها را کنار بگذارید و اگر نه برای شما چه تفاوتی دارد شورای عالی فضای مجازی عهدهدار باشد یا ستاد راهبری فضای مجازی؟!
عصر ایران؛ مهرداد خدیر- تارنمای "الف" نامۀ چند اندیشکده خطاب به رییس جمهور پزشکیان را منتشر کرده که در آن با غیر قانونی خواندن ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی خواستار احیای جلسات شورای عالی فضای مجازی و بازگشت به قانون اساسی شدهاند.
این در حالی است که اتفاقا شورای عالی فضای مجازی هیچ جایگاهی در قانون اساسی ندارد و مشخص نیست از کدام قانوناساسی سخن میگویند!
سه خواست امضاکنندگان که از آنها به عنوان اندیشکده یاد شده از این قرار است: انحلال ستاد راهبری فضای مجازی، از سرگیری جلسات شورای عالی فضای مجازی و تمکین به فرآیندهای قضایی.
داستان از این قرار است که قطع اینترنت به خاطر جنگ 40 روزه به شماری از اعضای شورای عالی فضای مجازی مزه کرد و دنبال آن بودند که شبکۀ ملی اطلاعات را جایگزین آن کنند و قال اینترنت بینالملل را بکَنند! در حالی که هم کسبوکارهای مجازی آسیب دیده بود و هم موجی از نارضایتی ایجاد شد و گروههای مختلف مردم را کلافه کرده بود و در همین حیصوبیص یکی از اپراتورها کسبوکار اینترنت پرو را راه انداخت تا نوع خاصی از تبعیض و طبقهبندی اِعمال شود.
بعد از آتشبس قاعدتا در همان اواخر فروردین باید اینترنت وصل میشد اما نه مجلس شورای اسلامی تشکیل میشد ( هنوز هم مجازی است!) و نه اگر میشد امیدی به اقدام آنان بود.
از سوی دیگر کم مانده بود که نسخۀ دایمی شدن وضعیت جدید را به اجرا گذارند در حالی که وعدۀ رییس جمهور پزشکیان رفع فیلترینگ پیامرسانها بود قطع اینترنت بسیار آزارنده بود و در این فضا رییس جمهوری به جای آن که معطل شورای عالی فضای مجازی بماند ستاد راهبری فضای مجازی را تشکیل داد و دکتر عارف را به ریاست آن گماشت که سه امتیاز داشت:
اول این که به عنوان معاون اول رییس جمهوری با نهادهای دیگر تعامل سطح بالایی دارد. دوم این که خود در دولت اول اصلاحات وزیر ار تباطات بوده ( آن زمان با نام قدیم وزارت پست و تلگراف و تلفن) و سوم هم این که متخصص برجستۀ مخابرات است و به لحاظ علمی مورد قبول وزیر ارتباطات هم هست که خود متخصص هوش مصنوعی و چهرۀ علمی است.
حاصل این شد که اینترنت اندکاندک آزاد شد و به تعبیر درستتر به وضعیت قبل از 18 دی بازگشت نه این که از چنگال فیلترینگ موهن خلاص شده باشد. همین سبب شد برخی از نمایندگان تندرو مجلس به صرافت استیضاح وزیر بیفتند! مثل این که وزیر بهداشت را به خاطر افتتاح بیمارستان یا وزیر آموزش و پرورش را به جرم بازگشایی مدارس در اول مهر استیضاح کنند؛ به همین مضحکی!
با این حال قصۀ این نامۀ سرگشودۀ اخیر بامزهتر است:
1. رییس جمهوری خود رییس شورای عالی فضای مجازی است و با همین عنوان il او را خطاب قرار دادهاند. اگر قرار بر تشکیل دوباره باشد خود اقدام میکند و اگر نیاز به تذکر و انتقاد باشد دبیر و اعضا مطرح میکنند. به نظر میرسد ضربالمثل کاسۀ داغتر از آش در اینجا مصداق داشته باشد هر چند اصل مشکلشان این است که آشی که میپختند سرد شده یا آشپزها بیکار شدهاند!
2. وقتی اسامی این اندیشکدهها برای نویسندۀ این سطور که بیشتر وقت خود را صرف خواندن و نوشتن و سرکشی به خبرها و تحلیلها میکند ناآشناست قاعدتا برای دیگران نیز باید چنین باشد و خالی از لطف نیست اسامی آنها را مرور کنیم: اندیشکده حکمرانی حکیم، اندیشکده حکمرانی شاخص، موسسه مطالعات راهبردی تعلیم و تربیت برهان، مرکز تعاون و حکمرانی مردمی، مجمع مقام؛ مطالبهگران قوت و اقتدار مجازی، اندیشکده حنان، اندیشکده محرم، اندیشکده زوج، اندیشکده حکمرانی آوا، اندیشکده رستا، بنیاد اجتماعی بنیان مرصوص، ستاد راهبری فضای مجازی حوزههای علمیه، مرکز راهبری برهان، اندیشکده علم و سیاست فارسی، انجمن تخصصی کودک و رسانه،اندیشکده پرسا، اندیشکده نظام مسائل حکمرانی کشور، پایگاه خبری تحلیلی جهتپرس، اندیشکده مطالعات نسل جدید، جمعیت توسعهگران فضای مجازی پاک (فمپ)
3. این پرسش قابل طرح است که اینها دولتیاند یا خصوصی یا تعاونی؟ اگر دولتی باشند که نمیتوانند برای رییس جمهوری و معاون اول و وزیر تعیین تکلیف کنند.
اگر خصوصیاند قاعدتا باید در نمایشگاه اخیر الکامپ شرکت کرده باشند و ابایی از افشای اسامی مدیران و مالکان خود نداشته باشند. اگر هم تعاونیاند باید در وزارت تعاون ثبت شده باشند. البته شِق عمومی و نهادی هم داریم ولی آن هم دیگر مخفی نیست کما این که در خبرها میخوانیم فلان خبرگزاری وابسته به این یا آن نهاد.
خوب است این اندیشکدهها هم مشخص کنند دقیقا به چه کاری مشغولاند و حاصل اندیشهورزیهای قبلی آنها چه بوده و مدیران و کارشناسانشان چه کسانی هستند که شورای عالی فضای مجازی را بر ستاد راهبری فضای مجازی ترجیح میدهند؟ اگر هر دو حاکمیتیاند به آنها چه ربطی دارند؟ کار خودشان را بکنند. اگر ستاد باشد اندیشهورزی شان مختل باشد و شورای عالی باشد نمیشود؟! درست یا نادرست این تصور در عامه وجود دارد که راه اندازی این جور مؤسسات با اسامی موجه به قصد برخورداری از بودجه های خاص است و اگر روزنامه نگاری تحقیقی در کشور ما قوی بود و پرهزینه نبود جا داشت سراغ تک تک این اندیشکده ها بروند و ببینند چه کسانی مدیر و موسس آنها هستند، از کجا بودجه و وام میگیرند، حاصل کارشان چه بوده و چه زمانی تأسیس شده اند. دو سه مورد که را که سرسری سر زدم دیدم بیشتر در دوران مرحوم رییسی تاسیس شدهاند.
4. مشخصترین کار ستاد راهبری فضای مجازی در این چند ماه آزادسازی اینترنت بوده است. این امضا کنندگان دربارۀ چنین تمصیمی چه موضعی دارند؟ طرفدار قطع اینترنت به سبک آن 90 روزند یا موافق اتصال؟
5. این احتمال که آقای رییس جمهوری عذر داماد جواد آقای لاریجانی را بخواهد و دیگری را برای دبیری شورای عالی فضای مجازی در نظر بگیرد مطرح است. در این صورت چه نظری دارند؟ آن وقت چه؟ آیا شورای عالی فضای مجازی باز هم خوب است یا اخ میشود؟
6. همین تازگی آقای ضرغامی که عضو شورای عالی فضای مجازی هم هست به صراحت گفت اینترنت و فضای مجازی اسیر رقابتهای سیاسی شده است. تفسیر این سخن این است که اگر دولت همسوی خودشان سر کار بود شاید موضع دیگری داشتند یا اگر پزشکیان وعده رفع فیلتر نداده بود. آیا برخی اغراض سیاسی در پشت دغدغه تشکیل جلسه دادن یا ندادن یک شورا پنهان شده است؟ دهها میلیون ایرانی درگیر فیلترشکن شوند چون یک عده نمی خواهند پزشکیان در این زمینه موفق جلوه کند؟ در همین نامه هم از این ناراحتاند چون اینها دولت را در حد اداره تدارکات میخواهند نه تصمیمگیر.
7. هدف از نهادهای بالادستی رفع مشکل است. چرا باید پزشکیان وقت خود را در شورایی تلف کند که به اسم سیاستگذاری قانونگذاری میکند و به جای شکوفایی وتوسعه به محدودیت میاندیشد؟ ظاهرا جماعت اندیشکدهچی هنوز در حالوهوای دولت ابراهیم رییسی به سر میبرند و نمیدانند آن سبو بشکست و آن پیمانه ریخت و رأی به پزشکیان برای این بود که آن راه ادامه نیابد وگرنه نامزدهای دیگر برگزیده میشدند.
8. امضا کنندگان هشدار دادهاند تبدیل نقدهای حقوقی و ساختاری به دوگانه جعلی «موافقان و مخالفان اینترنت»، تلاشی برای انحراف افکار عمومی از مسألۀ اصلی یعنی قانونی یا غیرقانونی بودن ساختار ایجادشده است.
به عبارت دیگر میخواهند بگویند دغدغۀ آنها علم حقوق است. بسیار خوب! چرا هیچ یک از وکلای برجسته و انجمنهای حقوقی به چنین کشفی نرسیدهاند؟ خنده دار و بلکه گریه آور نیست کثیری را از حق دست یابی به اطلاعات و کسب و کار با اینترنت محروم کنی و مدعی حقوق عامه هم باشی؟ شاید بهتر باشد این دوستان در اندیشکده هاشان کلاس اعتماد به نفس برگزار کنند تا بدانیم این همه اعتماد به نفس را از کجا آوردهاند؟
اگر مسأله اصلی غیر قانونی بودن ستاد است نظر مبارکشان دربارۀ خود شورای عالی چیست؟ جدای اینها موافق اینترنت آزادند یا مخالف آن؟ اگر موافقاند چرا سنگ شورای مخالف اینترنت آزاد را به سینه میزنند و اگر مخالفاند چرا این مخالفت را ذیل تفسیر حقوقی پنهان میکنند؟ ضمن این که دیر رسیدهاند و دیوان عدالت اداری با فرض مشورتی بودن تصمیمات و ارجاع به رییس جمهوری و تبدیل آن به فرمان او بحث قانونی بودن یا نبودن را مختومه کرده است. رییس جمهوری عالیترین مقام رسمی کشور بعد از رهبری است و وقتی وزارتخانهها زیر نظر اوست یک ستاد با چند عضو که امر غریبی نیست!
9. خوب است در بیانیهای دیگر بگویند مشکل اصلیشان چیست؟ اتصال نصف و نیمۀ اینترنت یا نگرانی از بودجۀ نهادهای خودشان که احتمالا به شورای عالی وصل بوده و از ستاد راهبری آبی برای آنها گرم نمیشود؟
10. وقتی به گزارشهای مرکز پژوهشهای مجلس اعتنا نمیشود و پایاننامههای دانشگاهی خاک میخورد ردیف کردن قطاری از اندیشکدهها شوخی تلخی است و کاش اگر به بودجۀ عمومی وصلاند دولت همهشان را برچیند و بودجهشان را به کالابرگ تخصیص دهد. اگر هم وصل نیستند قاعدتا نباید از اتصال اینترنت ناراضی باشند.
در پایان از سرگشادگی یا سرگشودگی این نامهها و انتشار آنها در رسانهها باید خرسند بود چون مشخص میشود رییس جمهور در کجاها محکم ایستاده و به توصیه به دعوا نکردن و وفاق بسنده نمیکند.
روزگاری که مخالفان اینترنت و آزادی اطلاعات خود را پشت عبارات مطنطن پنهان کنند سپری شده است. عباراتی چون بازگشت به مسیر قانونساز و کارهای اصیل کارشناسی، صیانت از حقوق عامه و توسعۀ پایدار و حکمرانی پذیری فضای مجازی و تحقق امنیت سایبری مدعاهایی است که در عمل تنها در قالب فیلترینگ و قطع اینترنت جلوه کرده است و یادآور توجیهاتی که سعید مرتضوی در بستن نشریات می آورد. دو کلمه بگویند موافق بستن اینترنتاند یا نه و گرنه این اصطلاحات از فرط استعمال نخ نما شده است. آخر کدام توسعۀ پایدار؟ وقتی با خود کلمۀ توسعه هم مشکل دارید؟
آقایان اندیشکده! با فیلترینگ و قطع اینترنت موافقاید یا نه؟ اگر آری این ژستها را کنار بگذارید و اگر نه برای شما چه تفاوتی دارد شورای عالی فضای مجازی عهدهدار باشد یا ستاد راهبری فضای مجازی؟!
دنگ شیائو پینگ رهبر اصلاحات چین بعد از مائو میگفت: مهم نیست گربه سیاه باشد یا سفید. مهم این است که خوب موش بگیرد.
اگر این جماعت دغدغۀ توسعه و شکوفایی و بهبود نظام حکمرانی را داشته باشند چرا باید برایشان مهم باشد که شورای عالی فضای مجازی هدایت میکند یا ستاد راهبری و ساماندهی فضای مجازی؟ اینها ظرفاند و مظروف مهم است.
ضمن این که اگر واقعا دغدغهمند باشند باید به این هشدار مکرر ستار هاشمی وزیر ارتباطات توجه کنند که استمرار فیلترینگ و محدودیت اینترنت کاربران را به رغم همۀ ممنوعیتها به سوی استارلینک یا اینترنت ماهوارهای سوق میدهد که از اساس حکمرانی را بلاموضوع می کند و در همسایگی ما در عراق و امارات راهاندازی شده است. آن وقت اینها درگیر این هستند که شورای عالی قانونی است و ستاد راهبری نیست.
- بعد التحریر یا پسانگارش: پس از نشر این یادداشت این خبر منتشر شد: معاون ارتباطات و اطلاع رسانی دفتر معاون اول رییس جمهوری از مصوبه مهم جلسۀ ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی به ریاست دکتر عارف خبر داده و این که ممنوعیت اطلاعرسانی دستگاههای اجرایی در پیامرسانهای غیر بومی برداشته شده و این یعنی وقتی نزدیک 50 میلیون ایرانی در تلگراماند دولتیها نمیتوانند خود را در پیامرسانهای داخلی محدود کنند. مهمتر این که این تصمیم را ستاد راهبری گرفته نه شورای عالی فضای مجازی و نکته پایانی خبر میتواند پاسخی باشد به همین اندیشکدهها: مصویات این ستاد با امضای رییس جمهوری هم به عنوان رییس جمهوری هم به عنوان رییس شورای عالی امنیت ملی ابلاغ میشود و برای تمامی دستگاه ها لازم الاجراست. اندیشکدههای نامۀ بالا میتوانند این سطور را به منزلۀ پاسخ به خود تلقی کنند.
لینک کوتاه: کپی لینک
درخواست صریح ایران از آژانس؛ جلوی تهدید آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات هستهای گرفته شود روسیه مجوز فعالیت کنسولگری آلمان در سنپترزبورگ را لغو کرد بازگشت ثبت سفارش گوشی پس از پنج ماه؛ واردات تلفن همراه دوباره آغاز شد رئیس جدید بیمارستان بانک ملی ایران معرفی شد/ بیمارستان بانک ملی روی ریل تحول هشدار وزارت بهداشت درباره مصرف گیاهان دارویی صفارهرندی: با حفظ اصول میتوانیم تاکتیکهای خود را تغییر دهیم/ احزاب بیتابلو بلای جان جامعه هستند/ با شرایط جدیدی مواجه هستیم محرومیت ۴ ماهه و جریمه ۲ میلیاردی خداداد عزیزی برای فحاشی دختر ۳۳ ساله برای فروش خودرو از خانه رفت؛ ۱۶ روز بعد راز قتلش فاش شد پرسپولیس با گل علیپور برنده نیمه اول مقابل ذوبآهن شد زخمی شدن خبرنگار المنار در جریان حملات اسرائیل به لبنان آخرین وضعیت مطالبات گندمکاران؛ پرداخت ۱۰۰ همت در یک هفته آینده چه زمانی فشار خون بالا نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟ ترامپ: آمریکا را نجات خواهیم داد ارتش یمن: تجاوزات عربستان بدون پاسخ نخواهد ماند دیوان محاسبات خواستار کاهش تعرفه واردات خودروهای برقی و هیبریدی شد