گزارش کیهان از اقامه نماز تراويح در مناطق ترکمن ها

 

ماه رمضان، ماه دعا، ماه بركت و ماه رحمت و... در بين مسلمانان از اهميت خاصي برخوردار است. ماه رمضان ماه ضيافت پرشكوه الهي است. مسلمين جهان همگي در اين ضيافت الهي شركت مي كنند.

مسلمانان از رسيدن ماه مبارك رمضان بسيار خوشحال و روزهاي پاياني غم و اندوه آنان را فرا مي گيرد زيرا اعتقاد دارند كه اين ماه، ماه آمرزش گناهان آنهاست، ماهي است كه آينده آنان رقم مي خورد، ماهي است كه در آن اغنيا فقرا را درك كرده و گاه اين درك موجب تحول در اغنيا شده و زندگي فقرا را متحول مي كنند.

در اين ماه مبارك، مسلمانان در اقصي نقاط جهان آئين هاي خاصي را برپا مي كنند. آداب و رسوم قوم تركمن نيز در اين ماه مبارك از جايگاه خاصي برخوردار است بطوري كه اين مراسمات از غناي ويژه اي برخوردار بوده و مردم ضمن اينكه در گذشته با شور و شوق و هيجان خاصي آن را برگزار مي كردند. در حال حاضر نيز مسلمانان سعي در حفظ اين سنتها دارند.

بسياري از سنتها همانند آداب و رسوم اهل تشيع اعم از نظافت خانه، مساجد و تكايا حمايت از افراد بي بضاعت، پيشواز از ماه رمضان، عيادت از بيماران، حضور روحانيون در مساجد، مجالس ختم قرآن، برگزاري مراسم شب قدر و... را در دستورات ديني خود دارند. تركمنها در استان گلستان در كنار اين رسومات مراسم يا رمضان، نمازهاي مراسم مخصوص شبهاي ماه مبارك رمضان (تراويح و ختم قرآن)، مراسم الوداع و الفراق يا شهر رمضان در روزهاي پاياني ماه مبارك را نيز بصورت بسيار زيبا برگزار مي كنند كه در اين نوشتار به گوشه اي از آنها اشاره مي شود.

يا رمضان يكي از سنتهايي است كه از قديم الايام در چهاردهم ماه مبارك رمضان توسط گروهي از كودكان و نوجوانان برگزار مي شود. پس از اقامه نماز عشا و نماز تراويح دسته هايي از كودكان و نوجوانان تشكيل مي شود و اين دسته از ميان خود يك ميداندار و يك صندوقدار انتخاب مي كنند، ميداندار از اولين منزل آواي «يا رمضان» را شروع مي كند و ديگران نيز بعد از هر دو بيت ميداندار، با گفتن «الله» به او جواب مي دهند. مردم نيز كه در منازل خود منتظر آمدن آنها هستند به استقبالشان آمده و ضمن گوش دادن به اشعار ميداندار نذري خود را به صندوقدار مي دهند.

جالب است بدانيدكه اگر خانواده اي نذري ندهد اين گروه آنقدر اشعار را در مقابل درب منزل آن خانواده تكرار مي كنند تا صاحبخانه اگر چيزي نداشته باشد كه به آنها بدهد حداقل آبي به روي آنها بپاشد. اين مراسم تا سحر ادامه دارد. نذورات جمع آوري شده در نهايت بين مستمندان و نيازمندان تقسيم مي شود. «يا رمضان» همان «ياري رمضان- نيمه رمضان» است.

در طول شبهاي ماه مبارك رمضان اگر گذرتان به مساجد اهل سنت (تركمنها) افتاده باشد اين مكانها بسيار شلوغ هستند. بعد از شنيدن صداي اذان براي نماز عشا پير و جوان حتي كودكان با عرقچين سفيدي كه برسر دارند راهي مساجد محل خود مي شوند. در بيشتر اوقات به جهت كثرت جمعيت، نمازگزاران حتي بيرون از حياط مساجد نماز را برپا مي كنند. نماز تراويح نماز 20ركعتي است كه در قالب 10 نماز دو ركعتي پس از اقامه نماز عشا به جماعت اقامه مي شود و هر شب 2 الي 3 ساعت بطول مي كشد. تركمنها اين نماز را از مستحبات موكد مي دانند و گاها قبولي عبادات خود را در اين ماه منوط به شركت در اين نمازها مي دانند.

يكي ديگر از مراسم پرحسنه در اين ماه مبارك مراسم آشتي و ايجاد دوستي بين افراد است كه به علل مختلف با يكديگر قهر بوده و به نوعي از همديگر دل آزرده شده اند. در مراسم آشتي كنان يكي از ريش سفيدان نقش آشتي دهنده را ايفا مي كند. ريش سفيد از دو نفري كه نسبت به هم كدورتي دارند بدون اطلاع از يكديگر دعوت بعمل آورده و در منزل خود با پذيرايي چايي مراسم آشتي كنان را راه مي اندازد.

تركمنها مي گويند در صورت قهر بودن افراد با يكديگر روزه آنان مورد قبول درگاه الهي واقع نخواهد شد. آشتي دهنده با خوشحالي از اينكه دو نفر را آشتي داده است به اميد انتظار ثواب اخروي است.

اما در پايان علماي تركمن براساس حديثي از رسول اكرم(ص) كه فرموده است: هركس با آغاز ماه مبارك رمضان خوشحال و با اتمام آن محزون و غمگين شود بهشت بر او واجب مي شود. بر اين باورند كه در شبهاي پاياني ماه مبارك رمضان نداي غم انگيز وداع با اين ماه عزيز سر داده شود.

 در شبهاي آخر ماه مبارك رمضان در مساجد اهل سنت (تركمنها) آواي غم انگيز «الوداع و الفراق يا شهر رمضان» به گوش مي رسد و روزه داران تركمن غمگين از پايان ماه ميهماني خدا دست به دعا و نيايش براي قبولي عبادات خود برمي دارند و خود را براي برگزاري نماز پرشكوه عيد فطر و رمضاني ديگر آماده مي كنند.