از عصر طلایی حزب کارگر تا میدان‌داری راست افراطی و بن‌گویر در اسراییل

عصر ایران- گاردین در گزارشی به تازه ترین آرایش سیاسی در آستانهٔ انتخابات اسراییل پرداخته است. گاردین نوشته: چهار دهه پیش، زمانی که مئیر کاهانه، خاخام افراطی، یک تک‌کرسی در کنست اسراییل به دست آورد، سایر قانون‌گذاران قانونی وضع کردند تا مانع از نامزدی مجدد او شوند، هنگام سخنرانی او صحن پارلمان را ترک می‌کردند و با همکاری یکدیگر جلوی بررسی طرح‌های ملی‌گرایانه قومی او را می‌گرفتند.

این طرح‌ها از اخراج دسته‌جمعی فلسطینی‌ها تا مفاد مبتنی بر آپارتاید نظیر تفکیک سواحل و جرم‌انگاری روابط میان یهودیان و غیریهودیان را در بر می‌گرفت.

ماه جاری، وارثان سیاسی کاهانه ممکن است کرسی‌های بیشتری در کنست نسبت به بازماندگان حزبِی که زمانی قدرتمند بود یعنی حزب کارگر (خاستگاه نخست وزیران اسبق اسحاق رابین، شیمون پرز و گلدا مایر) در انتخابات سراسری به دست آورند.

در یک گردهمایی انتخاباتی در این هفته، ایتامار بن‌گویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، فراخوان‌هایی برای پاکسازی قومی و شوخی‌هایی درباره گرسنگی دادن به زندانیان فلسطینی را با ذکر خاطره‌ای توأم با افتخار از محکومیت سال 1998 خود بر سر برچسب‌های خودرویی با شعار «حق با خاخام کاهانه بود» ترکیب کرد.

جوانان افراطی شدند!

یک نظرسنجی که توسط روزنامه اسراییل هیوم در روز جمعه منتشر شد، پیش‌بینی کرد حزب او یعنی «قدرت یهودی» در انتخابات 27 اکتبر 9 کرسی به دست خواهد آورد. در مقابل، پیش‌بینی شد حزب دموکرات‌ها، جانشین حزب کارگر به رهبری ژنرال سابق یائیر گولان، 8 کرسی کسب کند.

صعود بن‌گویر یکی از نمودهای افراطی‌تر چرخش گسترده به سمت راست در میان شهروندان یهودی اسرائیل است. این گرایش به‌ویژه در میان جوانان پررنگ‌تر است و بدون در نظر گرفتن اینکه چه کسی پس از این رقابت انتخاباتی فشرده نخست‌وزیر شود، دولت بعدی کشور را شکل خواهد داد.

از زمان آخرین انتخابات در سال 2022 تاکنون بیش از 500,000 اسراییلی به سن رأی‌دهی رسیده‌اند و بر اساس نظرسنجی اخیر شبکه 12 تلویزیون اسرائیل، سه چهارم رأی‌اولی‌های یهودی خود را راست‌گرا یا راست میانه تعریف می‌کنند (این نظرسنجی شهروندان فلسطینی اسراییل را شامل نشده است).

نسلی که برای اولین بار رأی می‌دهد، پس از فروپاشی فرآیند اسلو به سن بلوغ رسیده‌اند؛ دوره‌ای که چشم‌انداز دستیابی به یک راه‌حل سیاسی برای مناقشه اسرائیل و فلسطین رو به افول بود.

آن‌ها در جریان حملات 7 اکتبر 2023 حماس که منجر به کشته شدن حدود 1,200 نفر (عمدتاً غیرنظامی) شد، نوجوان بودند. شبه‌نظامیان 251 گروگان زنده و اجساد کشته‌شدگان را به غزه منتقل کردند که منجر به یک بحران گروگان‌گیری دو ساله شد.

ارز اوزان، نایب‌رئیس «دموکرات‌های جوان»، گفت: افراد زیادی، به‌ویژه جوانان، وجود دارند که معتقدند این مناقشه راه‌حلی ندارد و ما همیشه در جنگ خواهیم بود. نژادپرستی و نفرت زیادی وجود دارد، اما بیش از هر چیز، ترس حاکم است.

دالیا شیندلین، تحلیل‌گر سیاسی و پژوهشگر افکار عمومی، عنوان کرد که جوانان اسرائیلی بر خلاف روندهای جهانی، نسبت به نسل‌های مسن‌تر راست‌گراتر هستند و احتمالاً کنست جدیدی را با اعضای راست‌گراتر نسبت به پارلمان کنونی برخواهند گزید.

جوامع حریدی (ارتدوکس افراطی) و مذهبی ملی‌گرا که همواره رویکردی راست‌گرایانه دارند، بخش روبه‌رشدی از جمعیت یهودیان اسرائیل را تشکیل می‌دهند، اما هنوز تنها حدود یک‌چهارم واجدین شرایط رأی‌دهی هستند؛ بنابراین متغیرهای جمعیتی به‌تنهایی نمی‌توانند شکاف سنی فزاینده در مسائل سیاسی را توجیه کنند.

شیندلین گفت: همه اسراییلی‌ها و به‌ویژه جوان‌ترها در یک فضای سیاسی زندگی کرده‌اند که نه تنها دولت راست‌گرا بوده، بلکه ادبیات کلی مباحثات کاملاً پوپولیستی و اولترا ناسیونالیستی بوده است. این تنها چیزی است که آن‌ها تجربه کرده‌اند و در آن جامعه‌پذیر شده‌اند.

وی افزود: کاهش توجه شدیدی نسبت به هر مفهوم مرتبط با دموکراسی، ارزش‌های جهان‌شمول یا حقوق بشر صورت گرفته است. اگر به این مفاهیم پرداخته شود، به عنوان نشانه‌های ضعف یا حتی نوعی خیانت تلقی می‌شوند. همچنین سیاستمداران بسیار کمی درباره صلح، امتیازدهی، مذاکرات، حق تعیین سرنوشت فلسطینی‌ها یا حتی رفاه آنان صحبت می‌کنند.

اکثریت قاطع نظرسنجی‌های اسرائیل نشان می‌دهند که ائتلاف کنونی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر، به همراه ارتدوکس‌های افراطی و راست افراطی، بسیار پایین‌تر از حد نصاب 61 کرسی لازم برای تشکیل دولت باقی خواهد ماند.

سایر احزاب چه می‌گویند؟

اپوزیسیون از طریق ائتلاف با احزاب نماینده شهروندان فلسطینی اسراییل (که در داخل به احزاب عربی معروفند) مسیر مشخصی برای رسیدن به قدرت دارد. اما چرخش سیاسی به راست باعث شده اکثر احزاب تحت رهبری یهودیان چنین ائتلافی را رد کنند؛ اگرچه وعده‌های مشابهی پس از انتخابات‌های گذشته شکسته شده است.

به‌ویژه در موضوع فلسطین، اغلب آنها در برابر ادعای نتانیاهو مبنی بر اینکه امنیت تنها از طریق تسلط نظامی و الحاق اراضی از غزه تا سوریه و لبنان امکان‌پذیر است، چالش چندانی ایجاد نمی‌کنند.

توافق‌های صلحی که مرزهای اسرائیل با اردن و مصر را ایمن کرد به عنوان توافق‌هایی که زمانی تهدیدی وجودی هم‌ردیف با تهدید کنونی ایران به شمار می‌رفتند، دیگر جایی در مناظرات سیاسی به عنوان یک مسیر جایگزین ندارند.

کارزارهای آنها بر مسائل دیگری متمرکز است؛ از وعده مبارزه با فساد و پاسخگویی درباره حملات 7 اکتبر گرفته تا ارتقای مدارس و توقف معافیت خدمت سربازی ارتدوکس‌های افراطی.

فرد پیشتاز برای جایگزینی نتانیاهو، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ارتش اسرائیل است که «دکترین ضاحیه» مبنی بر استفاده از «نیروی نامتناسب» برای تحمیل خسارت و ویرانی را تدوین کرد.

نفتالی بنت، نخست‌وزیر سابق و رئیس پیشین شورای شهرک‌نشینان، حامی الحاق بخش اعظم کرانه باختری است. آویگدور لیبرمن خواهان انحلال تشکیلات خودگردان فلسطین و جایگزینی آن با یک کنفدراسیون اسرائیلی-اردنی است (هرچند ظاهراً با اردنی‌ها درباره این طرح مشورتی نکرده است).

بر اساس گزارش روزنامه «یدیعوت اخرونوت» پس از پی گیری موضع همه احزاب درباره آینده کرانه باختری اشغالی، هیچ حزب یهودی از تشکیل یک کشور فلسطینی در آینده حمایت نکرد و تنها حزب دموکرات‌ها با گسترش شهرک‌سازی مخالفت کرد.

حزب «یاشار» متعلق به آیزنکوت متعهد به تقویت و گسترش شهرک‌ها شد که طبق قوانین داخلی اسرائیل قانونی هستند؛ اگرچه تمامی شهرک‌ها طبق قوانین بین‌المللی غیرقانونی محسوب می‌شوند.

حزب دموکرات‌ها، تنها مأمن سیاسی باقی‌مانده برای چپ صهیونیستی در اسرائیل، توسط یائیر گولان رهبری می‌شود؛ یک ژنرال سابق و معاون پیشین ارتش اسرائیل که صبح روز 7 اکتبر برای نجات غیرنظامیان شخصاً به جوامع مرزی تحت حمله حماس رفت.

گولان راه‌حل دو دولتی را رد می‌کند و بر اساس پلتفرم سیاستی کارزار می‌کند که در بخش عمده اروپا حزبی کاملاً میانه‌رو تلقی می‌شود. با این حال، چرخش سیاسی به سمت راست در اسرائیل به حدی برجسته است که فعالان این حزب مکرراً چه از نظر فیزیکی و چه کلامی به عنوان یک جریان رادیکال و حاشیه‌ای مورد حمله قرار گرفته‌اند.

درگیری انتخاباتی در اسرائیل

هفته گذشته، اراذل و اوباش راست‌گرا به داوطلبان دموکرات‌ها در غرفه‌ای در بازار تاریخی «محانه یهودا» اورشلیم حمله کردند؛ آن‌ها فعالان را مورد ضرب و جرح، لگد و پرتاب آب دهان قرار دادند و یک تلفن همراه را ربودند، در حالی که پلیس نظاره‌گر بود.

حجم این خشونت‌ها باعث شد حزب، فعالان تبلیغاتی خود را برای اقدام مستقیم بدون خشونت آموزش دهد. اوزان از دموکرات‌های جوان گفت: این برای این است که آنها بدانند در شرایط بحرانی چگونه رفتار کنند تا امنیت خود را حفظ کرده و تنش را کاهش دهند.

اوزان گفت اگرچه راست افراطی در سطح جهان رو به رشد است، اما سیاست اسرائیل که «حول درگیری مداوم می‌چرخد»، جذابیت پیام‌های ملی‌گرایانه قومی را دوچندان می‌کند.

او بیان کرد: ما با ترس بزرگ می‌شویم و جنگ را در اطرافمان می‌بینیم و این منجر به دیدگاهی خاص می‌شود. در 20 سال گذشته، رهبری ما در اردوگاه چپ میانه از صحبت درباره مسائل امنیتی طفره رفته است. آنها این عرصه را به جناح راست واگذار کرده‌اند.

اکنون او و همکارانش در تلاشند این ضعف را در سطح پایگاه‌های مردمی جبران کنند، از جمله گفتگو با جوانان درباره توافقات صلح با مصر و اردن که هنگام امضا محبوب نبودند اما ثبات پایداری به همراه آوردند.

او با اشاره به عضویت فعال چند هزار نفری از جوانان در حزب به عنوان حزبی که بسیار فراتر از احزابی که صرفاً رأی جوانان بیشتری را جذب می‌کنند، می‌گوید این روند کند اما مؤثر است.

لیور شلاین، کمدینی که به فعال سیاسی تبدیل شده است، تلاش کرده گفتگوهای مشابهی با گروه‌هایی از جوانان اسرائیلی درباره بیهودگی مرگبارِ دنبال کردن «پیروزی مطلق» در جنگ‌های بی‌پایان انجام دهد. او ویدیوهایی از برخی از تکان‌دهنده‌ترین تبادل نظرها را منتشر می‌کند که نوجوانانی خندان را نشان می‌دهد که مقابل دوربین از کشتار جمعی یا اخراج فلسطینی‌ها حمایت می‌کنند.

شلاین از یک گروه می‌پرسد: عرب‌های زیادی اینجا زندگی می‌کنند. آن‌ها اینجا متولد شده‌اند، آنها مانند من و شما شهروند هستند. با آنها چه خواهید کرد؟

یک جوان پاسخ می‌دهد: آنها را بکشید… به من یک چاقو بدهید تا آنها را به قتل برسانم.

نقش رسانه‌های اجتماعی

بن‌گویر در رسانه‌های اجتماعی تبحر ویژه‌ای دارد؛ جایی که پست‌هایی مانند ویدیوی تولیدشده با هوش مصنوعی اخیر که برنامه‌های پاکسازی قومی را ارائه می‌دهد، به او کمک کرده است تعامل بیشتری نسبت به هر سیاستمدار اسرائیلی دیگری به‌جز نتانیاهو با رأی‌دهندگان جوان ایجاد کند.

اما او تنها چهره افراطی در میان متحدان نخست‌وزیر نیست. بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی، یک شهرک‌نشین با باورهای مسیحاگرایانه است که اخیراً خواستار «محو کردن غزه» شد و سوگند یاد کرد که کشور آینده فلسطینی را «دفن» خواهد کرد.

برای این انتخابات، اسموتریچ با موشه فیگلین متحد شده است؛ بنیادگرایی که مدت‌هاست خواستار اخراج دسته‌جمعی فلسطینی‌ها و احداث یک معبد یهودی بر اساس متون کتاب مقدس در محل کنونی محوطه مسجدالاقصی است.

صعود راست افراطی و بنیادگرایی مذهبی، در کنار یورش نتانیاهو به نهادهای محافظت‌کننده از دموکراسی ناقص اسرائیل (فلسطینی‌های ساکن در کرانه باختری اشغالی تحت حکومت نظامی اسرائیل، از حقوق شهروندی برخوردار نیستند)، باعث شده تا بسیاری از اسرائیلی‌ها در جناح میانه و چپ این رأی‌گیری را امری وجودی و حیاتی بدانند.

دیوید هارل، رئیس آکادمی علوم و علوم انسانی اسراییل می‌گوید: مسیر کنونی به سمت آینده‌ای تیره و تار به عنوان دولتی فاسد، فقیر و منزوی هدایت می‌شود که تحت سیطره بنیادگرایان مسیحاگرایی قرار دارد که به حفظ یک «اشغال خشونت‌آمیز و ظالمانه» ادامه می‌دهند.

او در تجمعی در شهر حیفا در شمال اسرائیل گفت: ما در حال حاضر در ‘وقت‌های اضافه’ هستیم. اگر این بار شکست بخوریم، فرصت دومی وجود نخواهد داشت. چیزی که عمیقاً دوستش داریم، نفس‌های آخر خود را خواهد کشید. خیلی صریح و ساده! به همین دلیل است که امروز به اینجا آمده‌ام، تا درخواست کنم و التماس نمایم. و اگر لازم باشد، زانو خواهم زد و التماس خواهم کرد. لطفاً، لطفاً، لطفاً! فقط بروید و رأی دهید!

گواردیولا جنایات رژیم صهیونیستی در غزه را محکوم کرد

بیشتر بخوانید:

‌مخالفان نتانیاهو در یک قدمی پیروزی

کاهش کرسی‌های لیکود؛ نتانیاهو در آستانه انتخابات با چالش تازه روبه‌رو شد

چه می‌شود اگر ترامپ و نتانیاهو پیروز انتخابات شوند؟

تماشاخانه

یک شیرجه جنجالی در میراث طبیعی شگفت‌انگیز/ شنا کردن در غار علیصدر چه بلایی به سرش می‌آورد؟

بارگاه شمس تبریزی ؛ یک استثنا در میراث فرهنگی ایران / هیچ بنایی حتی برج آزادی هم شانسی مثل آن نداشته است

فیلم های دیگر