کد خبر ۱۱۹۴۶۲۶
تاریخ انتشار: ۲۳:۲۷ - ۰۵-۰۷-۱۴۰۵
کد ۱۱۹۴۶۲۶
انتشار: ۲۳:۲۷ - ۰۵-۰۷-۱۴۰۵

اطلاعات برای همه

دسترسی آزاد
قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در ایران از سال ۱۳۸۸ تصویب شده و اجرای آن از نیمه دوم سال ۱۳۹۲ آغاز شده است و شمار اعضای سامانه اکنون به ۲۱۰ هزار نفر رسیده و نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.

حسین انتظامی

فردا، روز جهانی دسترسی همگانی به اطلاعات است. این مفهوم در زمره حقوق شهروندی است و حکومت‌ها موظف به رعایت، پاسداشت و ایفای آن هستند.

 در حال حاضر بالغ بر ١۴١ کشور، حق دسترسی آزاد به اطلاعات را در قوانین خود تصویب کرده و تلاش در اجرا می‌کنند. در سال ١٩٩٠ فقط ١۴ کشور بوده‌اند که پیشتاز شناسایی این حق، سوئد (١٧٧۶) است.

قانون «انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات» در کشور ما در سال ١٣٨٨ به تصویب رسیده ولی اجرای آن از نیمه دوم سال ١٣٩٢ شروع و سامانه iranfoia.ir هم از سال ١٣٩۶ راه اندازی شد اما تاکنون فقط ٢١٠ هزار نفر به آن پیوسته‌اند. سال گذشته همین موقع حدود ١١٣ هزار نفر بوده‌اند و این رشد یک‌ساله می‌تواند نویدبخش جهش باشد.

 در حال حاضر و با احتساب زیرمجموعه‌ها ٣١۶۶ دستگاه و ١۴۶ موسسه خصوصی ارائه دهنده خدمات عمومی در این سامانه حضور دارند تا حسب درخواست هر ایرانی، اطلاعات و جداول و اسناد را در اختیار او بگذارند.

مالک اطلاعات، حکومت‌ها نیستند. آنها نهایتا سازنده، تجمیع‌گر و یا بهره‌بردار اطلاعات‌اند. مالک، مردم‌اند. ضمنا نبود تقارن اطلاعاتی (دسترس‌ناپذیری اطلاعات) زمینه‌ساز رانت است و رانت، مقدمه و بلکه عامل فساد. در سایه شفافیت است که هزینه‌های نظارتی هم کاهش می‌یابد.

قبول دارم تا ایده‌آل خیلی فاصله داریم ولی کاچی به از هیچی. معمولا در کشورهای رانتیر (متکی به منابع طبیعی) و همچنین کشورهایی با پیشینه پادشاهی غیرمشروطه -که ما هر دوی اینها هستیم- اصولا پاسخگویی بی‌معنا دانسته می‌شود اما باید فرهنگ‌سازی و از ظرفیت‌های قانونی موجود، فرصت‌جویی کرد و توسعه داد.

در ٩ سال گذشته مرارت‌های زیادی کشیده شد تا دانه درشت‌ها به سامانه بپیوندند. بعضی خود را به تجاهل می‌زدند و بعضی قلدربازی در می‌آوردند اما با پیگیری‌های دبیرخانه کمیسیون اینک خوشبختانه تقریبا همه آمده‌اند. خواهش من این است که خودتان و دیگران را تشویق کنید عضو سامانه شوند و از دستگاه‌ها اطلاعات بخواهند.

یک نکته‌ با مزه، پایان‌بخش این یادداشت باشد: اوایل بر همکاران سامانه، سخت می‌گذشت که به کاربران بفهمانند این سامانه برای درخواست اطلاعات طراحی شده است نه شغل‌یابی و انتقاد و انشاء و پرسش درباره چرایی‌ها یا سرک‌کشیدن به اسناد محرمانه و حریم خصوصی.

 

 منتشرشده در کانال تلگرامی حسین انتظامی

ارسال به دوستان
واکنش جنجالی مادر رونالدو به شکست ۴ بر یک پرتغال مقابل دانمارک تغییرات گسترده در هیئت‌مدیره استقلال خوزستان؛ چهارمین عضو هم رفت بارش باران و برف در چند استان تا چهارشنبه ادامه دارد؛ هشدار مواج بودن دریاها یمن: عربستان طی 24 ساعت 88 حمله هوایی و موشکی انجام داد ایران و مقاومت؛ یک جبهه در جنگ، یک جبهه در صلح مدیرعامل شرکت نفت: کارت اضطراری سوخت برای مسافران باقی می‌ماند مدارس نوشهر سه‌شنبه ۲۶ آبان غیرحضوری شد؛ جزئیات تصمیم ستاد بحران دینو سانی، قهرمان جام جهانی ۱۹۵۸ برزیل در ۹۴ سالگی درگذشت قالیباف: کاسبان خونریزی می‌خواهند مخالفان جنگ با ایران را شرمنده و پشیمان کنند علت واژگونی مرگبار اتوبوس کارکنان نفت تا ۲۴ ساعت آینده اعلام می‌شود 6 شاهکار معماری که قوانین معمول ساختمان سازی را به چالش می کشند (+تصاویر) این ساز موسیقی عجیب با جمجمه انسان ساخته شده است؛ راز یک اثر در موزه متروپولیتن (+عکس) مدارس چالوس سه‌شنبه به دلیل شرایط جوی غیرحضوری شدند اتحادیه اروپا به دنبال تحریم‌های بیشتر علیه ایران با ادعای حملات سایبری نماینده سابق مجلس، مجرم شناخته شد