اشتباه تایپی باعث تشديد اختلاف مصر و ايران شد

ستون «تاريخ بي‌قراري» در روزنامه شرق در شماره روز يكشنبه به قلم "كيهاني‌زاده" روزنامه‌نگار قديمي خاطره‌اي را نقل كرده كه شايد بازخواني آن در اين روزها خالي از لطف نباشد.

در اين يادداشت با عنوان " تايپيست اخبار راديو باعث تشديد اختلاف مصر و ايران و جنگ راديويي چند ساله دو کشور شد!" آمده است:

" شايد همگان ندانند که يک اشتباه تايپي باعث تشديد جنگ سرد (جنگ رسانه‌اي- جنگ الفاظ) مصر و ايران شد که از سپتامبر 1961 (شهريور 1340) تا سپتامبر 1970 (درگذشت جمال عبدالناصر در 1349) ادامه داشت.

تيرگي روابط مصر با ايران از چند سال پيش از آن و زماني آغاز شده بود که شاه اعلام کرده بود که به رسميت شناخته شدن اسراييل از سوي ايران تازگي ندارد و ما از همان آغاز اسراييل را شناخته بوديم. قضيه از اين قرار بود كه مصر و سوريه قبلا با هم يکي شده و جمهوري متحد عرب را تشکيل داده بودند که بعدا يمن هم به آنها پيوسته بود.

سوري‌ها در سپتامبر 1961 وحدت خود با مصر را که از فوريه 1958 تحقق يافته بود لغو کردند و دولت اردن تقريبا بلافاصله استقلال جمهوري سوريه را به رسميت شناخت. خبرگزاري پارس (ايرنا-که تا تابستان سال 1350 اخبار خود را مستقيما و بلاواسطه از راديوي دولتي سراسري پخش مي‌کرد) اين خبر را از آژانس‌هاي خبري گرفته و پس از اديت سردبير وقت (اين نگارنده)، آن را براي ارسال به راديو جهت پخش به تايپيست مي‌دهد تا تايپ کند. تايپيست تازه‌کار (ن. ص.) که همان هفته استخدام شده بود کلمه «اردن» را از دستخط سردبير، «ايران» مي‌خواند و «ايران» تايپ مي‌کند و مصحح (مسوول مقابله متن با تايپ) هم متوجه اين اشتباه تايپي نمي‌شود؛ زيرا خبر دير واصل شده بود و به ساعت پخش اخبار فوري و کوتاه (سر هر ساعت) چيزي باقي نمانده بود. خبر به همان صورت از راديو ايران پخش مي‌شود و مانيتورينگ راديو قاهره آن را ضبط و بي‌درنگ به عبدالناصر منعکس مي کند.

دولت مصر اندکي بعد بدون اين که منتظر دريافت گزارش رسمي و اظهارنظر تهران شود سريعا و شديدا نسبت به عمل ايران (که چنين عملي صورت نگرفته بود) واکنش نشان مي‌دهد و دولت ايران (که قصد شناسايي جمهوري سوريه را در روزهاي بعد داشت)، با توجه به حمله شديد راديو مصر و ناسزاگويي به شخص شاه، در برابر امر انجام شده قرار مي‌گيرد و به جاي اعلام واقعيت (اشاره به اشتباه تايپي)، در به رسميت شناختن سوريه تعجيل مي‌کند و روز بعد تصميم خود را اعلام مي‌دارد؛ (چنان‌كه) جنگ رسانه‌اي دو کشور وارد مرحله شديد خود مي‌شود و ادامه مي‌يابد و اين موضوع بخشي از تاريخ خاورميانه است. "