مسکو در پی تداوم چالش هسته ای ایران با غرب

یک تحلیلگر مسائل بین الملل معتقداست تصمیم سازان عرصه سیاسی روسیه بر تلاش مسکو برای تطویل بحران موجود بر سر موضوع هسته ای ایران در عرصه جهانی تاکید دارند.

دکتر محمد مهدی مظاهری در گفتگو با مهر درباره دلایل عدم تحویل موشک های اس 300 از طرف روسها به ایران گفت : عملکرد روسها در پرونده هسته ای ایران همواره دوگانه و بر اساس منطق منفعت طلبی شکل گرفته است. در این میان مقامات کرملین برای همگرایی بیشتر با غرب و کسب منافع دوسویه از طرفین منازعه همواره بر کنترل این پرونده در مدار و الگوی رفتار خاص خویش تاکید داشتند به طوری که روسها در قبال دریافت سود سرشار از بازار رو به رشد ایران سرمایه گذاری هایی را در بخش های اقتصادی، نظامی کشورمان داشتند.

وی ادامه داد : نمونه عینی آن قرارداد تحویل موشک های اس 300 به ایران بود، ولی تحت تاثیر تنش های اخیر ایران و غرب و با توسل به تحریم های بین المللی و قطعنامه 1929 از اجرای تعهد خویش سرباز زنند البته در چرخش مسکو از ایران و همسویی اخیر با غرب و تشدید تحریم مضاعف علیه ایران نقش لابی صهیونیستی را نباید بی تاثیر دانست به طوریکه مقامات رژیم صهیونیستی با طرح ایران هراسی و نیز ارائه پیشنهادات همکاریهای پرسود نظامی مانع همکاریهای ایران و روسیه شدند.

این استاد دانشگاه در پاسخ به این سئوال که دلایل اولویت ایران برای داشتن روابط نزدیک با مسکو چیست، توضیح داد : ایران به عنوان یکی از قدرت های برتر منطقه خاورمیانه، تشکیل ترتیبات جدید امنیتی و تعاملات اقتصادی و سیاسی با همسایگان خویش را راه مطمئن برای برون رفت از چالش های جهانی و برقراری امنیت پایدار می داند و در این مسیر تهران - مسکو از پتانسیل بالایی برای پی ریزی روابط مستحکم بر اساس منافع ملی و احترام متقابل برخوردارند، لذا ایران در مقاطع مختلف از گسترش روابط با مسکو در زمینه های مختلف استقبال کرده است با این وجود روسیه پس از فروپاشی شوروی و افول قدرت آن در عرصه بین المللی ضمن رها نمودن ایدئولوژیک گرایی در سیاست خارجی بیشتر به منافع اقتصادی خویش اندیشه است، لذا روسها با ارائه تعریف جدیدی از هویت و نقش منافع ملی بر همگرایی و ادغام با مراکز اصلی قدرت یعنی غرب اصرار می ورزند.

مظاهری درباره دغدغه های خارجی روسیه برای گسترش مناسبات با ایران گفت:  به نظر می رسد در صورت حل و فصل پرونده هسته ای ایران از مسیر دیپلماتیک و گشایش در مناسبات با غرب ، روسها متضرر شوند چرا که به باور روسیه دلیل تمایل ایران به داشتن روابط نزدیک با مسکو فقط محدودیت های سیاسی و اقتصادی ایران درعرصه بین المللی است از این دیدگاه تنش درروابط ایران با غرب، تهران را مجبور به ارتباط دوستانه با همسایه شمالی می کند از این رو به باور کارشناسان روسی، روابط تهران - مسکو فاقد عمق استراتژیک است.

این استاد دانشگاه معتقد است: در این مسیر تصمیم سازان عرصه سیاسی روسیه پیشنهاد می دهند که مسکو برای حفظ منافع راهبردی خویش در منطقه به ویژه در برخورد با ایران ضمن تداوم بازی دوگانه با ایران و غرب، از تطویل بحران موجود بر سر موضوع هسته ای در عرصه جهانی به نوعی جانبداری کند.

مظاهری در بیان اقداماتی که ایران باید برای حفظ منافع خود و برون رفت از وضع موجود در پیش بگیرد گفت : حافظه مردم ایران نسبت به عملکرد روسها بدبین است و بدعهدی و عدم عمل به تعهدات در قبال ایران جزء اصول ثابت سیاست خارجی چندین ساله روسیه بوده است.

وی تاکید کرد : عدم تحویل طلاها به دولت مصدق و خیانت به آرمان جنگل و جانبداری کامل از عراق در جنگ هشت ساله تحمیلی نمونه عینی از کارنامه روسهاست ، لذا ایران نمی تواند به روسیه اعتماد داشته باشد و از این رو گسترش دیپلماسی چند جانبه و استقبال از مشارکت کشورهایی نظیر ترکیه و برزیل و گروه نم در گفتگوهای آتی برای حل و فصل مسائل هسته ای می تواند ضمن جلوگیری از اجماع بین المللی علیه ایران گزینه مطمئنی برای تامین منافع ملی کشورمان در عرصه جهانی باشد.