برخی احکام بانک‌ها از دیدگاه آیت ‌الله صافی

متأسفانه برخی از مسؤولان بانک‎ها بدون توجه به قانون، عمل می‎کنند و مشتریان نیز آگاهی به مسائل شرعی وام ندارند، در نتیجه وام آن‎ها ربوی و حرام می‎گردد.

س: خرید سهام بانک و مؤسساتی که معاملات ربوی دارند، چه صورت دارد؟

بسم الله الرحمن الرحیم
ج: خرید سهام مؤسساتی که درآمد غیر مشروع دارند، جایز نیست.
لطف الله صافی

س: کارمزدی که صندوق‎های قرض‎الحسنه از وام‎گیرندگان دریافت می‎کنند، چه صورت دارد؟

بسم الله الرحمن الرحیم
ج: به شکلی که فعلاً معمول است، جایز نیست.
لطف الله صافی

س: جایزه‌هایی‌که بانک به صاحبان حساب قرض‌الحسنه می‎دهد، چه صورتی دارد؟

بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر در موقع افتتاح حساب، شرط شرکت در قرعه کشی نکرده باشند، اشکال ندارد؛ هر چند انگیزه شخص از افتتاح حساب، شرکت در قرعه کشی باشد.
لطف الله صافی

س: آیا قرضی راکه بانک برای استفاده خاصی به اشخاص می‎دهد، جایز است شخص در امر دیگری مصرف کند؟

بسم الله الرحمن الرحیم
ج: خیر، جایز نیست.
لطف الله صافی

س: پولی مربوط به دیگری درحساب بانکی من بود، جایزه بانکی به من تعلق گرفت. آیا جایزه را باید تقسیم کنیم؟

بسم الله الرحمن الرحیم
ج: جایزه‎ای که بانک می‎دهد مربوط به صاحب حساب است، هر چند موجودی دفترچه مربوط به دیگری باشد.
لطف الله صافی

س: برای سپرده ثابت بانک‎ها سود روز شمار می‎دهند، آیا این ربا نیست؟

بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر سپرده گذار، بانک را وکیل کند که با پول او معامله مشروع انجام دهد و درصدی از سود آن را به سپرده گذار بدهد و بقیه را به عنوان حق وکالت بردارد ـ همان گونه که در قانون بانکداری بدون ربا آمده است ـ اشکال ندارد؛ اما اگر به شرط گرفتن زیاده، قرض به بانک بدهد، ربا و حرام است.
لطف الله صافی

س: چرا با وجود حرام بودن ربا، بانک‎های کشور ما وام ربوی می‎دهند و اسمش راقرض الحسنه می‎گذارند؟

بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر بانک‎ها مطابق قانون بانکداری بدون ربا عمل کنند، وام آن‎ها ربوی نمی‎شود؛ لکن متأسفانه برخی از مسؤولان بانک‎ها بدون توجه به قانون، عمل می‎کنند و مشتریان نیز آگاهی به مسائل شرعی وام ندارند، در نتیجه وام آن‎ها ربوی و حرام می‎گردد.
لطف الله صافی

س: گذاشتن پول در مؤسسات پولی و اعتباری که سود می‎دهند، چگونه است؟

بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر پول را بر مبنای یکی از عقود شرعی مثل مضاربه و مشارکت و... در اختیار مؤسسه می‎گذارند، با رعایت شرایط شرعی معامله، گرفتن سود اشکال ندارد. همچنین است اگر مؤسسه را وکیل کنند که با سپرده ایشان معاملات مشروع انجام دهد و قسمتی از سود را به عنوان حق الوکاله بردارد و بقیه را به سپرده گذار بدهد، امّا اگر به شرط گرفتن سود به مؤسسه، قرض می‎دهد، ربا و حرام است.
لطف الله صافی

س: بعضی از صندوق‎های قرض الحسنه می‎گویند: در صورتی وام می‎دهیم که مثلا 6 ماه یا یک سال در نزد ما سپرده داشته باشید، آیا این شرط صحیح است؟

بسم الله الرحمن الرحیم
ج: اگر پول گذاشتن در صندوق، مشروط به قرض دادن پس از شش ماه باشد، حکم ربا دارد.
لطف الله صافی
 
منبع: پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی