ناشناخته‌ترین مکان زمین / چرا هنوز عمق دقیق گودال ماریانا را نمی‌دانیم؟

در دنیایی که انسان توانسته به فضا سفر کند، یکی از ناشناخته‌ترین نقاط همچنان در زیر آب‌های زمین پنهان شده است. دانشمندان می‌دانند عمیق‌ترین نقطه اقیانوس کجاست، اما تعیین عمق دقیق آن به دلیل شرایط سخت محیطی و محدودیت‌های اندازه‌گیری آسان نیست.

به گزارش زومیت، عمیق‌ترین نقطه اقیانوس‌ها در ژرفای چلنجر در جنوبی‌ترین بخش گودال ماریانا در اقیانوس آرام قرار دارد. دانشمندان سال‌هاست تلاش می‌کنند عمق واقعی آن را اندازه‌گیری کنند، اما عدد نهایی هنوز با اختلاف‌هایی همراه است. بیشتر تخمین‌های امروزی عمق این منطقه را حدود ۱۰هزار و ۹۰۰ متر اعلام می‌کنند، اما اندازه‌گیری‌های مختلف چند متر تا ده‌ها متر با هم تفاوت دارند.

شاید اختلاف چند متر در عمقی نزدیک به ۱۱ کیلومتر چندان مهم به نظر نرسد، اما اندازه‌گیری دقیق کف اقیانوس یکی از دشوارترین مأموریت‌های علمی روی زمین است.

در نگاه اول، اندازه‌گیری عمق گودال اقیانوسی ساده به نظر می‌رسد؛ کافی است فاصله سطح آب تا کف دریا مشخص شود. اما در عمل، دانشمندان با محیطی بسیار سخت روبه‌رو هستند.

در عمق گودال چلنجر، فشار آب بیش از هزار برابر فشار سطح دریاست. هیچ نوری به این منطقه نمی‌رسد و دما بسیار پایین است. تجهیزات اندازه‌گیری باید بتوانند در چنین شرایطی کار کنند و اطلاعات دقیق به سطح ارسال کنند.

به نوشته آی‌اف‌ال‌ساینس، یکی از اصلی‌ترین روش‌ها برای اندازه‌گیری عمق اقیانوس، استفاده از امواج صوتی است. کشتی‌های تحقیقاتی امواج صوتی را به سمت کف اقیانوس می‌فرستند و با اندازه‌گیری زمان بازگشت این امواج، فاصله تا کف دریا را محاسبه می‌کنند.

اما سرعت حرکت صدا در آب ثابت نیست. دما، میزان شوری و فشار آب روی سرعت امواج صوتی تأثیر می‌گذارند. بنابراین کوچک‌ترین خطا در محاسبه شرایط آب می‌تواند نتیجه نهایی را تغییر دهد.

از طرف دیگر، کف اقیانوس یک سطح صاف و یکنواخت نیست. حتی عمیق‌ترین بخش گودال ماریانا نیز شامل پستی‌وبلندی‌های زمین‌شناسی است. بنابراین یافتن دقیق‌ترین نقطه‌ای که بتوان آن را «پایین‌ترین نقطه اقیانوس» نامید، کار ساده‌ای نیست.

در کنار روش‌های صوتی، دانشمندان از زیردریایی‌های سرنشین‌دار و ربات‌های خودکار برای رسیدن به ژرفای چلنجر استفاده کرده‌اند. این تجهیزات می‌توانند فشار، موقعیت و فاصله خود تا کف را به‌طور مستقیم اندازه‌گیری کنند.

بااین‌حال، چنین روش‌هایی نیز محدودیت دارند. موقعیت دقیق زیردریایی، تغییرات فشار، دقت حسگرها و حتی مدل‌های مورد استفاده برای تعیین سطح متوسط دریا می‌توانند روی نتیجه نهایی اثر بگذارند. به همین دلیل، مأموریت‌های مختلف اعداد کمی متفاوتی ارائه کرده‌اند. برخی اندازه‌گیری‌ها عمقی کمتر و برخی عمقی بیشتر از ۱۰هزار و ۹۰۰ متر را نشان داده‌اند.

ممکن است چند متر اختلاف در چنین عمقی بی‌اهمیت به نظر برسد، اما برای دانشمندان اهمیت زیادی دارد. نقشه‌برداری دقیق از کف اقیانوس به شناخت بهتر ساختار پوسته زمین، فعالیت صفحات تکتونیکی، شکل‌گیری گودال‌های اقیانوسی و تغییرات زمین‌شناسی کمک می‌کند.

علاوه بر این، اطلاعات دقیق از کف اقیانوس برای ساخت نقشه‌های جهانی، مدیریت منابع دریایی و مطالعه زیست‌بوم‌های عمیق اهمیت دارد.

ژرفای چلنجر فقط یکی از نمونه‌های ناشناخته‌بودن دنیای زیر آب است. با اینکه اقیانوس‌ها بیش از ۷۰ درصد سطح زمین را پوشانده‌اند، بخش بزرگی از کف آن‌ها هنوز با جزئیات بالا بررسی نشده است.

نحوه دریافت نوبت اینترنتی سازمان وظیفه عمومی؛ از کجا و چگونه؟

تماشاخانه

سارا برومند و دخترانی که هرگز به خانه نرسیدند

باران آمد ، هشدار هم دادند ولی دوباره ایران غافلگیر شد / ببینید باران شنبه چه کرد

فیلم های دیگر