ایران برنده بزرگ تغییرات خاورمیانه است

ایران به عنوان کشوری مهم در منطقه حساس و انرژی خیر خاورمیانه، می تواند مهمترین برنده تغییرات اخیر در کشورهای عربی باشد.

به گزارش دادنا و به نقل از بخش تحلیل دیپلماسی روزنامه «نیویورک تایمز»، تغییرات پرشتاب در خاورمیانه و شمال آفریقا آغاز شده و ظاهرا فعلا قصد ندارد هیچ کشوری در این منطقه را بی نصیب بگذارد.

موج تغییرخواهی که با خودسوزی جوان تونسی آغاز شد و به لیبی، مصر، اردن، بحرین، یمن و الجزایر رسیده است، تغییر گفتمان و سیاست های خارجی قدرتهای بزرگ نظامی جهان مانند آمریکا را در پی خواهد داشت. حکومت کشورهایی مانند مصر و اردن که پیمان صلح با اسرائیل را امضا کرده بودند و حافظ منافع دولتمردان یهود در منطقه بودند، یا فروپاشیدند و یا برای جلوگیری از گسترش های مردمی و بالا گرفتن دامنه اعتراضات قصد بازنگری در این پیمانها و سیاست خارجی و داخلی خود دارند.

عربستان نیز هر چند دارای حکومتی با دیدگاه های سختگیرانه مذهبی است و گرایشهای ضد اسرائیلی در آن قوی است و دارای جنگ افزارهای مدرن نظامی است، اما هدف خود را معطوف محدود کردن و رقابت با نفوذ ایران در منطقه کرده است و خطری برای تل آویو محسوب نمی شود.

رقابت دولت سعودی با ایران، منجر به بستن پیمان های محرمانه با اسرائیل از سوی حاکمان عربستان شده است. از سندهای منتشر شده در ویکی لیکس می دانیم سعودی ها و مصری ها و دیگران در واقع به اسرائیل فشار آورده اند تأسیسات اتمی ایران را بمباران کند قبل از اینکه به ادعای آنها، ایران به فناوری ساخت بمب اتم دست پیدا کند.

در این میان، ایران با اعزام دو ناو جنگی به سوریه و از طریق گذرگاه استراتژیک و حساس سوئز در کنار مرزهای اسرائیل و تلاش برای برقراری ارتباط با دولت جدید مصر و گسترش ارتباط با ترکیه، می خواهد نقش پر رنگ تری در این میان ایفا کند و موقعیت ایران در این مقطع، می تواند به این کشور در رسیدن به اهدافش یاری برساند.

یک مشاور امنیتی دولت باراک اوباما به «نیویورک تایمز» گفت: «ایران برنده بزرگ است.» به گفتۀ وی متحد ایران، سوریه نیز اکنون قدرت یافته و قطر و عمان هم به ایران تمایل پیدا کرده اند. اعضای سابق شورای امنیت ملی آمریکا، فلینت لورت و هیلاری مان لورت، اعتقاد دارند که همترازی قدرت منطقه ای به ضرر آمریکا و به سود جمهوری اسلامی در حال تغییر است.

اما اکنون مهم این است که ایران با چه مهارتی از موقعیت استفاده می کند. در صورتی که ایران با فشار بیش از حد در جهان عرب ظاهر شود ممکن است اوضاع به سرعت به ضرر تهران تغییر کند. البته در این بازی قدرت، بازیگر دیگری هم وجود دارد. گروه های تروریستی سنی مانند القاعده – که به ایدئولوژی سنی وهابی عربستان نزدیکند – با شدت بیشتری می کوشند از بحران انقلاب در کشورهای عربی استفاده برند تا برای خود سرپُل بسازند و جایگاه به دست آورند.