یک گروه خونی خاص با افزایش ۲۸ درصدی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط دارد

گروه خونی B ممکن است با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط باشد. براساس نتایج یک مرور پژوهشی در سال ۲۰۲۴، احتمال ابتلا به این بیماری در افراد دارای گروه خونی B، چه مثبت و چه منفی، به‌طور متوسط ۲۸ درصد بیشتر از افراد با سایر گروه‌های خونی است. البته آمار به معنای آن نیست که هر فرد دارای گروه خونی B با خطر بالای ابتلا روبه‌رو است؛ گروه خونی فقط یکی از عوامل احتمالی مرتبط با سلامتی است.

به‌گزارش زومیت به نقل از ساینس‌آلرت، پژوهشگران برای بررسی دقیق‌تر ارتباط گروه‌های خونی با بیماری‌ها و سایر پیامدهای سلامتی، نتایج مطالعات پیشین را در مقیاسی گسترده بررسی کردند. از میان ۲۷۰ ارتباط گزارش‌شده، تنها یک مورد شواهد علمی قانع‌کننده‌ای داشت: ارتباط گروه خونی B با خطر ابتلا به دیابت نوع ۲.

فانگ‌هوا لیو، همه‌گیرشناس در بیمارستان شنگ‌جینگ وابسته به دانشگاه پزشکی چین و تیم همکارانش، توضیح دادند که با وجود انتشار مرورهای نظام‌مند و فراتحلیل‌های متعدد درباره ارتباط گروه‌های خونی با سلامت، نتایج پژوهش‌ها همیشه با یکدیگر هم‌خوانی نداشته‌اند. همین اختلاف‌ها ضرورت ارزیابی دوباره‌ی شواهد را نشان می‌داد.

گروه‌های خونی براساس مولکول‌های موجود روی سطح گلبول‌های قرمز دسته‌بندی می‌شوند. گروه‌های A، B و AB با وجود آنتی‌ژن‌های مشخصی روی این سلول‌ها تعریف می‌شوند؛ مولکول‌هایی که می‌توانند واکنش ایمنی ایجاد کنند. در گروه خونی O، آنتی‌ژن‌های A و B وجود ندارند. عامل رِزوس (Rh) نیز بر اساس وجود یا فقدان پروتئین‌های مشخص، مثبت یا منفی بودن گروه خونی را تعیین می‌کند.

اهمیت عواملی مانند وزن، رژیم غذایی و میزان فعالیت بدنی همچنان بیشتر از گروه خونی است

پژوهش‌های پیشین احتمال داده بودند که تفاوت‌های زیستی با آسیب‌پذیری افراد در برابر برخی بیماری‌ها ارتباط داشته باشند. بااین‌حال، مشاهده‌ی یک ارتباط در مطالعات منفرد برای تأیید کافی نیست؛ به‌ویژه زمانی که یافته‌های پژوهش‌های مختلف با یکدیگر تفاوت دارند. لیو و همکارانش برای بررسی شواهد موجود، پایگاه‌های اطلاعاتی علمی را به همراه چند پایگاه منطقه‌ای جست‌وجو کردند. جست‌وجو که از زمان آغاز فعالیت پایگاه‌ها تا ۱۶ فوریه ۲۰۲۴ را دربر می‌گرفت، بر مرورهای نظام‌مند و فراتحلیل‌های مطالعات مشاهده‌ای متمرکز بود.

در مرور نظام‌مند، یافته‌های پژوهش‌های منتشرشده درباره‌ی موضوعی معین با شیوه‌ای مدون گردآوری و بررسی می‌شود. مرور جامع (چتری) نیز با تلفیق نتایج چندین مرور نظام‌مند، دیدگاهی فراگیرتر از شواهد موجود ارائه می‌دهد. در مجموع، پژوهشگران ۵۱ مرور نظام‌مند همراه با فراتحلیل را بررسی کردند که ۲۷۰ ارتباط میان گروه‌های خونی ABO و رِزوس و پیامدهای مختلف سلامتی را گزارش کرده بودند.

تیم پژوهشی برای سنجش اعتبار ارتباط‌ها، نتایج را دوباره محاسبه و از چند جهت ارزیابی کردند: آیا یافته‌ها در مطالعات مختلف سازگارند، حجم داده‌ها برای اتکا به نتایج کافی است و نشانه‌ای از سوگیری وجود دارد یا خیر. آن‌ها‌همچنین سنجیدند که نتایج پژوهش‌ها تا چه اندازه قابل اتکا هستند و احتمال دارد در مطالعات بعدی تکرار شوند.

نتایج نشان داد که بیشتر ارتباط‌های بررسی‌شده معیارهای لازم را نداشتند. فقط ارتباط گروه خونی B با خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در مقایسه با گروه‌های خونی غیر B، به بالاترین سطح شواهد رسید.

افزایش ۲۸ درصدی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ در مقایسه با برخی عوامل خطر شناخته‌شده‌ی این بیماری، نسبتاً محدود است. برای مثال، مصرف روزانه ۵۰ گرم گوشت فراوری‌شده با افزایش ۳۷ درصدی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط دارد. سبک زندگی کم‌تحرک با افزایش ۱۱۲ درصدی این خطر مرتبط دانسته شده و اضافه‌وزن هم یکی از مهم‌ترین عوامل خطر شناخته‌شده برای ابتلا به این بیماری است.

بااین‌حال، پژوهش دلیلی برای ارتباط گروه خونی B با خطر بیشتر دیابت نوع ۲ ندارد. مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۵ احتمال داده است که میکروبیوم روده، یعنی مجموعه میکروارگانیسم‌های ساکن دستگاه گوارش، در این ارتباط نقش داشته باشد. برای تأیید این احتمال و روشن‌شدن سازوکارهای زیستی احتمالی، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.

در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهند که ارتباط گروه خونی B با دیابت نوع ۲ از شواهد علمی قانع‌کننده‌ای برخوردار است؛ اما ارتباط به معنای ابتلای قطعی افراد دارای این گروه خونی نیست. افراد با سایر گروه‌های خونی نیز همچنان ممکن است به دیابت مبتلا شوند. گروه خونی به‌تنهایی تصویر کاملی از خطر ابتلا ارائه نمی‌دهد و عواملی مانند وزن، رژیم غذایی و میزان فعالیت بدنی همچنان اهمیت زیادی دارند.

پژوهش در نشریه‌ی BMC Medicine منتشر شده است.

هشدار سپاه به آمریکا: ۴ کشتی متخلف در تنگه هرمز در آتش می‌سوزند

بیشتر بخوانید:

کنترل قند خون، سلامت مغزی افراد مبتلا به دیابت نوع دو را افزایش می‌دهد

تماشاخانه

یوسف مجید‌زاده ؛ کاشف «خط شرق» و «حلقه گمشده تمدن بشریت» در ایران

پل ورسک ؛ یکی از عجیب‌ترین پل‌های جهان و شاهکار مهندسی ۹۰ ساله / آنچه درباره‌اش نمی‌دانید

فیلم های دیگر