فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۲۰۰۶۷۸
تاریخ انتشار: ۰۶:۰۰ - ۰۱-۰۸-۱۴۰۵
کد ۱۲۰۰۶۷۸
انتشار: ۰۶:۰۰ - ۰۱-۰۸-۱۴۰۵

نجف‌حمال هم چاقوی ضامن‌دار را اختراع کرد، هم چاقوکشی را رواج داد

چاقوی ضامن‌دار
استفاده از چاقوی ضامن‌دار در نزاع لوطیان و داش‌ها نظیر آن‌چه در فیلم‌فارسی شاهد آن بودیم، سابقه چندانی ندارد و به اوایل دوره پهلوی اول باز می‌گردد؛ جالب این‌که به قول یکی از لوطیان قدیم و همدوره طیب، چاقوی ضامن‌دار نخستین بار در تهران ابداع و به کار گرفته شده است.

تشخیص میان چاقو و قمه به‌ عنوان وسیله همراه لوطیان، در پاره‌ای از روایت‌ها، به‌ویژه نوشته‌های جهانگردان گاه دشوار است و شاید سخت‌تر باشد که بتوان تاریخی مشخص برای جایگزینی چاقو به جای قمه در درگیری‌های این جماعت با خود و دیگران بیان کرد.

به گزارش همشهری آنلاین، «مهدی یساولی» روزنامه‌نگار و پژوهشگر تاریخ اجتماعی تهران‌، با بیان این مطلب می‌نویسد: «دقیقاً مشخص نیست فرایند دگرگونی این وسیله در میان آن دسته اجتماعی، از چاقوی اصفهانی نخستین لوطیان به قمه و سپس تبدیل آن به چاقوی ضامن‌دار بوده، یا اساساً میان آن چاقوی نخستین با قمه و چاقوی متأخر ضامن‌دار اساساً تفاوتی بوده یا نبوده است.»

یساولی در ادامه آورده است: «روایت نزدیک به واقعیت آن است که چاقوی اصفهانی، دست‌کم در روزگار قاجار جای خود را به یک چاقوی تیغه‌بلند به نام قمه داده و این یکی در ‌گذاری تاریخی‌ـ اجتماعی، از آغاز دوره پهلوی اول، چاقویی با نام ضامن‌دار را همنشین و همراه خود دیده و البته خود نیز کنار نرفته است.»

مرحوم «نصرالله خالقی»، از لوطیان تهران قدیم، در برابر این سؤال در مجله شاهد ایثار، شماره ۶۸ که چاقوکشی از چه زمانی در تهران باب شد، می‌گوید: «اواخر دوره قاجاریه و اوایل سلطنت رضاشاه؛ از آن زمانی که چاقوی ضامن‌دار اختراع شد.» و ادعا می‌کند که «چاقوی ضامن‌دار را نجف‌حمال اختراع کرد».

این یار و همراه مرحوم طیب حاج‌رضایی می‌افزاید که او (نجف‌حمال) «بچه‌محل من و با من دوست بود. پس از ۱۰۱ سال عمر فوت کرد. نجف‌حمال هم چاقوی ضامن‌دار را اختراع کرد، هم چاقوکشی را رواج داد.»

خالقی در مصاحبه با «سینا میرزایی»، نویسنده کتاب «طیب در گذر لوطی‌ها»، در باره علت رواج چاقوکشی اظهار می‌کند که «از آن‌جا که چاقوی ضامن‌دار کوچک بود و توی جیب جا می‌شد و قمه و چوب و چماق و زنجیر خیلی بزرگ بودند» محبوب چاقوکشان شد.

«عباس منظرپور» در کتاب «در کوچه و خیابان» درباره کسی که به قول مرحوم خالقی، چاقوکشی را در تهران رواج داد، می‌نویسد: «نجف‌حمال یکی از باج‌گیرهایی بود که نه ‌تنها همیشه چاقو داشت، که از به کار بردن آن هم دریغ نمی‌کرد.»

سپس به‌ عنوان یک شاهد عینی خاطره‌ای را ذکر می‌کند: «یک ‌بار با چشم خود او را در خیابان و مقابل حمام اسماعیل‌بزاز دیدم که پالتوی خود را به درخت آویخته بود و داشت دست و چاقوی خود را خونسردانه در جوی آب می‌شست!‌»

منظرپور در ادامه در چند جمله صحنه حادثه را چنین توصیف می‌کند: «جمعیت نسبتاً زیادی ناظر این صحنه بودند و کسی که چاقو خورده بود همان جا افتاده بود و ناله می‌کرد. کسی‌ کاری با او نداشت، چون می‌دانستند زخم‌هایی که نجف‌حمال می‌زند، کشنده نیستند.»

ارسال به دوستان
captcha
عکس یادگاری شازدۀ قجری و ملازمان و همراهانش یک روزنامه: کشورهای عربی و اروپا بر اثر جنگ در حال فروپاشی اند اما ایران قوی تر شده است آیا کودکان خلاق‌تر از بزرگسالان هستند؟ پاسخ ممکن است غیرمنتظره باشد آیا هر بار تعویض لنت ترمز نیازمند هواگیری است؟ معمای تناسخ؛ دانشمندان در خاطرات کودکان از زندگی قبلی به الگویی عجیب رسیدند نهنگ‌های بینی‌بطری در روزهای سخت زمان بیشتری را کنار هم سپری می‌کنند محققان چینی با لیزر توانستند جنگنده آمریکایی F-35 را از فاصله ۶۰ کیلومتری شناسایی کنند «ارباب کرد و همراهانش» در دوران قاجار (عکس) تاریخچه هلیکوپتر؛ از ایده‌های اولیه تا بالگردهای امروزی (+عکس) «اکتبر سیاه»؛ چرا بخش بزرگی از اینترنت تعطیل شد؟ ادعای ترامپ: شاید فردا به ایران حمله کنیم مواضع نامزدهای اسرائیل درباره ایران چیست؟ حمله پهپادی به مقر گروه‌های جدایی‌طلب در شمال عراق اگر ترامپ انتخابات را ببازد، استیضاح می‌شود؟ دستگیری عامل نزاع میان سرنشینان ۲ خودرو در روستای بند ارومیه
نظرسنجی
با بخش جدید عصر ایران (بازی های آنلاین فکری derang.asriran.com ) آشنایی دارید؟