تهران، جهنم اجاره‌نشین‌ها

این جملات برای همه ما آشناست و بخشی از مکالمه ای بود که همین چند روز پیش با یکی از دوستان نزدیک داشتم، کام مستاجرین در تمام شهرهای بزرگ کشور هر ساله به شکلی در نگرانی تکرار چنین مکالماتی تلخ می شود و انگار هر ساله بعض پارسال و خبری از بهبود وضعیت مستاجرین نیست.

جمله « اجاره نشینی،خوش نشینی» سالها است که از دهن ها افتاده، روند صعودی اجاره مسکن هر ساله بخش عمده ای درآمد خانوارهایی که مسکن ملی ندارند را می بلعد و بر اساس اخرین آمارهای بانک مرکزی از بودجه خانوارها در سال 87 سهم هزینه مسکن در کل هزینه خانوارهای شهر نشین کشور به 39 درصد افزایش یافته است.

در چنین شرایطی هرکسی تلاش می کند به هرشکل ممکن خانه وسرپناهی برای خود تهیه کند و این در شرایطی است که بر اساس آمارهای بارها تکرار شده هر ساله تقاضای مسکن یک میلیون واحد افزایش می یابد در حالی که حداکثر عرضه واحدهای مسکونی در کشور طی سالهای گذشته به سختی به پانصد هزار واحد نزدیک می شود.

در این میان پایتخت شرایطی دو چندان سخت تر برای شهروندان بی خانه خود ایجاد می کند. هزینه های زندگی در تهران به اندازه کافی بالاست که خط فقر در آن به گفته منابع کارشناسی به مرز 750 هزار تومان در ماه نزدیک شود و بنا بر ناگفته های منابع رسمی هم ارقام خط فقر از 400هزار تومان در ماه برای زندکی در تهران پایین تر نیست که البته همه این ارقام مستند به براوردهای دو سال پیش است یعنی سال 87 در حالی که آمارهای مرکز آمار ایران از وضعیت اجاره خانه در زمستان پیش آماری را به نماشی می گذارد که بر اساس ان می توان دوباره ارقام جدیدی برای حداقل برخورداری ها و خط فقر تعریف کرد.

براساس گزارش مرکز آمار ایران در زمستان سال 88 متوسط اجاره بهای هر متر واحد مسکونی در شهر تهران به رقم 7هزار و 788تومان رسیده است وبر همین اساس اگر معیار یک واحد مسکونی متوسط را در شهر تهران معادل 70 متر در نظر بگیریم متوسط اجاره آن ماهیانه معادل 545 هزار تومان است.

در همین گزارش میزان اجاره بهای هر متر آپارتمان در مناطق مختلف شهر تهران در زمستان سال 88 اعلام شده است و یک آپارتمان 70 متری در شهر تهران بنا بر آنکه در چه منطقه ای از شهر تهران قرارداشته ویا از چه امکاناتی برخودار است بین 80 هزار تومان تا دو میلیون و144هزار تومان متغیر است.

گران ترین منطقه تهران برای اجاره نشین ها منطقه 3 و ارزان ترین منطقه 20 است، البته چون این اطلاعات بر اساس آمارهای ثبت شده در سامانه معاملات ملکی استخراج شده است تعداد معاملات ثبت شده در پنج منطقه 9،16،17،19و 22 کمتر از میزان لازم جهت برآورد متوسط اجاره بهای منطقه بوده است.

اما آنچه از این فضای قیمتی می توان فهمید ان است که اگرچه دولت تلاش بسیاری کرده است تا فضای معاملات مسکن را متعادل کند ولی با توجه به آنکه بر اساس برآوردهای بانک مرکزی در حال حاضر حدود 4 میلیون و 750 هزار خانوار در شهرهای کشور اجاره نشین هستند هنوز تقاضای برای واحدهای استیجاری بالاست.

البته شاید دلیل بالارفتن 13.8 درصدی اجاره بها در زمستان گذشته در پایتخت آنهم در رکود معاملات بیشتر ناشی از نیاز مالکین به افزایش اجاره ای است که از طریق آن امرار معاش کرده و در شرایط رکود اقتصادی کسری بودجه خود را از این محل پوشش می دهند.