کد خبر ۱۱۹۷۰۶۱
تاریخ انتشار: ۰۴:۳۰ - ۱۶-۰۷-۱۴۰۵
کد ۱۱۹۷۰۶۱
انتشار: ۰۴:۳۰ - ۱۶-۰۷-۱۴۰۵

چرا دست و پای قطع شده دوباره رشد نمی‌کنند؟

سمندر
در برخی جانداران از جمله برخی سمندرها اندام‌های از دست رفته همراه با استخوان، عضله، عصب و رگ‌های خونی بازسازی می‌شوند اما در بدن انسان پس از آسیبی شدید خبر از بازسازی به این شکل نیست.

بدن انسان در مواجهه با آسیب‌های شدید به سرعت تلاش می‌کند که زخم را ببندد و از عفونت جلوگیری کند. در نهایت اما خبری از رشد دوباره اندام از دست رفته نیست و کار با ترمیم زخم تمام می‌شود و جای زخم به یادگار باقی می‌ماند. 

به گزارش خبرآنلاین، این فرایند در بدن سمندر متفاوت است و پس از قطع عضو در محل آسیب با فعال شدن یک برنامه سلولی و مولکولی برای بازسازی مجموعه‌ای از سلول‌ها به نام بلاستما (Blastema) تشکیل می‌شوند. ساختار بلاستما مثل یک کارگاه بازسازی است و سلول‌هایی تولید می‌کند که نهایت بافت‌های گوناگون اندام از عصب تا رگ و استخوان را تشکیل می‌دهند. 

بلاستما در محل اندام ازدست‌رفته شکل می‌گیرد و به‌عنوان محل بازسازی آن عمل می‌کند.

برخی ماهی‌ها از جمله گورخر ماهی هم توانایی چشمگیری در بازسازی عضو از آسیب‌دیده دارند. بدن این ماهی‌ راه‌ راه کوچک باله‌های آسیب‌دیده را ترمیم‌ و حتی بخش‌های آسیب‌دیده اندام‌های حیاتی چون مغز و قلب را هم بازسازی می‌کند. 

تشکیل دوباره یک اندام خیلی پیچیده‌تر از تولید تعداد زیادی سلول جدید است. اندام جدید باید شکل درستی به خود بگیرد و در اندازه مناسب متوقف شود. در این فرایند سلول‌های اطراف زخم به برنامه‌ای شبیه به رشد جنینی وارد می‌شوند و قابلیت تغییر ویژگی‌های تخصصی را دارا هستند. در این میان پیام‌های مولکولی مشخص می‌کنند که استخوان، عضله، پوست و سایر بافت‌ها تا چه اندازه ساخته شوند. 

در این فرایند پیچیده تکثیر سلول‌ها باید در زمان مناسب متوقف شود. قرار نیست اگر فقط نوک یک اندام از دست رفت، یک اندام کامل جدید روی اندام قبلی رشد کند و فقط باید قسمت از دست رفته جایگزین شود. 

گورخر ماهی

بدن انسان هم توانایی بازسازی دارد. برای نمونه پوست ما مدام در حال جایگزین کردن سلول‌های قدیمی است، سلول‌های خونی با سلول‌های جدید جایگزین می‌شوند و حتی کبد تا حدی می‌تواند دوباره رشد کند. بازسازی محدود نوک انگشت هم در برخی کودکان گزارش شده است. با این حال، تکامل انسان و سایر پستانداران مسیر متفاوتی را طی کرده است.

به باور برخی پژوهشگران تفاوت بازسازی نتیجه «موازنه تکاملی» است و برخی فرضیه‌ها می‌گویند در پستانداران خون‌گرم با نرخ سوخت‌وساز بالا ترمیم سریع زخم شاید برای بقا مناسب‌تر بوده است. فرضیه دیگری می‌گوید مهار قوی رشد سلولی برای جلوگیری از سرطان در پستانداران بلندعمر شاید به قیمت کاهش توان بازسازی تمام شده باشد. 

در این میان پژوهشگران با مطالعه حیواناتی که توانایی بازسازی بسیار بالایی دارند دنبال رمزگشایی از رازهای این فرایند هستند تا شاید روزی بتوانند از این آموخته‌ها برای بهبود ترمیم بافت در انسان‌ها استفاده کنند.

منبع: theconversation

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
برچسب ها: سمندر ، عصب ، بازسازی
ارسال به دوستان
مدارس بوشهر دوشنبه حضوری است؛ فعلاً خبری از تعطیلی گسترده نیست مانور زلزله ۸ آذر در مدارس؛ سنجش واقعی آمادگی دانش‌آموزان در دستور کار است تعطیلی کلاس‌های حضوری مدارس کهگیلویه و بویراحمد به مدت سه روز یمن: بزرگ‌ترین محموله تسلیحاتی از مواضع سعودی‌ها به غنیمت گرفته شد تلگرام در کردستان عراق هم فیلتر شد فولاد سیرجان قهرمان والیبال آسیای مرکزی شد؛ صعود به لیگ قهرمانان آسیا قهرمانی بانوان پاراتکواندو ایران در جهان؛ سه طلای ارزشمند برای ملی‌پوشان بارسلونا شکست ۲ بر صفر مقابل ویارئال را با کامبک تماشایی جبران کرد مذاکره سخت چیست و شاه‌کلید سبک مذاکره سخت کدام است؟ عارف: جنگ امروز تنها نبرد تسلیحات نیست؛ مصاف اراده‌ها و تاب‌آوری ملی است تناقض مدعیان تعطیلی مجلس؛ باید پرسید چرا مجلس را تعطیل کردید! در روزهای کوتاه پاییز چه بخوانیم؟ مریم عبدالله‌پور بهترین ورزشکار زن مسابقات پاراتکواندو جهان ۲۰۲۶ شد انفجار یک کشتی روسی در بندر بنغازی لیبی دو الگوی متفاوت سیاست‌ورزی؛ سیاست مسئولانه یا سیاست بحران‌ساز؟