دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در حال بازنگری در تصمیمی است که میتواند یکی از جنجالیترین صحنههای تاریخ مجازات اعدام در این کشور را رقم بزند: پخش زنده اعدام نیدال حسن، افسر سابق ارتش آمریکا که در تیراندازی مرگبار پایگاه فورت هود ۱۳ نفر را کشت.
به گزارش عصر ایران، آکسیوس به نقل از چهار فرد مطلع از گفتوگوهای ترامپ نوشت: رئیسجمهوری آمریکا در محافل خصوصی درباره پخش زنده این اعدام ابراز تردید کرده است. به گفته یکی از نزدیکان او، ترامپ احتمال داده است که این پخش زنده اساساً انجام نشود.
این تغییر موضع در حالی رخ میدهد که پیشنهاد پخش عمومی اعدام با انتقادهایی از سوی سیاستمداران هر دو حزب آمریکا و برخی مشاوران کاخ سفید مواجه شده است. به گفته یک مقام ارشد دولت، ترامپ در روزهای اخیر با موجی از مخالفتها درباره این ایده روبهرو بوده است.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد که اعدام نیدال حسن با جوخه آتش در پایگاه فورت هود برگزار خواهد شد و مردم امکان تماشای آن را خواهند داشت.
هگست در گفتوگویی تلویزیونی گفت: «اطمینان حاصل میکنیم که مردم بتوانند آن را تماشا کنند؛ این مجازات علنی خواهد بود، زیرا مردم باید بدانند چنین اقداماتی پیامدهای جدی دارد.»
حسن، سرگرد سابق ارتش آمریکا، قرار است سوم دسامبر با جوخه آتش اعدام شود؛ همان پایگاهی که در پنجم نوامبر ۲۰۰۹ در آن به سوی نظامیان و افرادی که برای معاینات پزشکی در صف ایستاده بودند، تیراندازی کرد.
اگر پخش زنده این اعدام انجام شود، بنا بر گزارش اکسیوس، نخستین مورد از این نوع در تاریخ آمریکا خواهد بود.
موضع ترامپ در چند روز گذشته تغییر کرده است. او ابتدا با صراحت از پیشنهاد وزیر دفاع خود حمایت کرد و روز جمعه در پاسخ به خبرنگاران گفت: «قطعاً، موافقم.»
اما ساعاتی بعد، لحن او محتاطانهتر شد. ترامپ گفت پیشنهاد پخش زنده با هدف عبرت گرفتن دیگران مطرح شده است و افزود که خودش در تصمیم اولیه دخالتی نداشته، هرچند منطق آن را درک میکند.
او روز شنبه اعلام کرد که تصمیم نهایی را شخصاً خواهد گرفت.
ترامپ گفت: «دو دیدگاه وجود دارد؛ نشان دادن یا نشان ندادن. چون میدانید، شاید نشان دادن آن باعث شود دیگران دست به کاری که او کرد نزنند. بنابراین در نهایت من تصمیم میگیرم.»
به نوشته اکسیوس، ترامپ در گفتوگوهای خصوصی نیز درباره این تصمیم از اطرافیانش نظرخواهی کرده است؛ رفتاری که میتواند نشاندهنده تردید او درباره هزینههای سیاسی و اجتماعی این اقدام باشد.
موضوع فقط نحوه اجرای مجازات نیست؛ مسئله این است که آیا پخش تصاویر اعدام میتواند به بازدارندگی بیشتر منجر شود یا برعکس، محکوم را به چهرهای نمادین برای هوادارانش تبدیل کند.
یکی از نزدیکان ترامپ به اکسیوس گفته است که رئیسجمهوری میخواهد حسن تاوان جنایاتش را بپردازد و پخش عمومی اعدام میتواند تحقیر بیشتری برای او به همراه داشته باشد؛ اما همزمان این نگرانی وجود دارد که چنین اقدامی از او یک شهید نمادین بسازد.
یکی دیگر از افراد مطلع با اشاره به وضعیت جسمانی حسن گفته است: «ما داریم یک مرد مسن را که روی ویلچر است تیرباران میکنیم. واقعاً میخواهیم این را بهصورت زنده پخش کنیم؟»
حسن ۵۶ سال دارد و در جریان دستگیریاش بهشدت مجروح شد و از آن زمان با ناتوانی جسمی دائمی زندگی میکند.
این موضوع به یکی دیگر از اختلافنظرهای داخل دولت آمریکا نیز تبدیل شده است. جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری، در اظهاراتی غیررسمی احتمال داده که پخش زنده اعدام انجام نشود.
ونس روز جمعه به خبرنگاران گفت: «نمیدانم واقعاً چنین اتفاقی خواهد افتاد یا نه.» او همچنین تأکید کرد که قصد ندارد این اعدام را تماشا کند.
اکسیوس مینویسد اختلاف دیدگاه میان ونس و هگست تنها به این پرونده محدود نیست و این دو در موضوعاتی مانند استفاده از نیروی نظامی در یمن و ایران نیز در دو سوی متفاوت بحثها قرار گرفتهاند؛ هرچند مشاوران دولت میگویند رابطه شخصی این دو مقام خوب است.
اعدام در ملأعام زمانی در آمریکا سابقه داشت، اما این رویه در دهه ۱۹۳۰ کنار گذاشته شد. در دوران معاصر، اجرای مجازات اعدام معمولاً با حضور تعداد محدودی از شاهدان، از جمله اعضای خانواده قربانیان یا خبرنگاران منتخب، انجام میشود.
در سال ۲۰۰۱، اعدام تیموتی مکوی، عامل بمبگذاری اوکلاهما سیتی، از طریق ارتباط تلویزیونی مداربسته برای شماری از نزدیکان و بازماندگان قربانیان قابل مشاهده بود؛ اما این پخش عمومی نبود.
پیشنهاد هگست، در صورت اجرا، از این رویه فراتر میرود و امکان تماشای مستقیم اعدام را برای مخاطبان گسترده فراهم میکند؛ اقدامی که منتقدان آن را از نظر اخلاقی و اجتماعی مسئلهبرانگیز میدانند.
نیدال حسن در پنجم نوامبر ۲۰۰۹ در مرکز آمادگی نظامیان پایگاه فورت هود در ایالت تگزاس به سوی افراد حاضر تیراندازی کرد. در این حمله ۱۳ نفر، از جمله یک زن باردار، کشته و ۳۲ نفر زخمی شدند.
این حمله یکی از مرگبارترین حوادث تیراندازی در یک پایگاه نظامی آمریکا بود و بهعنوان یک حمله تروریستی داخلی شناخته شد.
گزارشی از کمیته امنیت داخلی و امور دولتی سنای آمریکا پس از این حادثه، ارتش را به دلیل آنچه «درستی سیاسی» و نادیده گرفتن نشانههای افراطگرایی اسلامگرایانه حسن توصیف کرد، مورد انتقاد قرار داد.
مقامهای دولت ترامپ بر این باورند که حسن بابت جنایاتش اعدام خواهد شد و پرسش اصلی، نه اصل مجازات، بلکه علنی بودن آن است.
با این حال، تصمیم نهایی درباره پخش زنده هنوز قطعی نیست. یک مقام دولت آمریکا به اکسیوس گفته است که اگر مجبور به پیشبینی باشد، احتمال میدهد ترامپ مجوز پخش زنده را صادر نکند؛ اما تأکید کرده که نمیخواهد پیش از تصمیم رئیسجمهوری درباره نتیجه آن گمانهزنی کند.