"استفان والت" استاد و نظریه پرداز برجسته روابط بین الملل در دانشگاه هاروارد آمریکا در یک گفتگوی اینترنتی، گفت ترامپ احتمالا با گرفتن مشورت های نظامی از ادامه ازسرگیری تهاجم گسترده نظامی علیه ایران منصرف شده و احتمالا ترجیح دهد وضع کنونی را تا پایان دوران ریاست جمهوری خود به صورت نیم بند حفظ کند.
به گزارش عصرایران، استفان والت در مصاحبه ای اینترنتی با برنامه یوتیوبی "تام سوئیتر" روزنامهنگار و مجری استرالیایی، گفت ایده ازسرگیری جنگ گسترده علیه ایران هیچ دستاورد نظامی و سیاسی مشخصی نخواهد داشت جز اینکه عواقب و پیامدهای هولناکی برای منطقه و اقتصاد جهانی در پی خواهد داشت که ترامپ خواهان پرداختن آن هزینه ها بدون تضمین سرنگونی نظام جمهوری اسلامی نیست.
استفان والت گفت: ترامپ احتمالا به این نتیجه رسیده ازسرگیری جنگ ایده خوبی نیست. فکر میکنم مشورتی که از نظامیها میگیرد این است که هیچ گزینه نظامی خوبی در اینجا وجود ندارد؛ هیچ راهی برای حل این مسئله از طریق امید بستن به اینکه دور دیگری از حملات سرانجام رژیم ایران را سرنگون خواهد کرد، وجود ندارد، بهویژه پس از آنکه یک رشته طولانی از حملات بسیار سهمگین نیز چنین کاری نکرد. بنابراین از تشدید دوباره تنش چیز زیادی عاید نمیشود."
وی افزود:" از سوی دیگر، ایران تواناییهای تلافیجویانهای دارد؛ کارهایی میتواند در پاسخ به تشدید تنش آمریکا انجام دهد که برای ایالات متحده و دیگران در منطقه بسیار دردناک خواهد بود. به نظرم این دلیل دوم است؛ به جز شاید اسرائیل که بنیامین نتانیاهو هنوز تلاش میکند به قدرت بچسبد، هیچکس دیگری در منطقه نمیخواهد شاهد شروع دوباره جنگ باشد. اینها کشورهایی هستند که در جریان جنگ به اشکال مختلف آسیب بسیار شدیدی دیدند و نمیخواهند این اتفاق تکرار شود. این دو عامل را کنار هم بگذارید؛ ترامپ انگیزه چندانی برای این کار ندارد و اکنون تلاش میکند موضوع را از صفحه اول روزنامهها دور نگه دارد و امیدوار است فشار اقتصادی کارساز شود."
وی در عین حال درباره فرض فروپاشی اقتصادی ایران در صورت تداوم فشار اقتصادی و محاصره گفت:" این فرض واشنگتن (که با حفظ محاصره اقتصادی منتظر بمانند تا اقتصاد ایران در هم بشکند) خیالپردازی است. درباره چنین مسائلی هرگز نمیتوان با قطعیت سخن گفت، اما ایالات متحده دهههاست که فشار اقتصادی شدیدی بر ایران وارد کرده و این رژیم راههای زیادی برای دور زدن بخشی از آن فشارها پیدا کرده است. نه اینکه آسیب نبینند، اما این نظامی است که تا حدی دقیقا برای تابآوری در برابر همین نوع تحریمها و فشارهای اقتصادی طراحی شده است."
وی افزود:" موضوع دوم که واقعا بنیادین است و مردم هرگز نباید فراموش کنند، "عدم تقارن کامل در انگیزهها" است. برای ایران، کل این درگیری یک مسئله "وجودی" است؛ نظام جمهوری اسلامی باور دارد که بقایش در خطر است و این یعنی آنها حاضرند درد و مجازات عظیمی را برای حفظ خود بپذیرند. اما برای ایالات متحده، این درگیری یک "جنگ انتخابی" بود؛ بقای آمریکا و امنیت آمریکا به نتیجه این ماجرا وابسته نیست و این مسئله قدرت چانهزنی و توانایی بسیار بیشتری برای صبر و فرسوده کردن ما به ایران میدهد."
این استاد روابط بین الملل افزود:" نکته آخری که میگویم این است که تداوم این محاصره برای ایالات متحده بدون هزینه نیست. فشاری که این وضعیت بر ارتش آمریکا و بهویژه نیروی دریایی آمریکا وارد میکند عظیم است؛ موشکهای رهگیری که ما مدام مجبوریم در پاسخ به حملات گاهبهگاه ایران استفاده کنیم، ذخایر محدودی دارند و غیره. بنابراین اینطور نیست که ایالات متحده بتواند تا ابد بدون پرداخت هزینه آنجا بماند. باز هم میگویم، به نظرم این ایده که فشار اقتصادی سرانجام باعث فروپاشی رژیم خواهد شد، خیالپردازی است. "
والت درباره قدرت آمریکا در حفظ محاصره دریایی ایران طی 2 سال آتی هم گفت:" فکر نمیکنم آمریکاییها بتوانند این محاصره دریایی را در طول دو سال آینده در همین سطح حفظ کنند. میزان فرسودگی کشتیها و سربازان آمریکایی به نقطهای خواهد رسید که مجبور میشوند نیروها را کاهش دهند. الان فکر میکنم سه ناو هواپیمابر در منطقه داریم، اما این وضعیت دوام نخواهد آورد و یکی از آنها همین روزها به خانه بازمیگردد، چون نیازهای نظامی دیگری در نقاط دیگر جهان وجود دارد. بنابراین بعید است دو سال دیگر و در پایان دولت ترامپ، شاهد همین سطح از حضور آمریکا باشیم."
وی افزود: " اما ترامپ رئیسجمهوری است که در "تغییر موضوع" و منحرف کردن توجه همگان به سمتی دیگر فوقالعاده مهارت دارد و به نظرم اینجا هم دقیقا همین را خواهیم دید. ایده "غربال سوراخ" هم خیلی به دلم مینشیند؛ یعنی فقط به اندازهای فشار باشد که ایران احساس نکند مجبور است تنش را دوباره تشدید کند و آتش جنگ را شعلهور سازد - کاری که اگر فشار واقعی به آنها وارد کنیم ممکن است انجام دهند- اما نه آنقدر که توجه زیادی جلب کند. همین روند شروع به پایین آوردن قیمت نفت میکند و همین الان هم تولیدکنندگان نفت راههایی برای دور زدن محدودیتها پیدا کردهاند که نفت و گاز بیشتری به بازار میرساند. بنابراین از دیدگاه ترامپ، اوضاع دقیقا همانطور پیش میرود که او میخواهد. البته یک سوال بزرگ باقی میماند و آن اینکه آیا اسرائیل همچنان به او فشار خواهد آورد یا خودش دست به اقدامی میزند تا دوباره این آتش را روشن کند؟ "
والت گفت:" ایران توانایی موثر خود را در مسدود کردن کشتیرانی در تنگه هرمز نشان داده است و ما اکنون درگیر تلاشی بسیار پیچیده هستیم تا جریان یافتن مقداری از نفت و گاز را از آن منطقه حفظ کنیم؛ اما اگر ایالات متحده آنجا نباشد تا این کار را انجام دهد، بله، ایران در عمل توانایی کنترل تنگه را در صورت تمایل دارد. البته ایران هیچ علاقهای به جلوگیری از ورود یا خروج کشتیها ندارد، چون خودشان هم میخواهند بتوانند صادرات داشته باشند. بنابراین اینطور نیست که اگر ایالات متحده آنجا را ترک کند، آنها به محاصره ادامه دهند. به نظرم آنها مایلند چارچوبی ایجاد شود- و پیشتر هم روشن کردهاند که مایلند با کشورهای دیگر، مثلا عمان و شاید سایر کشورهای منطقه، بر سر سیستمی برای تنظیم رفتوآمد کشتیها به توافق برسند که به آنها نوعی کنترل رسمی بدهد - اما فکر نمیکنم پس از رسیدن به توافق و رفتن ایالات متحده، به مسدود کردن تنگه ادامه دهند."
وی افزود:" توانایی ایران برای کنترل تنگه یا دستکم تهدید کشتیرانی در آن، تابعی از جغرافیا و فناوری نظامی است و کار چندانی در برابر آن نمیتوان کرد، مگر اینکه در نهایت بر سر توافقی مذاکره شود که انگیزه همه طرفها را برای تلاش در جهت بستن تنگه کاهش دهد؛ و البته این همان نتیجه بلندمدتی است که در نهایت همه به آن امیدوارند. بنابراین ایران اهرم فشار استراتژیک بسیار بیشتری نسبت به آنچه واشنگتن حاضر به پذیرش آن است، در اختیار دارد."
والت درباره وضعیت کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس هم گفت:" مهم است به یاد داشته باشیم که پیش از آغاز جنگ، هیچ مشورتی با این کشورها نشد؛ این جنگ اساسا مثل صاعقهای از آسمان آبی بر سر آنها فرود آمد و این بسیار نگرانکننده است - البته با مردم آمریکا و کنگره هم مشورتی نشد، فقط احتمالا با اسرائیل مشورت شد- اما امارات متحده عربی اهمیتی نمیدهد که با آمریکاییها مشورت شده یا نه؛ واقعیت این است که آنها از اینکه از قبل در جریان قرار نگرفتند ناراحت و آزرده شدند. این جنگ به مدل کسبوکار پایه تمام این کشورها که به ثبات و دسترسی آزاد به تنگهها وابسته است ضربه زده است. بنابراین اکنون تردیدهای عظیمی درباره قضاوت آمریکا و توانایی ما در فراهم کردن آن نوع چتر امنیتی که آنها روی آن حساب کرده بودند، به وجود آمده است.
وی افزود:" از سوی دیگر، یک الگوی تاریخی هم وجود دارد؛ هر زمان در گذشته تردیدهایی درباره حضور همیشگی آمریکا در همه شرایط ایجاد شده، شاهد تلاشهایی برای تنشزدایی و حل اختلافات میان کشورهای عربی و ایران بودهایم. همین اواخر اکتبر، وزیر دفاع عربستان سعودی به تهران رفت تا با مقامات ایرانی دیدار کند، باز هم با این هدف که "بیایید اوضاع را آرام کنیم و تنشها را کاهش دهیم" و به نظرم ادامه این روند را باز هم خواهیم دید."
این استاد روابط بین الملل افزود:" و اجازه دهید کمی هم گمانهزنی بلندمدتتر بکنم: به نظرم ممکن است شاهد پایان یک دوره طولانی - یک قرن یا بیشتر- باشیم که در آن قدرتهای خارجی بخش عمده سیاست خاورمیانه را هدایت میکردند؛ دورهای که از کنفرانس صلح پاریس در سال ۱۹۱۹ و تجزیه امپراتوری عثمانی آغاز شد، در دوره میان دو جنگ جهانی، جنگ جهانی دوم و جنگ سرد ادامه یافت و سرانجام در دوران تکقطبی که ایالات متحده تلاش کرد منطقه را به اشکال مختلف بازسازی کند به اوج رسید. به نظرم ناگهان داریم میبینیم که هزینه چنین کاری برای یک قدرت خارجی دوردست بسیار بیشتر و انجامش بسیار سختتر از گذشته شده است. حتی میتوان استدلال کرد که در بلندمدت، با فاصله گرفتن جهان از سوختهای فسیلی به دلیل تغییرات اقلیمی و دلایل دیگر، انگیزه مداخله نیز کاهش مییابد و ارزش این داراییها طی ۲۰ سال آینده کم میشود. وقتی هزینه بالا میرود و ارزش پایین میآید، میبینید که قدرتهای خارجی نه اینکه کاملا کنار بکشند، اما بهتدریج سیاست خاورمیانه برای نخستین بار در بیش از یک قرن گذشته تقریبا بهطور کامل توسط بازیگران محلی هدایت خواهد شد، نه بیگانگان؛ و این دنیای جدیدی است که همچنین میتواند علاقه برخی از این کشورها را به بررسی گزینه هستهای تقویت کند. بنابراین ما احتمالا در آستانه خاورمیانهای بسیار متفاوت در آینده هستیم."