اما و اگرهاي انحلال و احياي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي

سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور كه در تابستان 1386 منحل و به دو معاونت جديد در ساختار دولت تبديل شد حال پس از پنج سال زمزمه‌هاي طرح احياي آن از بهارستان به گوش مي‌رسد.

به گزارش ايسنا درمورد انحلال يا تغيير ساختار سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور طي اين سال‌ها حرف و حديث‌هاي زياد بوده و هست، به‌گونه‌اي كه برخي آن را مغز برنامه‌ريزي كشور مي‌خواندند اما با توجه به مطرح شدن احياي دوباره اين سازمان،‌ برخي نيز معتقدند كه با توجه به نگاه منفي دولت نسبت به ساختار گذشته آن،‌ بود و نبودش فرقي حاصل نمي‌كند و تنها تغيير در يك نام است.

پس از تغييرات عمده و خردي كه در بودجه سال جاري توسط مجلس روي داد، به‌گونه‌اي كه رييس جمهوري اظهار كرد مجلس بودجه را از نو نوشته است، حال صحبت‌هايي مبني بر اين‌كه برنامه‌هاي ارائه شده توسط معاونت نظارت و راهبردي رياست جمهوري با سند چشم‌انداز و برنامه پنجم توسعه هم‌خواني ندارد، مطرح شده است.

در واقع اين اقدام را مي‌توان دومين اقدام مجلس در اين راستا خواند، به‌گونه‌اي كه با طرح موضوع، توجه بسياري به تصميم مجلس درباره احياي سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور يا گذشت از طرح، معطوف شده است.

البته انحلال رسمی سازمان مديريت و برنامه‌ريزي از سوي هيات وزيران در خردادماه سال 86 هم واكنش و مخالفت‌هايي در پي داشت و شكوائيه‌اي هم به ديوان عدالت اداري براي ابطال مصوبه هيات وزيران ارائه شده بود كه مورد تاييد قرار نگرفت.

هدف از انحلال سازمان مذكور چه بود؟

رييس جمهوري در 19 مهر 1385 در آيین گرامیداشت سالروز تاسیس سازمان بازرسی کل کشور در جمع مدیران، بازرسان و کارشناسان این سازمان گفت كه "برای منفعت‌رسانی به ملت و آبادانی سریع کشور، ساختار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی را پس از 30 سال تغییر می‌دهیم. اگرچه دولت‌های مختلف به کرات از ساختار این سازمان انتقاد می‌کردند، اما هیچ کدام به ساختار سازمان مدیریت برش نزدند، اما ما می‌خواهیم این کار را انجام بدهیم."

درواقع اين تغيير ساختار به‌عنوان پيش‌درآمدي براي اجراي قانون هدفمندسازي يارانه‌ها بود كه آن‌هم توسط دولت‌هاي مختلف مورد تاكيد قرار مي‌گرفت اما هيچ‌گاه اقدام به اجراي آن نشده بود. سازمان منحل شده نيز پيشينه‌اي قديمي داشت كه به حدود 70 سال قبل برمي‌گشت. در سال 1316 شمسي با شكل‌گيري شوراي اقتصاد، موضوع برنامه‌ريزي مدرن در كشور مطرح شد و در فروردين ماه سال 1325 كمسيون برنامه شكل گرفت؛ در مرداد ماه همان سال به پيشنهاد كمسيون برنامه هيات عالي برنامه (يا شوراي عالي برنامه) تشكيل شد؛ وظيفه اين شورا تهيه برنامه عمراني كشور، كنترل و نظارت بر اجراي طرح‌هاي مصوب بود.

همچنين در مهر ماه سال 1327 دفتر كل برنامه شكل گرفت؛ در بهمن ماه همان سال طبق قانون سازمان برنامه تشكيل شد و در سال 1351 قانون برنامه و بودجه تصويب و سازمان برنامه به سازمان برنامه و بودجه تغيير يافت. در اسفند ماه 1378 نيز سازمان برنامه و بودجه و سازمان امور اداري و استخدامي که در سال 1345 تشكيل شده بود ادغام و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي کشور شكل گرفت.

از سوي ديگر در ۲۴ مهر ماه سال 1385 اولين تغييرات جديد سازماني پس از صدور دستورالعمل ريیس جمهوري برای الحاق سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان‌ها به استانداری‌ها شروع شد و در ارديبهشت سال 1386 واحدهاي استاني سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور در استانداري‌ها ادغام شدند. در نهايت سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور در تير ماه سال 1386 منحل و ساختار جديد تاسيس شد. حال برخي از بازگشت به يك پله عقب‌تر، يعني انحلال معاونت‌هاي برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي و توسعه مديريت و سرمايه انساني رياست جمهوري و احياي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي سخن مي‌گويند.