بیژن مرتضوی یا بهمن بابازاده ؛ دروغگو کیست؟ منتظر ساعت 21 امشب هستیم

عصر ایران ؛ نهال موسوی - در فضای رسانه‌ای امروز، ادعا ارزان است و اثبات گران. هر کس با یک ویدئوی چنددقیقه‌ای می‌تواند خبری را بر سر زبان‌ها بیندازد، و هر کس دیگر با ویدئویی دیگر آن را انکار کند. ماجرای امروز میان بهمن بابازاده و بیژن مرتضوی نمونه‌ای تازه‌ از همین چرخه است.

بابازاده در ویدئویی مدعی شد که بیژن مرتضوی در ایران به سر می‌برد. ادعایی چنین، بر خلاف بسیاری از شایعات فضای مجازی، ابهام ندارد: یا درست است یا نادرست. 

ساعاتی بعد مرتضوی خود در صفحه‌ی اینستاگرامش ویدئویی منتشر کرد، ادعا را رد کرد و بابازاده را به انتشار خبر کذب متهم کرد. از این لحظه، ماجرا از یک گمانه‌زنی به یک تقابل روشن تبدیل شد: دو روایت که هر دو نمی‌توانند هم‌زمان راست باشند.

بابازاده در توئیتی نوشت که امشب ساعت ۲۱ اسناد رفت‌ و آمد مرتضوی به ایران را در دو ماه اخیر منتشر خواهد کرد. با این اعلام، او بار اثبات را آگاهانه بر دوش خود گذاشت. 

کسی که وعده‌ی «سند» می‌دهد دیگر نمی‌تواند به اعتبار نام و سابقه‌اش بسنده کند و باید مدرکی بیاورد که خودش سخن بگوید.

در چنین وضعیتی، زود قضاوت کردن انصاف نیست. انکار مرتضوی به‌تنهایی دلیل درستی سخن او نیست، همان‌طور که اعلام بابازاده هم به‌تنهایی دلیل درستی ادعای او نیست. 

یکی «نه» گفته و دیگری «سند دارم»، و تا سند منتشر نشود، هر دو فقط ادعا هستند. با این ‌همه، یک چیز از هم‌اکنون روشن است: 

این ماجرا پایانی مبهم نخواهد داشت. اگر اسناد منتشر شود و معتبر باشد، اعتبار انکار مرتضوی زیر سوال می‌رود. اگر منتشر نشود، یا سست و ناکافی باشد، بهای سنگین وعده‌ای که بابازاده داده بر خود او خواهد بود. در هر دو حالت، یکی از دو طرف با پیامدهای اعتباری روبه‌رو می‌شود.

اهمیت این ماجرا از دعوای دو نفر فراتر می‌رود. مخاطب امروز در سیلی از ویدئو و توئیت و استوری غرق شده و کم‌کم عادت کرده است که هر خبر را با یک «خبر کذب» جواب بدهد و هر تکذیب را با یک «افشاگری». 

راه خروج از این فرسایش اعتماد فقط یکی است: سند، آن هم سندی که بتوان بررسی‌اش کرد، نه صرفاً کادربندی ‌شده و برش‌ خورده. مخاطب باید از این لحظه بیاموزد که به همان اندازه که از ادعا پرسش می‌کند، از سند هم بپرسد: منشأ آن چیست، تا چه اندازه قابل راستی ‌آزمایی است و آیا پرسش اصلی را پاسخ می‌دهد یا فقط حاشیه‌اش را.

پس فعلاً چیزی جز انتظار نمانده است. ساعت ۲۱ امشب زمان روشن شدن است. یا اسنادی منتشر می‌شود که ادعای بابازاده را استوار می‌کند، یا سکوت و طفره و مدارکی ناکافی، که سخن مرتضوی را تأیید می‌کند. 

تا آن زمان، قضاوت‌های شتاب‌زده را کنار بگذاریم و منتظر بمانیم تا ببینیم کدام‌یک از این دو روایت، با سند و مدرک می‌ایستد و کدام فرو می‌ریزد.

دیدار و گفت‌وگوی عراقچی و دبیرکل سازمان ملل

بیشتر بخوانید:

بیژن مرتضوی: به ایران برنگشته‌ام / بهمن بابازاده خبر کذب میده

تماشاخانه

حمله به علی‌اکبر ولایتی در سازمان ملل / مرد عینکی سبیلو که بود ؟

اتوبوس‌های بین‌شهری یا تابوت‌های متحرک سرگردان ؛ دو حادثه مرگ‌بار در یک شب و ۱۰ها حادثه مرگ‌بار در شش ماه

فیلم های دیگر