تانک‌ها از گیربکس دستی استفاده می‌کنند یا اتوماتیک؟

تکامل گیربکس تانک: از دستی تا اتوماتیک

تانک‌های رزمی از زمان ظهورشان در جنگ جهانی اول، دگرگونی‌های بسیاری را تجربه کرده‌اند. در حالی که نمونه‌های قدیمی‌تر مانند ام۴ شرمن (M4 Sherman) که در جنگ جهانی دوم به کار گرفته می‌شد و برخی تانک‌های دوران جنگ سرد نظیر تی-۵۴ (T-54) طراحی شوروی، به گیربکس‌های دستی یا نیمه‌دستی متکی بودند، تانک‌های مدرن امروزی عموما به گیربکس‌های اتوماتیک مجهز هستند. این تغییر نه‌تنها کار با تانک‌ها را بسیار ساده‌تر کرده و نیاز به آموزش طولانی‌مدت برای کار با گیربکس دستی را نیز برطرف می‌سازد که برای خدمه تازه‌کار یک مزیت بزرگ محسوب می‌شود.

قلب تپنده M1A2 آبرامز؛ گیربکس اتوماتیک و پیشرفته

اگر وارد یک تانک M1A2 Abrams شوید، بلافاصله متوجه خواهید شد که از گیربکس اتوماتیک استفاده می‌کند. راننده در یک صندلی نیمه‌خوابیده قرار می‌گیرد و با استفاده از یک یوغ کنترل (شبیه فرمان موتورسیکلت) که بین پاهایش قرار دارد، تانک را هدایت می‌کند و با اهرم‌های گاز سرعت را کنترل می‌کند. M1A2 Abrams به گیربکس Allison Transmission X1100-3B مجهز است که یک گیربکس اتوماتیک مخصوص خودروهای زرهی سنگین چرخ‌دار است.

این گیربکس از نوع کراس‌درایو است که وظیفه فرمان و ترمزگیری را نیز برعهده دارد. این سیستم برای وسایل نقلیه زرهی تا وزن ۷۵ تن و موتورهایی با قدرت ۱۵۰۰ اسب بخار طراحی شده و دارای چهار دنده جلو و دو دنده عقب است. خانواده تانک‌های آبرامز از زمان معرفی در سال ۱۹۸۰ میلادی، با گیربکس‌های سری ایکس۱۱۰۰ کار کرده‌اند که البته برای برآوردن الزامات عملکردی در جنگ‌های مدرن، بهبودهای فراوانی یافته‌اند. با توجه به این‌که گیربکس‌های اتوماتیک کارکرد تانک را ساده‌تر می‌کنند و آموزش پرسنل را سرعت می‌بخشند، بعید است ارتش‌ها دیگر به سراغ گیربکس‌های دستی بروند و این فناوری در تانک‌های آینده نیز ماندگار خواهد بود.