نسیه فروشی نفت به هند و لزوم هوشیاری در برابر تحریم آمریکا

عصر ایران؛ رضا غبیشاوی - براساس اخبار منتشر شده در رسانه ها، ایران، هند را تهدید کرده است در صورت حل نشدن مشکل پرداخت پول نفت وارداتی از کشورمان، تهران نیز حداکثر تا یک ماه آینده صادرات نفت خام به هند را متوقف می کند.

براساس گزارش ها، ایران حدود 400 هزار بشکه در روز نفت خام به هند صادر می کند و از لحاظ تامین نفت خام این کشور پس از عربستان سعودی در مقام دوم قرار دارد.

البته یک مقام وزارت نفت در گفتگو با یکی از رسانه های داخلی ارسال نامه به طرف هندی را در این باره رد کرده است اما با این حال در صورت حل نشدن مشکل دریافت پول از هند، آیا می توان برای ابد به این کشور نفت نسیه صادر کرد؟ قطعا خیر.

باید دریافت مقامات ایرانی در شرایط فعلی بین دو گزینه "بد" قرار دارد. از یک سو ادامه صادرات نسیه (و البته شبه مجانی) نفت خام به هند وجود ندارد و از سوی دیگر، با توقف صادرات، ایران قطعا یکی از مهمترین مشتریان نفت خام خود را از دست می دهد و در صورت جایگزینی نفت ایران توسط کشوری دیگر، تغییر وضعیت جدید امکان پذیر نیست.

به راحتی می توان حدس زد که عربستان سعودی با داشتن حدود سه تا سه و نیم میلیون بشکه نفت خام ظرفیت اضافه بر تولید فعلی این کشور، سعی می کند جایگزین ایران در تامین نفت هند شود.

قطعا کشورهای مصرف کننده نفت خام ضمن متنوع کردن منابع تامین نفت خام، در عین حال سعی می کنند آسان ترین و در عین حال امن ترین شیوه برای تامین نفت خام خود را بیابند چرا که تامین نفت خام به نوعی به امنیت انرژی کشورهای مصرف کننده نفت مرتبط است. این نکته مهم است که واردات نفت خام از کشوری که پرداخت پول آن با مشکلات بسیاری همراه باشد البته دافعه دارد.

حال ایران می بایست میان دو گزینه ادامه صادرات نفت خام نسیه به دهلی نو یا توقف صادرات نفت به هند و دادن این فرصت بزرگ به کشوری دیگر برای افزایش صادرات نفت خام، یکی را انتخاب کند.

این نکته نیز مهم است که هند یکی از کشورهای دارای رشد اقتصادی بالاست و سال به سال با تقاضای بیشتری برای نفت خام روبه رو  می شود.

از سوی دیگر می بایست به این نکته نیز اشاره کرد که کشورهای غربی و در راس آنها آمریکا تلاش می کنند موثرترین و مهمترین تحریم را علیه تهران یعنی جلوگیری از فروش نفت خام ایران اعمال کنند.

به صراحت باید گفت آمریکا و کشورهای غربی تمایل دارند ایران را از ناحیه فروش نفت خام، تحریم کنند تا مهمترین منبع تامین مالی دولت ایران با مشکل مواجه شود ولی چنین اقدامی در شرایطی فعلی امکان پذیر نیست. چنین موضوعی نه در شورای امنیت سازمان ملل متحد، تایید می شود و نه بازار نفت آن را می پذیرد و تحمل می کند.

حذف یکباره ایران از بازار مبادلات نفتی، این بازار را با شوک و ناامنی و بی ثباتی روبه رو می کند. لذا آمریکا وشرکای او  سعی می کنند آرام و بسیار نرم، به سمت حذف نفت ایران از بازار مبادلات نفتی حرکت کنند.

غرب به صورت علنی و مستقیم، تحریمی علیه فروش نفت ایران اعمال نمی کند اما به صورت پنهانی و غیرمستقیم تمامی اقدامات در این راستا را انجام می دهد.

آمریکا و شرکای او سعی می کنند از طریق تحریم های منع سرمایه گذاری خارجی، منع داد و ستد مالی بانکی بین المللی و منع حمل و نقل بین المللی کالا" بیشترین تاثیر گذاری را بر دو بخش "تولید نفت خام ایران و فروش آن" بگذارند.

امروزه نیز متاسفانه شاهد هستیم در سایه بی ثباتی مدیریت های کلان صنعت نفت کشورمان، از یک سو از سال 1384 تاکنون، سیر تولید نفت خام ایران، نزولی بوده است (از تولید 4.2 میلیون تا تولید زیر 3.5 میلیون بشکه در روز ) و از سوی دیگر  کشورهای عمده وارد کننده نفت خام ایران مانند چین، میزان واردات این ماده از ایران را کاهش یا مانند هند در آستانه توقف صادرات هستیم.

البته از سوی دیگر عربستان سعودی با تولید روزانه حدود 9 میلیون بشکه نفت خام به عنوان بزرگترین تولید کننده این طلای سیاه و داشتن 12 و نیم میلیون بشکه ظرفیت کلی تولید نفت سعی می کنند کاهش صادرات نفت خام ایران را جبران کند.

هم اکنون عربستان سعودی به راحتی می تواند با استفاده از ظرفیت مازاد بر تولید فعلی خود، جای خالی صادرات نفت ایران را پر کند و این موضوعی است که می بایست بسیار از آن برحذر بود و با هوشیاری بسیاری به تعامل با این موضوع پرداخت.