دوئل نفتی ایران و عراق در بزرگترین میدان نفتی جهان

با افزایش تولید نفت میدان آزادگان به 51 هزار بشکه در روز در حالی توسعه فاز دوم بزرگترین میدان مشترک نفتی ایران به پایان رسیده است که کنسرسیومی متشکل از شرکتهای خارجی توسعه نیمه مشترک این میدان را در خاک عراق آغاز کرده‌اند.

به گزارش مهر، با گذشت بیش از سه سال از خروج اینپکس ژاپن از طرح توسعه میدان نفتی آزادگان، توسعه تنها 2 فاز از این میدان مشترک نفتی اجرایی شده است. البته با توسعه فازهای اول و دوم طرح تولید زودهنگام این میدان نفتی ظرفیت برداشت نفت از این حوزه مشترک به 51 هزار بشکه در روز رسیده است.

فاز نخست این طرح با ظرفیت تولید روزانه 20 هزار بشکه نفت خام و با تعمیر و تکمیل 6 حلقه چاه، ساخت حدود 90 کیلومتر خط لوله جریانی، 2 دستگاه تفکیک کننده نفت و گاز و 100 کیلومتر خط لوله 10 اینچ در سال 1386 به پایان رسید.
 
با تکمیل توسعه فاز دوم طرح تولید زودهنگام این میدان نفتی در مجموع 24 حلقه چاه حفاری شده است که از 17 حلقه چاه فعال در این میدان روزانه به طور میانگین حدود 51 هزار بشکه نفت برداشت می شود.
 
این در حالی است که امروز 27 مرداد ماه شرکت ملی نفت ایران با انتشار گزارشی درباره آخرین وضعیت توسعه میدان آزادگان، اعلام کرد: در چهار ماه نخست سالجاری بیش از 5 میلیون و 400 هزار بشکه نفت از میدان آزادگان برداشت شده است که نفت تولیدی این میدان مشترک پس از فرآورش در کارخانه بهره برداری شماره سه اهواز، برای صادرات به پایانه صادراتی خارگ ارسال می شود.
 
در این میان، با توسعه مقدماتی این میدان مشترک با مجنون عراق علاوه بر کسب اطلاعات دینامیکی مخزن و کشف چند لایه جدید نفتی، تاکنون نزدیک به 26 میلیون بشکه نفت از این میدان تولید شده که با احتساب هر بشکه معادل 50 دلار درآمدی در حدود یک میلیارد و 300 میلیون دلار عاید کشور شده است.

مذاکره با چین برای افزایش تولید نفت از آزادگان
 
میدان نفتی آزادگان با مجنون عراق مشترک است به طوری که بررسیهای اکتشافی نشان می دهد که سازندهای ایلام، سروک، بورگان، زبیر و فهلیان مشترک است.
 
با توجه به حجم بالای وجود نفت خام در این حوزه هیدروکربوری، این پتانسیل تولید روزانه تا سقف 500 هزار بشکه نفت خام از میدان آزادگان وجود دارد.
 
از سوی دیگر با توجه به سیاست وزارت نفت مبنی بر اولویت توسعه میادین نفت و گاز، توسعه این میدان مشترک جزو برنامه های استراتژیک صنعت نفت تا سال 1393 بوده و  از این رو برای توسعه میادین آزادگان شمالی و جنوبی در مجموع حدود سه میلیارد و 750 میلیون دلار اعتبار پیش بینی شده است.
 
پیش بینی می شود در صورت تخصیص منابع مالی و اعتباری امکان تولید روزانه نزدیک به 200 هزار بشکه نفت خام از آزادگان تا سال 1393 فراهم شود اما در برنامه جامع شرکت ملی نفت ایران تولید روزانه 260 هزار بشکه نفت خام پیش بینی شده است.
 
با وجود اینکه در سالهای اخیر برای جذب منابع سرمایه ای خارجی مذاکراتی با چند شرکت هندی و روسی برای توسعه میدان آزادگان انجام گرفته است اما پیش بینی می شود در نهایت بخشی از سهام توسعه این پروژه به کنسرسیومی از شرکتهای چینی واگذار شود.
 
اخیرا ناصرالدین افتخار مجری طرح توسعه میدان آزادگان با اشاره به تایید طرح جامع شرکت چینی CNPC برای توسعه بزرگترین میدان مشترک نفت ایران، گفته است: با تایید این طرح توسعه فاز اول میدان آغاز خواهد شد.
 
این در حالی است که سال گذشته قرارداد مشارکت CNPC چین در توسعه میدان آزادگان جنوبی با انتقال 70 درصد از سهام شرکت نیکو به این شرکت آسیایی پس از 6 ماه مذاکره به امضای دو طرف رسید.
 
بر اساس این قرارداد از 90 درصد سهم نیکو حدود 70 درصد به شرکت چینی منتقل و این شرکت به همراه نیکو (20 درصد) و اینپکس از ژاپن (10 درصد) سهامداران اصلی پروژه اصلی آزادگان جنوبی خواهند بود.

توسعه مجنون عراق با مشارکت شل، هالیبرتون و پتروناس
 
میدان نفتی مجنون یکی از مهم ترین منابع عراق برای دستیابی به تولید روزانه 12 میلیون بشکه نفت است و از این رو، قرارداد طرح توسعه این میدان سال گذشته به کنسرسیومی متشکل از پتروناس مالزی و شرکت انگلیسی – هلندی شل واگذار شد.
 
بر اساس پیش بینی مقامات نفتی عراق ، امکان افزایش تولید نفت از میدان مجنون  باید از 45 هزار بشکه  در زمان حاضر به یک میلیون و هشتصد هزار بشکه در روز افزایش  یابد.
 
از این رو اخیرا قراردادی بین این کنسرسیوم خارجی و شرکت هالیبرتون آمریکا برای حفاری 15 حلقه چاه برای توسعه این میدان با ذخیره چهار میلیارد و یکصد میلیون بشکه ای امضا شده است.
 
اولین چاه میدان نفتی آزادگان در سال 1355 شمسی حفر شد اما این میدان با حفر دومین چاه در سال 1378 کشف شد. در شرایط فعلی میدان آزادگان به عنوان بزرگترین اکتشاف میدان نفتی جهان در 30 سال گذشته از ذخیره نفت درجای بیش از 42 میلیارد بشکه برخوردار است.
 
این میدان مشترک با عراق در 83 کیلومتری جنوب غربی اهواز قرار دارد که با احتساب بخش شمالی و جنوبی وسعت آن به بیش از 900 کیلومتر می رسد.