ايليا ديانوش و كتابي درباره‌ داستان‌هاي نيما يوشيج

 

ايليا ديانوش كه كتاب «نيماي داستان» را در انتظار مجوز نشر دارد، از انتشار جلد چهارم فرهنگ گزين‌گويه‌هاي شاعران و داستان‌نويسان معاصر ايران با عنوان «ميراث شاعرانه زيستن» مربوط به نيما يوشيج خبر داد.

به گزارش ايسنا، كتاب «نيماي داستان» كه به گفته‌ي ديانوش، از سال 87 در انتظار دريافت مجوز نشر به سر مي‌برد، پژوهشي فراگير در گردآوري و نقد و بررسي داستان‌هاي نيما يوشيج است؛ چرا كه به اعتقاد نويسنده‌ي كتاب، تاكنون بيش‌تر، شعرهاي نيما مورد بحث قرار گرفته و داستان‌هايش به عنوان جنبه‌ي مهمي از وجوه شخصيتي اين شاعر مغفول مانده است.

همچنين در اين كتاب، علاوه بر داستان‌ها، ديگر آثار به‌جامانده از نيما كه جنبه‌ي روايي دارند؛ مانند نمايش‌نامه‌، خاطره، سفرنامه، گزارش‌ و زندگي‌نامه‌ گردآوري و بررسي شده است.

ديانوش در توضيحي گفت: در ابتدا خواستار حذف يك داستان‌ بلند از كتاب شدند كه من آن را هم‌تراز با مجموعه داستان «يكي‌ بود، يكي نبود» محمدعلي جمالزاده مي‌دانم؛ زيرا اين اثر نخستين تلاشي بوده كه براي ايجاد داستان به معناي امروزي و با حفظ هويت ملي و لحاظ‌ كردن زبان بومي صورت گرفته است.

او افزود: به‌ناچار داستان را حذف و به آوردن خلاصه‌اي از آن اكتفا كردم؛ اما متأسفانه در مرحله‌ي دوم مميزي با همين هم مخالفت شد.

ديانوش با بيان اين‌كه خلاصه‌ي داستان مورد اشاره در كتاب‌هاي ديگري چون «صد‌ سال داستان‌نويسي در ايران»، «زندگي و شعر نيما» و «گزاره‌هايي در ادبيات معاصر ايران» منتشر شده است، اظهار كرد: ناشر کتاب مشغول مذاكره با مسؤولان است تا مخاطبان حداقل خلاصه‌اي از داستان مورد بحث را در كتاب ببينند و اگر باز هم مخالفت شود، خوانندگان را براي آگاهي از مضمون آن به كتاب‌هاي نام‌برده ارجاع خواهم داد.

او با اشاره به موضوع اين داستان گفت: اين داستان ماجراي درختي است كه يك جوان روستايي شاخه‌ي نورسي از آن را براي ساختن چوب‌دستي نشان مي‌كند. مردم روستا كه از اين موضوع بي‌خبرند، تصور مي‌كنند كه آن نشان، علامت نظر‌كردگي درخت است و وقتي جوان آن شاخه را قطع مي‌كند، مردم او را به خاطر توهين به درخت مي‌كشند و از آن زمان به بعد بين‌شان دودستگي ايجاد مي‌شود.

به گفته‌ي ديانوش، جالب اين‌جاست كه هم‌زمان با اولين مرحله‌ي مميزي كتاب در آبان 1387، درختان كهنسالي را در رضوان‌شهر گيلان به بهانه‌ي مبارزه با خرافه‌پرستي قطع كردند. حال سؤال اين‌جاست كه آيا آگاهي‌بخشي با استفاده از هنر و ادبيات بهتر از افتادن به جان درختان چندصد‌ساله نيست؟

او از سوي ديگر، از پايان مراحل تأليف كتاب «ميراث شاعرانه زيستن» شامل 2500 گزين‌گويه از نيما يوشيج خبر داد كه به‌زودي از سوي انتشارات مرواريد براي کسب مجوز به وزارت ارشاد فرستاده مي‌شود.

به گفته‌ي مؤلف، اين كتاب نه تنها گزين‌گويه‌هاي نيما؛ بلكه فلسفه‌ي هنر و زندگي و نظريه‌ي ادبي نيماست كه براي اولين‌بار به شكلي يك‌جا ارائه مي‌شود و مي‌توان آن را بيانيه‌ي تفصيلي شعر نو دانست. تاكنون سه جلد از اين فرهنگ‌نامه درباره‌ي فروغ فرخزاد با عنوان «اگر عشق، عشق باشد»، احمد شاملو با عنوان «لالايي با شيپور» و سهراب سپهري با عنوان «برهنه با زمين» منتشر شده است.

ديانوش در اين سه کتاب به سراغ آثاري از اين شاعران رفته که غير از شعرهاي‌شان از آن‌ها به جا مانده است؛ آثاري مانند نامه‌ها‌، خاطره‌نويسي‌ها، يادداشت‌هاي روزانه‌، مصاحبه‌ها، سخنراني‌ها، نقد و نظرها و ديگر نوشته‌هاي پراكنده‌ي آن‌ها.

او براي اين مجموعه، 15 شاعر معاصر را كه در كنار شعر، نظريه‌پردازي هم كرده‌اند، به همراه 10 داستان‌نويس معاصر انتخاب كرده است و پس از نيما يوشيج به سراغ مهدي اخوان ثالث خواهد رفت.

به گفته‌ي اين شاعر و نويسنده، اين فرهنگ‌نامه مجالي فراهم مي‌كند تا تك‌تك اين چهره‌ها را از زبان خودشان بشناسيم و با ديدگاه‌هاي‌شان درباره‌ي موضوعات مختلف فرهنگي، هنري، ادبي، اجتماعي، سياسي و غيره آشنا شويم.

پيش‌تر، مجموعه‌ي شعر «مشق كلنجار» از اين شاعر به چاپ رسيده است كه در بيست‌وسومين نمايشگاه كتاب تهران نيز عرضه شد.

اين كتاب دومين مجموعه‌ي شعر ايليا ديانوش است كه 10 سال پس از انتشار اولين مجموعه‌ي شعرش منتشر شده است. به گفته‌ي او، اين مجموعه که بخشي از شعرهاي آن مضموني اجتماعي و حماسي و بخشي ديگر مضامين عاشقانه و انتزاعي دارد، نزديک به دو سال در انتظار دريافت مجوز نشر بوده است.