چارچوب «شهرهای دوستدار سالمندان» سازمان جهانی بهداشت بر حملونقل قابلدسترس، خیابانهای امن، مسکن مناسب، فضاهای عمومی، مشارکت اجتماعی و فرصتهایی برای فعال و مرتبط ماندن سالمندان تأکید دارد. پژوهشهای جدید سال ۲۰۲۶ نیز توجه بیشتری به قابلیت پیادهروی، سالمندی در محل (ادامه زندگی در محل با گذشت سن) و توانایی رفتوآمد مستقل در شهرها نشان میدهند.
به گزارش ایمنا، بر اساس این روند، چند شهر در سال ۲۰۲۶ برای افراد بالای ۵۰ سال برجسته شدهاند؛ نه بهدلیل اینکه این شهرها بینقصاند، بلکه چون ترکیب متفاوتی از مقرونبهصرفه بودن، مراقبتهای بهداشتی، تحرک، تفریح و کیفیت زندگی را برای آنها ارائه میدهند. یکی از بزرگترین تغییرات در سال ۲۰۲۶ این ایده است که افراد بالای ۵۰ سال نباید بهدنبال مقصدهای سنتی بازنشستگی باشند.
بسیاری از افراد در دهه پنجم و ششم زندگی خود، همچنان مشغول کار، سفر، تحصیل، ورزش و ساختن شبکههای اجتماعی جدید هستند. آنها ممکن است به رستورانها، رویدادهای فرهنگی، دانشگاهها، پارکها و محلههای پرنشاط نیاز داشته باشند، نهتنها زمینهای بازی و مجتمعهای بازنشستگی. در ادامه به معرفی بهترین شهرهای برای افراد بالای ۵۰ سال و ویژگیهای منحصربهفرد آنها میپردازیم:
وین برای افراد بالای ۵۰ سالی جذاب است که میخواهند از مزایای یک کلانشهر اروپایی بهرهمند شوند، بدون آنکه وابستگی زیادی به خودرو، داشته باشند. شبکه گسترده حملونقل عمومی این شهر، دسترسی آسان به مغازهها، جاذبههای فرهنگی، مراکز درمانی و خدمات عمومی را آسان میکند. محلههای قابل پیادهروی و پارکهای فراوان وین نیز به ساکنان اجازه میدهند بدون طی مسافتهای طولانی، فعال باقی بمانند.
در واقع مزیت وین این است که بسیاری از خدمات در دل محلههای معمولی شهری، گنجانده شدهاند، بنابراین ساکنان مسن مجبور نیستند برای دسترسی به امکانات، به یک مجتمع تخصصی بازنشستگی نقلمکان کنند. این نکته بسیار مهم است، زیرا «سالمندی در محل» بهمعنای باقیماندن در محلهای آشنا و تطبیق با نیازهای در حال تغییر، به یکی از الگوهای مهم سال ۲۰۲۶ تبدیل شده است.
سنگاپور بهطور فعال محلهها را برای جمعیت روبهسالمندی، بازطراحی کرده است. نظام مسکن عمومی این کشور موجب شده است تعداد زیادی از ساکنان مسن، در دل جوامع معمولی زندگی کنند، نه آنکه از بقیه جامعه جدا شوند. در این شهر، مسکن، مراقبتهای بهداشتی، حملونقل و خدمات اجتماعی، بهطور فزایندهای با هم برنامهریزی میشوند.
نتایج یک مطالعه در سال ۲۰۲۶ که مدلهای سالمندی را در سنگاپور، توکیو و سانفرانسیسکو با یکدیگر مقایسه کرده است، نشان میدهد که رویکرد سنگاپور بهدلیل ترکیب دسترسیپذیری و هزینههای پایین، برای سالمندان مستقل، مزیت نسبی دارد، همچنین سنگاپور در حال گسترش خدمات مخصوص سالمندان در سطح محلهها است تا افراد بتوانند مدت بیشتری مستقل بمانند. در این شهر مدلی شکلگرفته است که در آن سالمند شدن تنها بهمعنای ترک شهر یا انتقال به یک مرکز تخصصی نیست، بلکه خود محله بخشی از سیستم حمایتی میشود.
برای افراد فعال بالای ۵۰ سال، کپنهاگ ترکیب جذابی از قابلیت پیادهروی، زیرساخت دوچرخهسواری، حملونقل عمومی و دسترسی به فضای سبز را ارائه میدهد. این شهر بهویژه برای کسانی که میخواهند بدون وابستگی به خودرو، از نظر جسمی فعال بمانند، جذاب است. ساختار فشرده شهری کپنهاگ به این معنا است که بسیاری از مقصدهای روزمره را میتوان بهراحتی طی کرد. این موضوع برای سالمندان اهمیت دارد، زیرا تحرک، ارتباط قوی با استقلال فرد دارد.
پژوهشهای اخیر نشان میدهند که قابلیت پیادهروی و زیستپذیری کلی شهر، ارتباط نزدیکی با الگوهای فعالیت انسانی دارد، هرچند این رابطه بسته به زمان و مکان، متفاوت است. با این حال، برای سالمندان صرفاً کوتاه بودن مسافتها کافی نیست، بلکه کیفیت پیادهروها، نیمکتها، سرویسهای بهداشتی، تقاطعها، روشنایی و محافظت در برابر ترافیک نیز اهمیت دارند. به همین دلیل، نسل بعدی شهرهای دوستدار سالمندان بیشتر بر پیادهروی راحت، نهفقط نقشههای قابل پیادهروی تمرکز میکنند.
توکیو ممکن است بهدلیل بزرگی و تراکم زیاد، انتخابی غیرمنتظره برای افراد بالای ۵۰ سال به نظر برسد، اما تجربه ژاپن در رویارویی با سالمندی ، توکیو را به آزمایشگاهی مهم برای توسعه شهری دوستدار سالمندان تبدیل کرده است. یکی از مزایای این شهر، سیستم گسترده حملونقل عمومی آن است. بسیاری از ساکنان مسن میتوانند بدون داشتن خودرو، همچنان در شهر جابهجا شوند، همچنین توکیو طیف گستردهای از خدمات روزمره از جمله مغازهها، رستورانها، مراکز درمانی و فعالیتهای اجتماعی را در سطح محلهها ارائه میدهد. تجربههای توکیو نشان میدهد که شهر دوستدار سالمندان نباید کوچک یا آرام باشد. وقتی خدمات ضروری نزدیک و حملونقل قابلاعتماد باشد، تراکم میتواند مزیت هم محسوب شود.
همه افراد بالای ۵۰ سال نمیخواهند در یک شهر مشهور جهانی زندگی کنند. میدلند در ایالت میشیگان، رتبه نخست فهرست بهترین مکانها برای بازنشستگی سال ۲۰۲۶ را از آن خود کرده است. جذابیت این شهر ناشی از مقرونبهصرفه بودن، مالیات بهنسبت پایین، کیفیت خوب زندگی و دسترسی به فعالیتهای فرهنگی و فضای باز است. مراقبتهای بهداشتی نیز یکی دیگر از مزیتهای مهم این شهر است. در واقع، میدلند روند مهمی را در سال ۲۰۲۶ به تصویر میکشد؛ اینکه شهرهای کوچک میتوانند با ارائه هزینههای مسکن پایینتر، مسافتهای قابل مدیریت و حس قوی جامعه، با کلانشهرهای بزرگ رقابت موفقی داشته باشند.