روسيه چه نقشه اي در سر دارد؟

در حالي كه روسيه طرحي را به نام استراتژي «گام به گام» براي حل پرونده هسته اي ايران  را به مقامات آمريكايي ارائه كرده است كه مقامات ايراني هيچ اطلاعي از محتواي اين طرح ندارند  و تا كنون موضع گيري هم در اين زمينه از خود بروز نداده اند.

به گزارش «تابناك » « سرگئي لاوروف» وزير خارجه روسيه اين طرح را به همتاي امريكايي خود در راستاي تعامل موثر با ايران ارائه كرده است و هيلاري كلينتون نيز ضمن استقبال از اين طرح گفته است كه كارشناساني از امريكا را  براي صحبت در اين باره اين طرح و انجام مذاكراتي به روسيه اعزام خواهد كرد.

بر اساس اين طرح ، جمهوري اسلامي ايران ، در چارچوب يك جدول زماني مشخص ، به سئوالاتي كه آژانس بين المللي انرژي اتمي  درباره برنامه هسه اي ايران دارد جواب خواهد داد و در صورتي كه پاسخ هاي ايران قانع كننده تشخيص داده شود ، بسته هاي تشويقي براي تهران در نظر گرفته مي شود . در اين طرح توقف تحريم هاي بين المللي يا كاهش اقدام تنبيهي به عنوان تشويق هاي غرب در صورت اظهار رضايت از پاسخ هاي تهران معرفي شده اند. همچنين بر اساس اين طرح سئوالات آژانس از جمهوري اسلامي ايران از سئوالات ساده شروع شده و به سئوالات سخت منتهي خواهد شد.

بر اساس اين گزارش جزئيات بيشتري از اين طرح تا كنون منتشر نشده است ، طرحي كه دست اندركاران سياست خارجي ايران تا كنون به آن واكنشي نشان نداده اند و فقط در اين ميان علاء الدين بروجردي رئيس كميسيون سياست خارجي مجلس به تلويح به انتقاد از اين طرح پرداخته و گقته است كه اين طرح در واقع بازگشت به پله اول است چرا كه ايران در همان ابتدا به سئوالات آژانس در اين زمينه پاسخ داده است و مرور پاسخ هاي ايران براي غرب خالي از لطف نخواهد بود.

اما در اين ميان چند نكته قابل توجه است :

اول اينكه در اين طرح تا كنون مشخص نشده است كه اگر غرب از پاسخ هاي ايران اظهار رضايت نكرد ، غرب چه واكنشي نشان خواهد داد ؟ آيا روسيه هم همراه غرب تحريم هاي را عليه ايران تقويت خواهد كرد ؟ آيا اين طرح زمينه ساز اجماعي جهاني عليه ايران با بهانه پرونده هسته اي كشورمان نخواهد شد ؟

دوم اينكه اصولا اظهار رضايت غرب همان اظهار رضايت آژانس  خواهد بود يا نه مسائل ديگري در اين زمينه دخيل خواهد بود . اگر قرار بود كه غرب با پاسخ هاي ايران قانع شود كه طي اين سال ها قانع شده بود .پس اين طرح چه نكته جديدي را ارائه خواهد داد ؟

سوم اينكه اگر في المثل غرب ده سال در باره پرونده هسته اي ايران مطرح كند و ايران به هشت سوال پاسخ مورد رضايت غرب را بدهد ، آيا دو سئوال باقي مانده ، محوريت پيدا نخواهد كرد و مجددا ابزاري براي اعمال تحريم هاي بيشتر نخواهد بود؟ آيا پاسخ به سئوالات غرب به صورت يك كل يكپارچه خواهد بود ؟  

و بالاخره اينكه مشخص نيست طرحي كه يك طرف آن كشورمان خواهد بود اساسا با مشاركت ايران و با در نظر گرفتن منافع ايران طراحي شده است و يا صرفا طرحي بر اساس مناسبات قدرتهاي جهاني و حتي بر اساس مناسبات و جنگ قدرت پوتين و مدودف در روسيه است ؟ نزاع قدرتي كه اكنون در روسيه بالا گرفته است و در روز هاي آينده پرده هاي بيشتري از اين نزاع برداشته خواهد شد.

البته اين طرح زواياي پنهان مثبت و منفي ديگري نيز دارد كه تا جزئيات دقيق آن مشخص نشود ، تحليل و بررسي آن ممكن نخواهد شد ، لذا شايسته است  دست اندركاران سياست خارجي كشور از جمله وزارت خارجه ، شوراي امنيت ملي و كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس در ارتباط با طرف روسي از جزئيات آن مطلع شوند تا  قبل از اينكه اين طرح جديد هم به چالشي نوين براي سياست خارجي كشور تبديل شود از پتانسيل آن براي تامين حداكثري منافع ملي استفاده شود و نكات منفي آن زدوده شود.