کشف عجیب نجومی: یک ستاره غول‌پیکر مدام ستاره همسایه مرده‌اش را با «آروغ کیهانی» بیدار می‌کند

با کشفی عجیب و بی‌سابقه، ستاره‌شناسان مشاهده کرده‌اند که یک ستاره زامبی در فضا، با عبور از فوران‌های عظیم پلاسمای ستاره همسایه‌اش، پیوسته اشعه‌های ایکس درخشان به سوی زمین می‌فرستد.

به گزارش گجت نیوز، نظام‌های ستاره‌ای دوتایی، با تعاملات پیچیده‌شان، همواره الهام‌بخش کنجکاوی‌های کیهانی بوده‌اند. اکنون، یافته‌های جدید تلسکوپ فضایی XRISM اسرار ستاره‌ای را برملا کرده است که ۱۳ هزار سال نوری از ما فاصله دارد و به دلیل پدیده‌ای شگفت‌انگیز، به طور مکرر نورافشانی می‌کند. این اکتشاف نه تنها درک ما را از اجرام کیهانی افراطی افزایش می‌دهد، بلکه پنجره‌ای نو به مطالعه تعاملات پلاسمای بادی ستاره‌ای در فضا باز می‌کند.

راز ستاره زامبی «GX 301-2» و «آروغ کیهانی» همسایه‌اش

سامانه ستاره‌ای دوتایی بی‌پی کروسیس (BP Crucis) در فاصله ۱۳ هزار سال نوری از زمین، شامل ستاره ابرغول آبی Wray 977 است که ۶۰ برابر خورشید جرم دارد و در کنار آن یک ستاره نوترونی به نام GX 301-2 قرار گرفته است. این ستاره زامبی، بقایای فوق‌متراکم ستاره‌ای منفجرشده با ابعاد ۲۰ کیلومتر و جرم خورشید، یک تپ‌اختر (Pulsar) با میدان مغناطیسی قوی و چرخش سریع است. جی‌اکس ۳۰۱-۲ به طور منظم پرتوهای اشعه ایکس ساطع می‌کند، اما همچنین نورافشانی‌های مکرر و درخشان‌تری دارد که دلیل آن تا پیش از این نامشخص بود.

تلسکوپ XRISM: کشف تعامل پلاسمای بادی ستاره‌ای

مطالعه جدیدی که در ۱۸ سپتامبر در ژورنال Science Advances منتشر شد، با تلسکوپ فضایی XRISM نشان داد که ستاره نوترونی هر بار از توده عظیم پلاسمای بادی ستاره‌ای که از ابرغول ری ۹۷۷ فوران می‌کند، عبور کرده و نورافشانی می‌کند. این کشف، نخستین مشاهده از تعامل مواد ستاره‌ای با یک جرم فشرده است. ابرغول‌ها، مانند ری ۹۷۷، بادهای ستاره‌ای بسیار شدیدی شامل پلاسما (گاز یونیزه) با سرعت حدود ۵۴۰ هزار کیلومتر در ساعت منتشر می‌کنند. جی‌اکس ۳۰۱-۲ هر ۴۱.۵ روز به دور ری ۹۷۷ می‌چرخد و انفجارها در نزدیک‌ترین و دورترین نقاط مداری رخ می‌دهند.

مکانیسم انفجارها و آینده پژوهش

طی رصدی ۱۶ ساعته، ایکس‌آرآی‌اس‌ام طیف‌های دقیق اشعه ایکس را ثبت کرد که جزئیات جریان و واکنش پلاسما را در اطراف ستاره نوترونی آشکار ساخت. پژوهشگران با شبیه‌سازی داده‌ها دریافتند که انباشت مواد ستاره‌ای روی سطح ستاره زامبی، باعث «انفجار» و تولید نورافشانی‌های درخشان می‌شود. پژوهش‌های آینده با ایکس‌آرآی‌اس‌ام به درک عمیق‌تر این پدیده‌ها و تعاملات پیچیده کیهانی کمک خواهد کرد.

وقتی تصمیم جمعی نظام به «سوءتفاهم» تعبیر می‌شود

بیشتر بخوانید:

ثبت اولین تصویر دقیق از ستاره‌ای غول آسا خارج از کهکشان راه شیری (+عکس)

کهن‌ترین ستاره کیهان؛ در همسایگی ما

تماشاخانه

ساعت آبی مسجد همت؛ ساعتی مدرن با پیشینه‌ای هزاران ساله / شبیه ساعت جاری زمان در برلین و در مرکز خرید اروپا

سارا برومند و دخترانی که هرگز به خانه نرسیدند

فیلم های دیگر