ثبت 26 هزار مورد ابتلا به سالك در كشور

فارس: معاون پژوهشي مركز تحقيقات پوست و جذام گفت: آمار سال گذشته و ثبت‌شده سالك 26 هزار مورد بوده است اما آمار قطعاً بيشتر از آن است چرا كه خيلي از بيماران براي درمان مراجعه نمي‌كنند يا به مراكز خصوصي مي‌روند كه آمارها به وزارت بهداشت ارسال نمي‌شود.

عليرضا فيروز اظهار داشت:‌ عامل سالك يك انگل تك سلولي است كه توسط نيش پشه خاكي به انسان منتقل مي‌شود. محل گزيدگي پشه ابتدا به صورت يك پشه گزيدگي معمولي است كه پس از 2 - 3 روز هم خوب مي‌شود ولي پس از چند هفته تا چند ماه كم‌كم انگل شروع به رشد مي‌كند، دوباره شدت رنگ ايجاد مي‌شود، به مرور زمان بزرگ مي‌شود و كم‌كم زخم مي‌شود.

وي با بيان اينكه ماه‌ها طول مي‌كشد با درمان يا بدون درمان اين زخم خوب ‌شود تصريح كرد:‌ معمولاً جاي جوش روي پوست باقي مي‌ماند و تا آخر عمر ممكن است از نظر ظاهري مشكل‌ساز باشد. اين بيماري تقريباً در سال 1.5 ميليون نفر را در دنيا مبتلا مي‌كند كه 90 درصد آن در 5 تا 6 كشور دنيا اتفاق مي‌فتد كه يكي از اين كشورها ايران است.

فيروز ادامه داد: آمار سال گذشته و ثبت شده اين عارضه 26 هزار مورد بوده است اما آمار قطعاً بيشتر از آن است چرا كه خيلي از بيماران براي درمان مراجعه نمي‌كنند يا به مراكز خصوصي مي‌روند كه آمارها به وزارت بهداشت ارسال نمي‌شود.

وي با بيان اينكه در برخي استان‌ها اين مشكل از گذشته وجود داشته است كه مهمترين اين استان‌ها، اصفهان، خراسان، فارس، كرمان، خوزستان و ايلام هستند افزود: دو نوع سالك روستايي و شهري داريم. در نوع روستايي مخزن انتقال انگل به پشه، جوندگان و سگ‌سالان هستند كه در آن انگل از طريق گزيدن اين حيوانات توسط پشه، وارد بدن پشه مي‌شود و وقتي پشه انسان سالم را بگزد انگل وارد بدن انسان مي‌شود.

فيروز گفت: در نوع شهري كه بيشتر در مناطق مركزي شهرها ديده مي‌شود مخزن بيماري خود انسان‌هاي بيمار هستند و پشه، انگل را از بيمار به سالم منتقل مي‌كند. سالك اگر محدود به پوست باشد مرگ و مير ندارد اما مشكل، جوشگاه‌هاي آن است كه روي صورت منظره بدي را براي فرد ايجاد مي كند يا اگر روي مفاصل باشد محدوديت حركت ايجاد مي‌كند ولي مسئله مرگ و مير مطرح نيست مگر اينكه فرد سيستم ايمني فرد ضعيف باشد يا بيماري زمينه‌اي داشته باشد.

وي يادآور شد: هنوز درمان صددرصد، موثر، كم‌عارضه، ارزان و راحت وجود ندارد. در دنيا بيش از 50 تا 60 نوع روش درماني روي آن انجام شده است. درمان آن براساس تعداد، اندازه و محل ضايعه و سن بيمار متفاوت است كه در اندازه كم و تعداد كم ضايعات مي‌توان از تزريق آنتي بيوتيك به داخل زخم، منجمدكردن، ليزر و برخي پمادهاي آنتي بيوتيك استفاده كرد اما اگر ضايعات بزرگ و زياد باشد از درمان‌هاي سيستميك استفاده مي‌شود كه به صورت آنتي‌بيوتيك‌هاي تزريقي و خوراكي است.

وي افزود: بايد در نظر داشت كه دوره درمان 2 تا 3 هفته است و پاسخ به درمان معمولاً 100 درصد نيست و 50 تا 60 درصد بيماران ممكن است به اين درمان مقاوم باشند و لازم باشد دوباره درمان تكرار شود. در برخي افراد كه ضايعه كم و كوچك است بدون درمان خوب مي‌شود البته به تشخيص پزشك بستگي دارد

معاون پژوهشي مركز تحقيقات پوست و جذام در باره برنامه پيشگيري گفت: بايد همه عوامل را كنترل كرد. پشه خاكي بيشتر در جاهاي تاريك و مرطوب زندگي مي‌كند كه براي كنترل آن، خشك‌كردن باتلاق‌ها و دفن بهداشتي زباله‌ها مهم است. از نظر جوندگان كشتن جوندگان و خراب كردن لانه آنها و احداث منازل مسكوني در جايي دور از محل زندگي جوندگان اهميت دارد و از نظر فرد بيمار، پانسمان زخم براي جلوگيري گزيدگي پشه از زخماهميت دارد.

وي يادآور شد: حداكثر فعاليت پشه خاكي از نزديك غروب است. در مورد واكسن سالك فعاليت‌هاي زيادي انجام شده است ولي دنيا هنوز موفق به ساخت موثر آن نشده است ولي تحقيقات ادامه دارد.