عصر ایران- ژوزه زانینه کالداس، معمار و طراح برزیلی، در سال 1919 در ایالت باهیا متولد شد. او پیش از آنکه آموزش رسمی معماری ببیند، با ساخت ماکت برای شماری از برجسته ترین معماران مدرنیست برزیل، از جمله اسکار نیمایر و لوسیو کوستا، با دنیای طراحی ساختمان آشنا شد. با این حال، منبع اصلی الهام او به تدریج از نقشه های معماری به طبیعت و جنگل های برزیل تغییر کرد.
با گسترش جنگل زدایی، کالداس به تنه ها، ریشه ها و قطعات چوبی دورریخته شده توجه نشان داد و از آنها در ساخت مبلمان و طراحی ساختمان استفاده کرد. او چوب را بیشتر همچون یک مجسمه ساز می تراشید و به جای پنهان کردن گره ها، ترک ها و ناهمواری های آن، ویژگی های طبیعی هر قطعه را در طرح خود حفظ می کرد. همین رویکرد به تدریج لقب «استاد چوب» را برای او به همراه آورد.
در خانه کوکا (Casa Cuca)، واقع در منطقه جواتینگا در ریو دو ژانیرو، عناصر عظیم چوبی قاب هایی برای تماشای چشم انداز ساحلی ایجاد می کنند. سنگ نیز بنا را به زمین صخره ای پیوند می دهد. چوب در فضای داخلی تنها به سازه محدود نیست و در مبلمان و جزئیات طراحی شده به دست کالداس نیز حضور دارد.
در اقامتگاه ززیتو (Residência Zezito) در برازیلیا، استفاده کالداس از چوب به شکلی متفاوت دیده می شود. تنه های قطور درختان با کمترین دستکاری به کار رفته اند و انحناها و شکل طبیعی آنها بخشی از ساختار معماری را تشکیل می دهد. او به جای آنکه چوب را به خطوط هندسی کاملا منظم محدود کند، اجازه می داد ناهمواری های طبیعی آن در فضای خانه باقی بماند.
مسیر حرفه ای کالداس همیشه هموار نبود. او که بدون تحصیلات رسمی معماری به این حرفه وارد شده بود، با محدودیت هایی روبه رو شد و صلاحیت حرفه ای اش نیز مورد بحث قرار گرفت. سرانجام در سال 1991، برزیل او را به عنوان معمار به رسمیت شناخت.
برآوردها از طراحی حدود 500 خانه به دست او در برزیل و کشورهای دیگر حکایت دارند؛ مجموعه ای از آثار که امروزه بیش از پیش مورد توجه پژوهشگران معماری قرار گرفته است. کالداس در دوره ای که دغدغه های زیست محیطی هنوز به موضوعی محوری در معماری تبدیل نشده بودند، از چوب های باقی مانده و دورریخته شده برای خلق مبلمان و بناهایی بهره می برد که ویژگی های طبیعی ماده اولیه را حفظ می کردند.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی